Bałwanica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bałwanica
Cymodocea rotundata
Cymodocea rotundata
Systematyka[1]
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd żabieńcowce
Rodzina bałwanicowate
Rodzaj bałwanica
Nazwa systematyczna
Cymodocea K.D.Koenig
Ann. Bot. (König & Sims) 2: 96 (1806)
Typ nomenklatoryczny
Cymodocea aequorea K.D. Koenig
[=Cymodocea nodosa (Ucria) Asch.][2]
Synonimy

Phucagrostis Cavolini
Phucagrostis Willd[3]

Mapa zasięgu
World map ocean genus Cymodocea.jpg
Cymodocea nodosa

Bałwanica (Cymodocea K.D.Koenig) – rodzaj traw morskich należący do rodziny bałwanicowatych (Cymodoceaceae), obejmujący 4 gatunki występujące w litoralu mórz i oceanów klimatu zwrotnikowego i podzwrotnikowego Starego Świata[3].

Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od mitycznej nereidy Cymodoce, opiekunki Posejdona[4].

Zasięg geograficzny[edytuj | edytuj kod]

Cymodocea nodosa występuje jedynie w Oceanie Atlantyckim: w Makaronezji i Afryce, od Mauretanii do Senegalu oraz w Morzu Śródziemnym i jego odgałęzieniach wzdłuż wybrzeży południowej Europy, północnej Afryki i zachodniej Azji. Cymodocea angustata jest endemiczna dla Australii Zachodniej. Pozostałe gatunki występują w Oceanie Indyjskim: w Morzu Czerwonym, od Sudanu do Somalii, w Afryce, od Somalii do Mozambiku, Seszeli i Madagaskaru oraz wzdłuż wybrzeży Indii, Indochin, Hongkongu, Wysp Nansei, przez wyspy Azji Południowo-Wschodniej do północnej i zachodniej Australii, a także w Oceanie Spokojnym, od Papui-Nowej Gwinei do Wysp Karolińskich[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Trawy morskie tworzące podwodne łąki.
Łodyga
Rozgałęzione kłącze, ukorzeniające się w węzłach.
Liście
Na krótkich, wzniesionych pędach wyrastających w węzłach kłącza powstaje wiązka od 2 do 7 liści, o spłaszczonych i równowąskich, całobrzegich lub ząbkowanych blaszkach, z 7–17 równoległymi żyłkami przewodzącymi. Liście tworzą uszkowate, języczkowate pochwy.
Kwiaty
Rośliny dwupienne. Kwiaty pojedyncze, pozbawione okwiatu. Kwiaty męskie szypułkowe, dwupręcikowe. Pyłek nitkowaty. Kwiaty żeńskie siedzące, o szyjkach słupków rozdzielonych na 2 nitkowate znamiona.
Owoce
Bocznie spłaszczone, dzióbkowate[5].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rozwój
Wieloletnie, wodne geofity (hydrogeofity)[3], wodopylne.
Siedlisko
Litoral. Na grubym piasku i osadach drobnoziarnistych[6].
Interakcje międzygatunkowe
Podwodne łąki bałwanic stanowią schronienie wielu gatunków ryb. W Oceanie Atlantyckim Cymodocea nodosa jest zasiedlana między innymi przez alterynę Boyera, karpieńczyka hiszpańskigo, Pomatoschistus marmoratus, cefala złotogłowego i Liza saliens[7].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)
Rodzaj należy do rodziny bałwanicowatych (Cymodoceaceae Vines), rzędu żabieńcowców (Alismatales Dumort.), w kladzie jednoliściennych (monocots)[1].
Gatunki[3]

Zagrożenie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie gatunki bałwanic zostały ujęte w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych ze statusem LC (mniejszej troski). Nie są znane poważne zagrożenia tych roślin. Występują jednak lokalne zagrożenia wynikające z działalności człowieka, przede wszystkim prowadzonej gospodarki morskiej, przemysłu, budowy portów i prowadzenia prac na dnie morskim. Ich stanowiska występują w lokalnych formach obszarowej ochrony przyrody morskiej[6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-02-06].
  2. Index Nominum Genericorum (ang.). [dostęp 2011-02-06].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Rafaël Govaerts: World Checklist of Selected Plant Families (ang.). The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2011-02-06].
  4. Maureen L. Sullivan: The taxonomy of "seagrasses" surveyed from the higher taxa down through to the family level (ang.). Florida International University, 1994. [dostęp 2011-02-05].
  5. Flora of China. Vol. 23: Cymodoceaceae (ang.). [dostęp 2011-02-06].
  6. 6,0 6,1 T.J.B. Carruthers (et al.): IUCN 2010. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2010.4. (ang.). 2007. [dostęp 2011-02-05].
  7. David Verdiell-Cubedo et al. Fish assemblages associated with Cymodocea nodosa and Caulerpa prolifera meadows in the shallow areas of the Mar Menor coastal lagoon. „Limnetica”. 26 (2), s. 341-350, 2007 (ang.).