Pawian masajski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Babuin)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pawian masajski
Papio cynocephalus
(Linnaeus, 1766)
Pawian masajski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Nadrząd łożyskowce
Rząd naczelne
Rodzina makakowate
Rodzaj Papio
Gatunek pawian masajski
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Pawian masajski (Papio cynocephalus) znany też jako pawian żółty lub babuin – ssak z rzędu naczelnych, zamieszkujący tereny południowej, środkowej i wschodniej Afryki.

Wymiary

Czaszka młodego osobnika

Długość samca: 55–85 cm. Masa ciała samca: 20–25 kg. Długość samicy: 35–60 cm. Masa ciała samicy: 8–16 kg.

Wygląd

Jest to ssak o sierści barwy szarobrązowej. Część twarzowa pyska nie jest pokryta sierścią. Nos pawiana jest ciemny i wąski, kły długie i szerokie. Na palcach kończyn występują płaskie paznokcie, kciuk jest przeciwstawny do innych palców. Ogon długi.

Środowisko

Pawiany te zamieszkują sawanny, a także tereny górskie, łąki i obrzeża lasów. Do zamieszkania jakiegoś terenu niezbędne są dla nich drzewa, skały i wodopój. Zajmują tereny, ma których występują dwie pory roku.

Pożywienie

Pawiany żywią się trawami, bulwami i korzonkami i owocami, ślimakami, jaszczurkami, skorpionami i szarańczą. Ich dietę uzupełnia także miód oraz poczwarki i larwy pszczół. Jeśli mają okazję, zjadają ryby, kraby, żaby, mięczaki i rośliny wodne. Nie gardzą też jajami krokodyli i żółwi. W grupie potrafią upolować większą zdobycz, jak np. młode antylopy.

Zachowanie

Pawiany zielone są zwierzętami stadnymi. Żyją w grupach liczących 8–200 osobników. Ich terytorium może obejmować od 2 do 4 km². W stadzie istnieje pewna hierarchia. Dominantami w stadzie są najsilniejsze samce. Rzadko dochodzi do walk między nimi. Jeżeli już się odbędą, walka jest bardzo zażarta i może skończyć się śmiercią. Dzień pawiany spędzają na przemarszu 3–4 km swojego terenu. Pokarmu małpy te poszukują głównie rankiem. Gdy stado zaatakuje drapieżnik, małpy uciekają we wszystkich kierunkach, co dezorientuje wroga, później dominujące samce próbują przepędzić napastnika. Gdy temperatura powietrza jest wysoka następuje odpoczynek stada, podczas którego ważnym rytuałem jest wzajemne iskanie się małp. Noc spędzają śpiąc na drzewie, młode w koronach drzew, osobniki dorosłe – na położonych niżej, solidnych gałęziach.

Wrogowie naturalni

Pawianom masajskim zagrażają takie zwierzęta, jak lew, lampart, szakal, gepard, likaon, hiena i ptaki drapieżne.

Pawiany i ludzie

Przyrost naturalny pawianów ciągle maleje. W niektórych państwach, jak Malawi i Kenia, zwierzęta te są tępione, ponieważ są szkodnikami upraw. Zapomina się jednak, że są one pożyteczne, ponieważ zjadają wiele owadów. W latach 30. XX wieku została przeprowadzona akcja, w czasie której truto pawiany, aby ograniczyć szkody w uprawach. Zabijano je także z powodu smacznego mięsa. Wiele pawianów jest używanych w laboratoriach, jako zwierzęta doświadczalne.

Ciekawostki

  • Pawiany nie potrafią pływać.
  • Pawian wyraża swoje emocje wydając różne dźwięki.
  • Egipcjanie czcili pawiany, ponieważ uważali je za wcielenie egipskiego bóstwa Thota.

Przypisy

  1. Papio cynocephalus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Shefferly, N.: Papio cynocephalus (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2004. [dostęp 31 grudnia 2008].
  2. Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.