Bajończycy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Uroczystość wręczenia sztandaru bajończykom 1914
Sen wolontariuszów polskich w okopach francuskich, obraz Jana Styki ze zbiorów Muzeum Lubelskiego w Lublinie

Bajończycy – potoczna nazwa pododdziału piechoty Legii Cudzoziemskiej złożonego z polskich ochotników.

Zamiast planowanego legionu (Legion Bajończyków) w sierpniu 1914 w miejscowości Bayonne na terenie Francji udało się powołać oddział w sile kompanii (ok. 200 żołnierzy). Werbunek został wstrzymany po proteście ambasady rosyjskiej, która obawiała się, że legion będzie walczył o niepodległość Polski.

Ostatecznie bajończycy zostali wcieleni do 1 Pułku Cudzoziemskiego, jako 2 kompania Batalionu C. Wśród ochotników był syn znanego historyka Józefa Szujskiego, Władysław. "Bajończykiem" był również Xawery Dunikowski, który wspólnie z Janem Żyznowskim zaprojektował sztandar kompanii wręczony 21 września Polakom przez mera miasta[1]. Pozostałe kompanie tego batalionu złożone były z Czechów (1), Belgów (3) i Włochów (4). Początkowo kompanią bajończyków dowodził por. Doumic, a po nim mjr Osmonde.

Kompanię skierowano 22 października na front. Bajończycy walczyli przeciwko Niemcom na froncie zachodnim, w bitwach toczonych w Szampanii w latach 1914–1915. Pełnili służbę w okolicach Sillery od listopada 1914 do kwietnia 1915. Potem zostali skierowani w okolice miasta Arras gdzie 9 maja uczestniczyli w natarciu na wzgórze Vimy w pobliżu Berthouval. Opanowali niemieckie pozycje okupując sukces ciężkimi stratami wynoszącymi ¾ stanu kompanii.

Po tym okresie, przy życiu pozostało tylko ok. 50 bajończyków, których po odpoczynku skierowano w rejon Notre-Dame-de-Lorette, gdzie śmierć ponieśli kolejni żołnierze i dlatego latem 1915 oddział rozwiązano. Ich bohaterstwo dokumentuje do dziś sztandar kompanii ze śladami 34 kul, który jest przechowywany w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Część byłych bajończyków zaciągnęła się do jednostek francuskich lub wyjechała do Rosji, aby walczyć w oddziałach polskich. Zdecydowana większość wstąpiła do organizowanej od 1917 roku Armii Polskiej we Francji.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Janusz Cisek, Marek Cisek Do niepodległości s. 265

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]