Babka pierzasta
| Babka pierzasta | |||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Systematyka[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Domena | eukarionty |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Królestwo | rośliny |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | rośliny naczyniowe |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | Euphyllophyta |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | rośliny nasienne |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Klasa | okrytonasienne |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Klad | astrowe |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Rząd | jasnotowce |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzina | babkowate |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Rodzaj | babka |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Gatunek | babka pierzasta |
||||||||||||||||||||||||||||||
| Nazwa systematyczna | |||||||||||||||||||||||||||||||
| Plantago coronopus L. Sp. pl. 1:115. 1753 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Kategoria zagrożenia | |||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|||||||||||||||||||||||||||||||
Babka pierzasta (Plantago coronopus L.) – gatunek rośliny z rodziny babkowatych (Plantaginaceae).
Spis treści |
Rozmieszczenie geograficzne [edytuj]
Gatunek szeroko rozprzestrzeniony na kuli ziemskiej. Rodzimy obszar występowania obejmuje Afrykę Północną, Azory, Wyspy Kanaryjskie, obszary Azji o umiarkowanym klimacie i dużą część Europy, centrum rozmieszczenia znajduje się zwłaszcza w regionie śródziemnomorsko-atlantyckim. Jako gatunek zawleczony występuje także w Australii, Nowej Zelandii i Ameryce Północnej[2]. W Polsce gatunek bardzo rzadki.
Morfologia [edytuj]
- Łodyga
- Głąbik o wysokości 5-40 cm. Jest wzniesiony lub podnoszący się, górą silnie owłosiony, obły i bez bruzd. Pod ziemią brak kłącza.
- Liście
- Wyłącznie liście odziomkowe skupione w różyczkę, o charakterystycznie pierzasto podzielonej blaszce. Rzadko tylko zdarzają się okazy o niepodzielonej, a tylko grubo piłkowanej blaszce. Liście mięsiste, owłosione o odcinkach równowąskich, ząbkowane.
- Kwiaty
- Zebrane w walcowaty kłos o długości 1-6 cm wyrastający na głąbiku. Kwiaty różowe, przysadki jajowate o zaostrzonych końcach, rurka korony owłosiona. Kwiat składa się z 4 wolnych działek kielicha, cylindrycznej, błoniastej i rurkowatej korony z 4 krótkimi łatkami, słupka i 4 pręcików o długich nitkach.
- Owoc
- Jajowata torebka zawierająca 3-4 nasiona. Otwiera się wieczkiem poniżej połowy swojej długości.
Biologia i ekologia [edytuj]
Roślina jednoroczna lub dwuletnia, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do września. Rośnie na słonych nadmorskich łąkach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Asteretea tripolium, Ass. Juncetum gerardi[3]
Zagrożenia i ochrona [edytuj]
Od 2004 roślina objęta ścisłą ochroną gatunkową. Z czterech znanych w Polsce stanowisk, obecnie zachowały się tylko dwa. Jedno to dawna znane stanowisko na solnisku na północ od wsi Karsibór u nasady i w środkowej części Karsiborskiej Kępy[4]. W 2007 roku odkryto nowe stanowisko między Kołobrzegiem a Budzistowem na prywatnych terenach o powierzchni ok. 20 hektarów, położonych na granicy gmin miejskiej i wiejskiej. Stanowisko to jest zagrożone zniszczeniem w związku z planami budowy drogi łączącej Kołobrzeg z krajową drogą numer 6. Ratunkiem dla babki okazuje się utrzymanie prowadzonego od lat wypasu, który eliminuje jej potencjalnych konkurentów. Samej babce wypas i deptanie nie szkodzi dzięki przytulonym do podłoża różyczkom rośliny.
Informacje o stopniu zagrożenia na podstawie:
- Polskiej Czerwonej Księgi Roślin[5] – gatunek wymierający, krytycznie zagrożony (kategoria zagrożenia CR)
- Czerwonej listy roślin i grzybów Polski[6] – gatunek wymierający, krytycznie zagrożony (kategoria zagrożenia E)
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-06].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
- ↑ K. Zarzycki, R. Kaźmierczakowa: Polska Czerwona Księga Roślin. Kraków: IB PAN, 2001. ISBN ISBN 83-85444-23-8.
- ↑ Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista rolin i grzybów Polski. Kazimierz Zarzycki. Kraków: IB PAN, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
Bibliografia [edytuj]
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
