Bagnica torfowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bagnica torfowa
Illustration Triglochin palustre0.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd żabieńcowce
Rodzina bagnicowate
Rodzaj bagnica
Gatunek bagnica torfowa
Nazwa systematyczna
Scheuchzeria palustris L.
Sp. pl. (1753)
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kwiaty
Owoce
Pokrój

Bagnica torfowa, drążnica, błotnica sitowa (Scheuchzeria palustris L.) – gatunek rośliny, jedyny przedstawiciel rodzaju bagnica (Scheuchzeria L.), który jest jedynym rodzajem rodziny bagnicowatych (Scheuchzeriaceae F. Rudolphi).

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Występuje w umiarkowanej strefie półkuli północnej, na terenie Europy, Ameryki Północnej i Azji. W Europie zwarty obszar zasięgu tego gatunku obejmuje południową część Półwyspu Skandynawskiego, wschodnią część Niżu Środkowoeuropejskiego, Alpy i Niż Wschodnioeuropejski[2]. W Polsce jest dość rzadki. Najliczniej występuje na Pomorzu, Pojezierzu Mazurskim, Polesiu i Roztoczu. Na pozostałych obszarach niżu i w Sudetach występuje na rozproszonych stanowiskach. W Karpatach jest bardzo rzadki i występuje tylko na kilku stanowiskach w Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej i na jednym stanowisku w Tatrach (Toporowy Staw Wyżni)[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Pionowe łodygi wyrastają z ukośnego kłącza z cienkimi rozłogami.
Łodyga
Prosta, wzniesiona, szarozielona. W górnej części wyrasta kilka kwiatów.
Liście
Wąskie.
Kwiaty
Niepozorne, obupłciowe, żółtawozielone, długości do 3 mm są zebrane w luźne grono złożone z 3-6(10) kwiatów. Podwójny okwiat. Okółki kwiatu trzylistkowe, zielonawe. Pręcików sześć, otaczających kilka prawie niezrośniętych słupków.
Owoce
Mieszek o długości 5-7 mm, zawierający 2 nasiona rozsiewane są przy udziale zwierząt (zoochoria).

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, geofit. Rośnie na torfowiskach wysokich i przejściowych. Wymaga stanowisk podmokłych i dobrze naświetlonych. Roślina wiatropylna. Kwitnie od maja do lipca. Liczba chromosomów 2n = 22. Gatunek charakterystyczny związku Rhynchosporion albae i zespołu Caricetum limosae[3].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W Polsce gatunek rzadko spotykany, narażony na wyginięcie, objęty ochroną ścisłą. W ostatnich dziesięcioleciach obserwuje się spadek liczby stanowisk. Ginie wskutek osuszania i eksploatacji torfowisk.

Roślina umieszczona na Czerwonej listy roślin i grzybów Polski (2006)[4] w grupie gatunków wymierających (kategoria zagrożenia E).

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna rodziny według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Bagnica i rodzina bagnicowate zaliczane są do rzędu żabieńcowców i zajmują w jego drzewie filogenetycznym następującą pozycję[1]:

żabieńcowce

obrazkowate Araceae




kosatkowate Tofieldiaceae






żabiściekowate Hydrocharitaceae



łączniowate Butomaceae





żabieńcowate Alismataceae



limnocharysowate Limnocharitaceae






bagnicowate Scheuchzeriaceae




onowodkowate Aponogetonaceae




świbkowate Juncaginaceae





posidoniowate Posidoniaceae




rupiowate Ruppiaceae



bałwanicowate Cymodoceaceae






zosterowate Zosteraceae



rdestnicowate Potamogetonaceae










Pozycja w systemie Reveala (1994-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa żabieńcowe (Alismatidae Takht.), nadrząd Alismatanae Takht., rząd świbakowce Juncaginales Hutch., rodzina bagnicowate (Scheuchzeriaceae F. Rudolphi, pub. Syst. Orb. Veg.: 28. 1830.), rodzaj bagnica (Scheuchzeria L. 1753)[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-08].
  2. 2,0 2,1 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  3. Matuszkiewicz W. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001. ISBN 83-01-13520-4.
  4. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  5. Crescent Bloom: Scheuchzeria (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 27 stycznia 2009].