Babur

Babur
Król (Szach) Państwa Wielkiego Mogoła
Następca	Humajun
Dane biograficzne
Urodzony	14 lutego 1483
Zmarł	26 grudnia 1530
Żona	Ayisheh Sultan Begum Bibi Mubarika Yusufzay Dildar Begum Gulnar Agacheh Gulrukh Begum Maham Begum Masumeh Begum Nargul Agacheh Sayyida Afaq Zainab Sultan Begum
Dzieci	Humajun, syn Kamran Mirza, syn Askari Mirza, syn Hindal Mirza, syn Gulbadan Begum, córka Fakhr-un-nisa, córka

Zahir ad-Din Muhammad Babur (albo Baber, 'Babar; ur. 14 lutego 1483, zm. 26 grudnia 1530) – założyciel Państwa Wielkiego Mogoła. Wybitny wódz, polityk, protektor nauki i sztuki. Autor pamiętników Baburname, traktatu o sprawowaniu rządów i utworów poetyckich.

Młodość

Właściwe imię Babura to Zahir ad-Din Muhammad, Babur (prawdopodobnie tur. "Tygrys") to późniejszy przydomek. Ojciec Babura był władcą Ferghany, jednego z niewielkich państw Azji Środkowej. Ród władców Fergany wywodził się od Timura.

Babur został władcą Fergany po śmierci ojca w 1494, gdy miał jedenaście lat. Już w tak młodym wieku toczył wiele zwycięskich walk z rodziną i wrogami zewnętrznymi. Walczył z Uzbekami, którzy pod wodzą chana Muhammada Szejbaniego zajęli Samarkandę, starą stolicę Timura. Walki te były długie i bezowocne – po raz pierwszy Babur zdobył Samarkandę w 1497, wypędzony odzyskał ją w 1501, odzyskał na krótko w 1511. O zdobyciu Samarkandy na zawsze i utrwaleniu władzy w Azji Środkowej marzył całe życie.

Podbój Indii

W 1504 podporządkował sobie Kabul i Kandahar, w 1519 Pendżab, który płacił mu trybut. W 1526 pokonał w bitwie pod Panipatem sułtana delhijskiego Ibrahima Lodiego, zajął Delhi i Agrę. W 1527 pokonał pod Chanwą koalicję Radźputów i opanował Nizinę Hindustańską. W 1529 zdobył Gwalior i dotarł do granic Bengalu i Himalajów.

Organizacja imperium

Babur nie zasłynął jako organizator, organizację imperium przeprowadzili jego następcy. Zastąpił jednak swobodną konfederację plemion afgańskich silnymi rządami absolutnymi, umocnił też bardzo władzę pierwszego ministra oraz znaczenie języka perskiego i perskich obyczajów na dworze. Babur znany był też z okrucieństwa wobec tych, których zwyciężył oraz z organizacji uczt, na których nadużywano opium i alkoholu. Dla oficerów i żołnierzy był bardzo hojny, co nadwyrężało finanse państwa. Nakazał zbudować wiele pałaców, ogrodów, łaźni i stacji pocztowych (dak). Praktykował tolerancję religijną, żenił swoich synów z radźpuckimi księżniczkami i wprowadzał Radźputów na dwór.

Zmarł w 1530 podczas choroby syna Humajuna. Miał modlić się, by choroba przeszła z syna na niego – wkrótce rzeczywiście śmiertelnie zachorował, podczas gdy Humajun wyzdrowiał. Na cześć Babura wzniesiono Meczet Babri w Ajodhji.

Poprzednik Umar Szajch II

Władca Wielkich Mogołów 1494 - 1530

Następca Humajun