Bażyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bażyna
Morfologia (bażyna czarna)
Morfologia (bażyna czarna)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd wrzosowce
Rodzina wrzosowate
Rodzaj bażyna
Nazwa systematyczna
Empetrum L.
Sp. Pl. 1022. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Bażyna czarna

Bażyna (Empetrum L.) – rodzaj krzewinek należących do rodziny wrzosowatych (Ericaceae Juss.). Występuje na półkuli północnej w strefie klimatu umiarkowanego (tu zwykle w górach) i chłodnego oraz na południowych krańcach Ameryki Południowej (tam tylko jeden gatunek – Empetrum rubrum). Gatunkiem typowym jest bażyna czarna (Empetrum nigrum)[2]. Łączna liczba gatunków w zależności od ujęcia systematycznego (koncepcji podziału) waha się od 3 do 18[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Krzewinki z pędami płożącymi się, podnoszącymi się na końcach, gęsto rozgałęzionymi, drewniejącymi. O długości do 1 m[3].
Liście
Ulistnienie skrętoległe lub okółkowe. Liście zimotrwałe, twarde. Blaszka liściowa osadzona na bardzo krótkim ogonku, z wierzchu połyskująca lub matowa, równowąska, lancetowata lub jajowata, całobrzega i silnie wzdłuż krawędzi podwinięta[3].
Kwiaty
Obu- lub jednopłciowe, drobne, wyrastające pojedynczo lub w skupieniach po 2 lub 3 w kątach liści na górnych, wzniesionych częściach pędów. Kwiaty są promieniste, działki kielicha 3 podłużne, płatki korony także 3, białe (według niektórych ujęć płatków brak i wszystkie listki okwiatu to działki kielicha[4]). Pręcików od 2 do 6, w kwiatach tylko męskich zwykle 3. Zalążnia górna z 6–9 zalążkami, słupek pojedynczy z rozgałęzionym znamieniem na 6–12 łatek[4][3].
Owoc
Kuliste, mięsiste jagody. U nasady z trwałymi, przylegającymi działkami kielicha. Owocnia ma kolor czerwony lub czarny po dojrzeniu. Owoce zawierają 6–9 owalnych nasion[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[2]

Chamaetaxus Ruprecht

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do plemienia Empetreae, podrodziny Ericoideae, rodziny wrzosowatych Ericaceae, która wraz z siostrzaną rodziną Cyrillaceae należą do rzędu wrzosowców, grupy astrowych (asterids) w obrębie dwuliściennych właściwych (eudicots)[1].

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Ericanae Takht., rząd wrzosowce (Ericales Dumort.), podrząd Ericineae Burnett, rodzina wrzosowate (Ericaceae Juss.), podrodzina Empetroideae Nutt. ex Sweet, plemię Empetreae Horan., rodzaj bażyna (Empetrum L.)[5].

Gatunki flory Polski[6]
Inne gatunki (wybór)

Rodzaj należy do takich, w których różni taksonomowie wyciągają zwykle, jeśli nie zawsze, różne koncepcje podziału[7].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-13].
  2. 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-30].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 David F. Murray, Virginia Mirré, Reidar Elven: Empetrum (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2010-09-01].
  4. 4,0 4,1 Min Tianlu, Arne Anderberg: Empetrum (ang.). W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2010-09-01].
  5. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Empetrum (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-30].
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. Hultén, Eric (1971) The circumpolar plants. 2, Dicotyledons. Kungl. Svenska vetenskapsakademiens handlingar, 4:13:1: 463 pp. Stockholm, Almqvist & Wiksell