Babunia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pomnik Babuni w Ratibořicach

Babunia (czes. Babička) – powieść Boženy Němcovej, ukończona w roku 1853.

Autorka napisała powieść po śmierci syna Hynka. Opisuje w niej idealizowany obraz dzieciństwa w Dolinie Babuni koło Raciborzyc. Centralną postacią jest tytułowa Babunia, która na prośbę córki Teresy przenosi się z Olesznic w Górach Orlickich do raciborzyckiej doliny, aby pomagać w wychowaniu wnuków. Mieszka wraz z rodziną córki w domu zwanym Stary Bielnik (Staré Bělidlo). Poszczególne rozdziały opisują losy mieszkańców doliny, zwłaszcza rodzin młynarza, strzelca, Kuby i Kristli oraz szalonej Wikty. Spośród wnuków tytułowej bohaterki na pierwszy plan wysuwa się postać Barunki (Bożenki), która jest literackim portretem autorki. Książka zawiera także retrospekcje z życia samej Babuni, która wyszła za mąż w Kłodzku za tkacza z rodzinnej wsi, który został podstępem zwerbowany do pruskiej armii. Następnie mieszkała z nim w Nysie. Po śmierci męża powróciła wraz z dziećmi piechotą do rodzinnej wsi. Większość postaci w książce jest silnie idealizowana. Dotyczy to również właścicielki pałacu w Raciborzycach „pani księżnej” Wilhelminy Żagańskiej, która dzięki radom Babuni może czynić dobro. Powieść kończy się śmiercią tytułowej bohaterki, a w jej pogrzebie bierze udział cała dolina.

Babunia należy do najpopularniejszych czeskich powieści. Miała ponad 350 wydań w języku czeskim. W 1971 na podstawie powieści powstał film w reżyserii Antonína Moskalyka. Polski przekład książki Pawła Ryboka ukazał się w 1905. Kolejny autorstwa Pawła Hulki-Laskowskiego został wydany w 1927 i wznowiony w 1951. To ostatnie wydanie ukazało się w serii Biblioteki Narodowej wydawnictwa Ossolineum i jest poprzedzone wstępem Marii Renaty Mayenowej i opatrzone komentarzem Jana Trzynadlowskiego. Zarówno we wstępie jak i w komentarzu jest dostrzegalny duch epoki, w której książka została wydana.

Dolinę, w której toczy się akcja powieści przekształcono w park krajobrazowy i nazwano Doliną Babuni (Babiččino údolí).

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • B. Niemcowa, Babunia, Wrocław 1951. Wstęp M. Renata Mayenowa, komentarz Jan Trzynadlowski.