Bażyna
| Bażyna | |
|---|---|
 Morfologia (bażyna czarna)
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad astrowych |
| Rząd | wrzosowce |
| Rodzina | wrzosowate |
| Rodzaj | bażyna |
| Nazwa systematyczna | |
| Empetrum L. Sp. Pl. 1022. 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Bażyna (Empetrum L.) – rodzaj krzewinek należących do rodziny wrzosowatych (Ericaceae Juss.). Występuje na półkuli północnej w strefie klimatu umiarkowanego (tu zwykle w górach) i chłodnego oraz na południowych krańcach Ameryki Południowej (tam tylko jeden gatunek – Empetrum rubrum). Gatunkiem typowym jest bażyna czarna (Empetrum nigrum)[2]. Łączna liczba gatunków w zależności od ujęcia systematycznego (koncepcji podziału) waha się od 3 do 18[3].
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Krzewinki z pędami płożącymi się, podnoszącymi się na końcach, gęsto rozgałęzionymi, drewniejącymi. O długości do 1 m[3].
- Liście
- Ulistnienie skrętoległe lub okółkowe. Liście zimotrwałe, twarde. Blaszka liściowa osadzona na bardzo krótkim ogonku, z wierzchu połyskująca lub matowa, równowąska, lancetowata lub jajowata, całobrzega i silnie wzdłuż krawędzi podwinięta[3].
- Kwiaty
- Obu- lub jednopłciowe, drobne, wyrastające pojedynczo lub w skupieniach po 2 lub 3 w kątach liści na górnych, wzniesionych częściach pędów. Kwiaty są promieniste, działki kielicha 3 podłużne, płatki korony także 3, białe (według niektórych ujęć płatków brak i wszystkie listki okwiatu to działki kielicha[4]). Pręcików od 2 do 6, w kwiatach tylko męskich zwykle 3. Zalążnia górna z 6–9 zalążkami, słupek pojedynczy z rozgałęzionym znamieniem na 6–12 łatek[4][3].
- Owoc
- Kuliste, mięsiste jagody. U nasady z trwałymi, przylegającymi działkami kielicha. Owocnia ma kolor czerwony lub czarny po dojrzeniu. Owoce zawierają 6–9 owalnych nasion[3].
Systematyka [edytuj]
Chamaetaxus Ruprecht
- Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)
Należy do plemienia Empetreae, podrodziny Ericoideae, rodziny wrzosowatych Ericaceae, która wraz z siostrzaną rodziną Cyrillaceae należą do rzędu wrzosowców, grupy astrowych (asterids) w obrębie dwuliściennych właściwych (eudicots)[1].
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Ericanae Takht., rząd wrzosowce (Ericales Dumort.), podrząd Ericineae Burnett, rodzina wrzosowate (Ericaceae Juss.), podrodzina Empetroideae Nutt. ex Sweet, plemię Empetreae Horan., rodzaj bażyna (Empetrum L.)[5].
- Gatunki flory Polski[6]
- bażyna czarna (Empetrum nigrum L.)
- bażyna obupłciowa (Empetrum hermaphroditum Hagerup)
- Inne gatunki (wybór)
Rodzaj należy do takich, w których różni taksonomowie wyciągają zwykle, jeśli nie zawsze, różne koncepcje podziału[7].
- Empetrum atropurpureum Fernald & Wiegand[3]
- Empetrum eamesii Fernald & Wiegand[3]
- Empetrum rubrum[3]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-13].
- ↑ 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-30].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 David F. Murray, Virginia Mirré, Reidar Elven: Empetrum (ang.). W: Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2010-09-01].
- ↑ 4,0 4,1 Min Tianlu, Arne Anderberg: Empetrum (ang.). W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2010-09-01].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Empetrum (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-30].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ Hultén, Eric (1971) The circumpolar plants. 2, Dicotyledons. Kungl. Svenska vetenskapsakademiens handlingar, 4:13:1: 463 pp. Stockholm, Almqvist & Wiksell
