Baligród

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Współrzędne: 49°21' N 22°17' EGeografia

Baligród
Herb
Herb Baligrodu
Województwo podkarpackie
Powiat leski
Gmina Baligród
Położenie 49° 21'  N
22° 17'  E
Liczba
mieszkańców (2004)
 • liczba ludności


1468
Strefa numeracyjna
(do 2005)
13
Kod pocztowy 38-606
Tablice rejestracyjne RLS
Położenie na mapie Polski
Baligród
Baligród
Baligród
Zdjęcie
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa wsi
Czołg T-34 w centrum Baligrodu
Czołg T-34 w centrum Baligrodu
Baligród. Nazwiska Polaków pomordowanych przez UPA
Baligród. Nazwiska Polaków pomordowanych przez UPA
Cmentarz żydowski w Baligrodzie
Cmentarz żydowski w Baligrodzie

Baligródwieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Baligród (od 1 stycznia 1999 do 1 stycznia 2002 w powiecie bieszczadzkim), leży w dolinie rzeki Hoczewki.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

Miejscowość jest siedzibą gminy Baligród.

Spis treści

[edytuj] Historia

Osada wzmiankowana w 1615 r. jako wieś, powstała przypuszczalnie w początkach XVII w. u podnóża zamku w Stężnicy będącego własnością Mikołaja lub Piotra herbu Gozdawa, syna Matjasza III, albo jego ojca Matjasza Bala z Hoczwi, którzy wznieśli w tym miejscu zamek oraz kaplicę ok. roku 1510.

W 1634 r. miasteczko zwane pierwotnie Balówgród otrzymało prawo magdeburskie oraz przywileje na targi, jarmarki i składowanie wina. Baligród pozostawał w posiadaniu rodziny Balów do 1770 r. Położony przy uczęszczanym trakcie handlowym na Węgry posiadał dobre warunki rozwoju, słynął z wielkich targów, później podupadł i jeszcze przed 1915 r. utracił miejskie przywileje.

[edytuj] I wojna światowa

Podczas działań wojennych w Karpatach w latach 1914 - 1915 miasteczko doznało poważnych zniszczeń.1914/1915 - ciężkie boje między wojskami rosyjskimi a austro-węgierskimi o Przełęcze Użocką i Łupkowską, szczególnie pod Baligrodem w marcu. Od listopada 1918 do stycznia 1919 Republika Komańczańska.

[edytuj] II wojna światowa

We wrześniu 1939 r.weszli do Baligrodu Niemcy. Jednak istniał tu ruch konspiracyjny. Działała Placówka AK Baligród nr VII. Dowódcą od maja 1943 do 1944 był Jan Marciak „Dąb”.

10 lipca 1944 roku oddział UPA zamordował w lesie pod Baligrodem mieszkańców Średniej Wsi[potrzebne źródło]. 6 sierpnia 1944 r. miasteczko zostało sterroryzowane przez silny oddział UPA, zamordowano 42 Polaków, spalono część zabudowań. W toku działań wojennych i późniejszych walk z UPA Baligród został w części zniszczony oraz doznał poważnych strat ludnościowych. Przez stacjonujących tu żołnierzy zwane było Diabligrodem, gdyż w czasie okupacji Niemcy wybrukowali część tutejszego rynku kamieniami z żydowskiego cmentarza.


W pobliżu, przy drodze do Cisnej, pod Jabłonkami 28 marca 1947 zginął generał Karol Świerczewski.

Dopiero w kilkanaście lat po wojnie miasteczko zaczęło się odbudowywać. Obecnie stanowi rozwinięty ośrodek usługowo-gospodarczy dla okolicy. O dawnym miejskim charakterze świadczy zachowany układ urbanistyczny z obszernym prostokątnym rynkiem. Stoi na nim czołg typu T-34, który nie ma nic wspólnego z Bieszczadami, ale zastąpił umieszczony tu wcześniej czołg T-70 biorący udział w walkach z UPA. Baligrodzki T-70 był ostatnim zachowanym czołgiem tego typu w Polsce. W 1975 roku został, z inicjatywy oficerów z Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Pancernych w Poznaniu, przetransportowany do Poznania, gdzie został wyremontowany i przekazany do Muzeum Broni Pancernej przy Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych.

[edytuj] Współczesność

W marcu 2008 za kwotę 250 tys. zł rozpoczęła się rewitalizacja rynku zwanego w Baligrodzie "Plantami". Z funduszy unijnych wykonana zostanie nowa nawierzchnia rynku, oświetlenie, ławki, oraz monitoring.

[edytuj] Znani mieszkańcy

[edytuj] Zabytki i pamiątki historyczne

[edytuj] Literatura

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

W innych językach