Babeszjoza psów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Babeszjoza psów[1](babesiosis canum) choroba pasożytnicza psów powodowana przez protisty z rodzaju Babesia, rzędu Piroplasmida przenoszona przez kleszcze. Choroba ta czasami też nosi nazwę piroplazmoza[2].

Erytrocyt psa z protistami Babesia

Babeszjoza psów jest chorobą występującą na całym świecie. W Europie stwierdzana od prawie 100 lat. Pierwszy przypadek w Polsce odnotowano i opisano na Lubelszczyźnie w 1966 roku[2].

Kleszcze przenoszące babeszjozę występują na znacznej części terytorium Polski, ze szczególnym uwzględnieniem regionów północnych, północno-wschodnich i wschodnich. Terenami o szczególnym zagrożeniu są lasy, łąki, parki i ogrody, zwłaszcza jeżeli są porośnięte wysoką trawą. Kleszcze wykazują z reguły wzmożoną aktywność sezonową: wczesną wiosną oraz latem i wczesną jesienią[3].

Etiologia[edytuj | edytuj kod]

Choroba wywoływana jest przez Babesia canis, Babesia gibsoni, Babesia conrade oraz przez grupę Babesii określaną wspólnym mianem Babesia microti-like[2]. W Polsce do 2011 roku stwierdzono jedynie zachorowania powodowane przez Babesia canis a dokładniej przez podgatunek Babesia canis canis[2]

Przyczyny choroby[edytuj | edytuj kod]

Kleszcz przyssany do zwierzęcia wprowadza do jego krwiobiegu chorobotwórcze pierwotniaki babeszjozy, które atakują erytrocyty (krwinki czerwone). Pierwotniaki Babesia canis przenikają do wnętrza zaatakowanej komórki, gdzie ma miejsce ich gwałtowne rozmnażanie. W efekcie dochodzi do rozerwania krwinki i pasożyt atakuje kolejne erytrocyty. W wyniku tego procesu dochodzi do reakcji łańcuchowej, która prowadzi do zniszczenia znacznej części krwinek czerwonych i tym samym do anemii. Dochodzi do znacznego uszkodzenia narządów wewnętrznych, w szczególności nerek i wątroby. Dodatkowo mogą wystąpić silne zaburzenia pracy układu krążenia, a także żółtaczka[3]. Nieleczona babeszjoza najczęściej prowadzi do śmierci zwierzęcia.

Objawy choroby[edytuj | edytuj kod]

Do objawów choroby, które mogą się pojawić w czasie od kilku dni do nawet kilku tygodni, należą[3]:

  1. apatyczność – zwierzę staje się osowiałe, nie cieszy się np. ze spacerów i innych rzeczy, które dotychczas sprawiały mu radość,
  2. brak apetytu – zwierzę nie chce jeść, ani pić (jeśli występuje temperatura zwierzę będzie pić dużo płynów),
  3. powiększenie węzłów chłonnych,
  4. wysoka gorączka, dochodząca do 40–41 °C,
  5. wymioty, biegunka (często z domieszką krwi), gazy,
  6. zażółcenie lub bladość błon śluzowych jamy ustnej,
  7. problemy z oddawaniem moczu, oddawanie moczu o brązowym zabarwieniu (krwiomocz),
  8. niewydolność oddechowa i krążeniowa, zaburzenia ze strony układu nerwowego.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Babeszjoza jest chorobą o bardzo gwałtownym przebiegu, zatem w przypadku stwierdzenia objawów konieczna jest natychmiastowa konsultacja z doświadczonym weterynarzem, który wdroży[3]:

  • leczenie przyczynowe, mające na celu wyeliminowanie pierwotniaka Babesia canis z krwinek zwierzęcia za pomocą leku pierwotniakobójczego – Imizolu (stosowane są również Fatrybanil, Carbesia – leki te jednak nie posiadają rejestracji w Polsce),
  • leczenie objawowe:
    • płynoterapia (ew. łączona z podawaniem diuretyków),
    • podawanie preparatów odżywczych i witaminowych,
    • leczenie przeciwbólowe i przeciwzapalne za pomocą niesterydowych leków przeciwzapalnych,
    • hamowanie ewentualnych wymiotów,
    • antybiotykoterapia (Babeszjozie często towarzyszą nadkażenia bakteryjne),
    • w przypadku utraty dużej ilości czerwonych krwinek – podawanie krwi pełnej.

Zapobieganie[edytuj | edytuj kod]

Na rynku polskim dostępne są preparaty w postaci kropli do nanoszenia na skórę, sprayu oraz obroży, np. Advantix, Fiprex, Frontline, Hilton, Kiltix, Preventic. We Francji i Szwajcarii jest zarejestrowana szczepionka o nazwie Pirodog (producent: firma Merial)[3].

W Polsce od 2011 dostępna szczepionka Nobivac Piro, jednak jej skuteczność nie jest do końca potwierdzona[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Łukasz Adaszek, Stanisław Winiarczyk, Marta Górna. Od piroplazmozy do babeszjozy – problemy w klasyfikacji pierwotniaków z rodzaju Babesia u psów. „Wiadomości Parazytologiczne”. 56 (2), s. 111-115, 2010. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Łukasz Adaszek, Stanisław Winiarczyk. Aktualny stan wiedzy na temat babeszjozy (piroplazmozy) psów. Cz. I. Istota choroby. „Magazyn weterynaryjny”. 20 (165), s. 742-746, 2011. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Babeszjoza (babeszioza, babeszja, piroplazmoza) – Chrońmy psy i koty przed kleszczami [Strona główna] (pol.). [dostęp 2009-01-29].
  4. Nobivac Piro

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Furmaga: Choroby pasożytnicze zwierząt domowych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1983. ISBN 83-09-00671-3.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.