Babka pierzasta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Babka pierzasta
9385 Plantago coronopus.JPG
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina babkowate
Rodzaj babka
Gatunek babka pierzasta
Nazwa systematyczna
Plantago coronopus L.
Sp. pl. 1:115. 1753
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Babka pierzasta (Plantago coronopus L.) – gatunek rośliny z rodziny babkowatych (Plantaginaceae).

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Gatunek szeroko rozprzestrzeniony na kuli ziemskiej. Rodzimy obszar występowania obejmuje Afrykę Północną, Azory, Wyspy Kanaryjskie, obszary Azji o umiarkowanym klimacie i dużą część Europy, centrum rozmieszczenia znajduje się zwłaszcza w regionie śródziemnomorsko-atlantyckim. Jako gatunek zawleczony występuje także w Australii, Nowej Zelandii i Ameryce Północnej[2]. W Polsce gatunek bardzo rzadki.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Morfologia
Kłos
Liście
Łodyga
Głąbik o wysokości 5-40 cm. Jest wzniesiony lub podnoszący się, górą silnie owłosiony, obły i bez bruzd. Pod ziemią brak kłącza.
Liście
Wyłącznie liście odziomkowe skupione w różyczkę, o charakterystycznie pierzasto podzielonej blaszce. Rzadko tylko zdarzają się okazy o niepodzielonej, a tylko grubo piłkowanej blaszce. Liście mięsiste, owłosione o odcinkach równowąskich, ząbkowane.
Kwiaty
Zebrane w walcowaty kłos o długości 1-6 cm wyrastający na głąbiku. Kwiaty różowe, przysadki jajowate o zaostrzonych końcach, rurka korony owłosiona. Kwiat składa się z 4 wolnych działek kielicha, cylindrycznej, błoniastej i rurkowatej korony z 4 krótkimi łatkami, słupka i 4 pręcików o długich nitkach.
Owoc
Jajowata torebka zawierająca 3-4 nasiona. Otwiera się wieczkiem poniżej połowy swojej długości.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina jednoroczna lub dwuletnia, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do września. Rośnie na słonych nadmorskich łąkach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Asteretea tripolium, Ass. Juncetum gerardi[3]

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Od 2004 roślina objęta ścisłą ochroną gatunkową. Z czterech znanych w Polsce stanowisk, obecnie zachowały się tylko dwa. Jedno to dawna znane stanowisko na solnisku na północ od wsi Karsibór u nasady i w środkowej części Karsiborskiej Kępy[4]. W 2007 roku odkryto nowe stanowisko między Kołobrzegiem a Budzistowem na prywatnych terenach o powierzchni ok. 20 hektarów, położonych na granicy gmin miejskiej i wiejskiej. Stanowisko to jest zagrożone zniszczeniem w związku z planami budowy drogi łączącej Kołobrzeg z krajową drogą numer 6. Ratunkiem dla babki okazuje się utrzymanie prowadzonego od lat wypasu, który eliminuje jej potencjalnych konkurentów. Samej babce wypas i deptanie nie szkodzi dzięki przytulonym do podłoża różyczkom rośliny.

Informacje o stopniu zagrożenia na podstawie:

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-06].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
  3. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  4. Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  5. K. Zarzycki, R. Kaźmierczakowa: Polska Czerwona Księga Roślin. Kraków: IB PAN, 2001. ISBN ISBN 83-85444-23-8.
  6. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista rolin i grzybów Polski. Kazimierz Zarzycki. Kraków: IB PAN, 2006. ISBN 83-89648-38-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.