Balrog

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Balrog z Morii

Balrogowie (w sindarinie Demon Mocy[1], qya. Valarauko, l.mn. Valaraukar) – istoty demoniczne ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia.

Balrogowie należeli do rasy Majarów i byli potężnymi duchami ognia, które przeszły na stronę Morgotha, upadłego Valara. Ich przywódcą był Gothmog. Większość zginęła podczas Wojny Gniewu i wcześniej, lecz kilku ją przetrwało[2]. Jako Ainurowie przyoblekli się w humanoidalne kształty. W filmowej adaptacji „Drużyny Pierścienia” ostatni żyjący Balrog został przedstawiony jako istota znacznie większa od człowieka, z rogami i ogonem. Charakterystyczną bronią Balrogów był ognisty bicz.

Znani Balrogowie[edytuj | edytuj kod]

Znane są dwa przypadki pojedynczo występujących w Pierwszej Erze Balrogów: jeden z nich zginął razem z elfem Glorfindelem; tocząc walkę obydwaj spadli w przepaść. Drugi, Gothmog, zginął podczas zdobywania Gondolinu. Jego przeciwnikiem był Ecthelion. Również w tym pojedynku obaj przeciwnicy zadali sobie śmierć. Ponadto duchem ognistym – niezaliczanym do Balrogów – była Ariena, której Valarowie powierzyli kierowanie statkiem słonecznym.

Gothmog w Silmarillionie[edytuj | edytuj kod]

Przedstawienie Gothmoga, przywódcy Balrogów
Imię Gothmog pisane tengwarem

Gothmog był wodzem Balrogów, najsilniejszym ze wszystkich, dowódcą sił Angbandu. Był odpowiedzialny za znaczne cierpienia, jakich doznała Arda w Pierwszej Erze.

Przyłączył się do Morgotha u zarania dziejów Ardy. Przeżył Wielką Bitwę Potęg i ukrywał się w lochach Angbandu, które nie zostały zniszczone. Gdy Morgoth wrócił do Śródziemia, skradłszy Silmarille, Gothmog ponownie znalazł się w jego służbie. Dowodził wojskami Władcy Ciemności podczas wielkich Bitew o Beleriand. Wraz z innymi Balrogami uratował swego pana przed Ungoliantą.

Wielu elfickich bohaterów padło pod jego biczem i ostrzem jego miecza. W trakcie Dagor-nuin-Giliath śmiertelnie ranił Fëanora, a w czasie Nirnaeth Arnoediad (w 473 roku[3]) zabił Fingona i pojmał Húrina.

Wreszcie zabił Gothmoga Ecthelion znad Źródeł, a dokonał tego podczas oblężenia Gondolinu w roku 511 Pierwszej Ery, choć sam też poległ w tym pojedynku.

Imię Gothmog pochodzi z sindarinu i znaczy w tej mowie Straszny-okrutny[4].

Gothmog w Księdze zaginionych opowieści[edytuj | edytuj kod]

Postać Gothmoga pojawia się już w Księdze zaginionych opowieści, zbiorze najwcześniejszych tekstów mitologicznych Tolkiena, wydanych przez jego syna, Christophera Tolkiena.

W tych opowieściach Gothmog jest synem Melka (wcześniejsza forma imienia Melkor) i Fluithuiny, olbrzymki-ludożerki (inna wersja mówi, iż jego matką była niejaka Ulbandi)[5]. W tekście Upadku Gondolinu (tom 2 Księgi zaginionych opowieści), tak jak w Silmarillionie, jest on wodzem Balrogów i dowódcą armii Melka, które szturmują Gondolin. Przedstawione też zostają okoliczności jego śmierci – gdy orkowie wdzierają się już do miasta, Gothmog w walce na głównym placu Gondolinu powala Tuora. Na ratunek mu rusza ranny Ecthelion. W pojedynku z nim wódz Balrogów wytrąca broń elfowi, lecz ten wbija mu w pierś szpikulec wieńczący hełm i spycha go do głębokiego basenu fontanny. Tam dokonał się los potwora, ale i Ekthelion, wciąż w pancerz odziany, utonął[6].

Zguba Durina[edytuj | edytuj kod]

W Trzeciej Erze krasnoludowie z Khazad-dûm, prowadząc prace górnicze coraz głębiej w poszukiwaniu mithrilu, nieopatrznie przebudzili jednego z Balrogów. Ten zabił ich władców (Durina VI i Náina I) i zmusił pozostałych do opuszczenia siedziby, która od tamtej pory zwana była Morią i poczęła obrastać legendą „raju utraconego”. Gdy w styczniu 3019 roku Drużyna Pierścienia przechodziła przez Morię w drodze do Góry Przeznaczenia, Balrog stoczył walkę z Gandalfem Szarym, w wyniku której zginął.

Wiadomo, że Balrog ten walczył długim sztyletem i miał skrzydła[7].

Balrog w kulturze popularnej[edytuj | edytuj kod]

  • W grze fabularnej Dungeons & Dragons nawiązano do Balroga tworząc na jego podobieństwo Balorów, arystokrację demonów.
  • W grze MMORPG MapleStory Balrog jest około trzy razy większy od postaci gracza, pokryty brązową sierścią, ma skrzydła i rogi.
  • W grze Diablo Balrogowie mają skrzydła, ogony i rogi. W walce posługują się mieczami. Potrafią zionąć ogniem, lecz ich skóra nie płonie.
  • W grze MMORPG Cabal Online ostatni boss w dungeonie Volcanic Citadel został nazwany Balrogiem.
  • W grze fabularnej Dispel Balrogiem nazywana jest skrzydlata bestia która mieszka pod Labiryntem Ciemności.
  • W grze MMORPG Heroes of Newerth bohater Hellbringer w ramach swojej super umiejętności przyzywa Malphasa, który (jak mówili twórcy gry[potrzebne źródło]) był bezpośrednio wzorowany na Balrogu z adaptacji filmowej Władcy Pierścieni.
  • W grze Patapon 3 pojawia się Głodny Demon Balrog.
  • W grze MMORPG Mu Online Balrog pojawia się w lokacji LostTower.

Przypisy

  1. J.R.R. Tolkien, Silmarillion, przekład: M. Skibniewska, Amber 2002 r.
  2. Tolkien J. R. R., Silmarillion, s. 299.
  3. Daty dotyczące Pierwszej Ery podane są za hipotetyczną chronologią tej ery autorstwa Roberta Fostera opartą tylko na Silmarillionie, patrz: R. Foster, Encyklopedia Śródziemia, Warszawa 2003, s. 309-313.
  4. Tłumaczenie wg indeksu, opracowanego przez Ryszarda Derdzińskiego, zamieszczonego w: J. R. R. Tolkien, Władca Pierścieni, tom 3 Powrót Króla, przeł. Maria i Cezary Frąc, Warszawa 2002, s. 387.
  5. Koncepcja iż Valarowie mogą mieć dzieci pojawia się we wczesnych tekstach mitologicznych Tolkiena.
  6. Cytat z Księgi zaginionych opowieści (tom 2, tekst Upadek Gondolinu) w przekładzie Radosława Kota.
  7. J.R.R. Tolkien: Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia. Maria Skibniewska (tłum.). Warszawa: Muza SA, 2002, s. 433–434. ISBN 83-7319-172-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]