Banda czworga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Banda czworga (chiń. upr.: 四人帮; chiń. trad.: 四人幫; pinyin: Sì rén bāng) – nazwa odnosząca się do czwórki radykalnych i skrajnie lewicowych działaczy Komunistycznej Partii Chin (KPCh), którzy odgrywali czołową rolę w czasie rewolucji kulturalnej, a po śmierci Mao Zedonga usiłowali przejąć władzę. Termin "banda czworga" po raz pierwszy pojawił się w chińskich mediach po aresztowaniu jej członków w październiku 1976 roku.

W skład Bandy czworga wchodzili Jiang Qing (żona Mao Zedonga) oraz trzech działaczy KPCh z Szanghaju: Zhang Chunqiao, Wang Hongwen, Yao Wenyuan. Z bandą ściśle współpracowali Kang Sheng, Xie Fuzhi i Chen Boda.

Banda czworga uaktywniła się po odsunięciu od władzy Lin Biao w 1971. Z powodu choroby Mao Zedonga grupa skupiona wokół Jiang Qing przejęła faktyczną kontrolę nad państwem. Próbowali utrzymać rewolucję kulturalną i rozpoczęli eliminację swoich przeciwników politycznych, m.in. rozpętali w 1973 roku Kampanię Przeciw Lin Biao i Konfucjuszowi (批林批孔运动), wymierzoną w premiera Zhou Enlaia. Wraz ze zbliżającą się śmiercią Mao, doprowadzili w kwietniu 1976 do odsunięcia od władzy reformatorsko nastawionego Deng Xiaopinga.

Po śmierci Mao członkowie bandy czworga próbowali przejąć kontrolę nad armią, co dałoby im klucz do władzy w państwie. W całym kraju zaczęło narastać niezadowolenie, zaś w Pekinie doszło do kilku masowych demonstracji przeciwko bandzie czworga, brutalnie rozpędzonych przez policję. Banda czworga próbowała przeciągnąć na swoją stronę następcę Mao, Hua Guofenga, jednak ten ostatecznie pod wpływem grupy zwolenników Deng Xiaopinga oskarżył "czwórkę" o próbę zamachu stanu i wydał nakaz ich aresztowania. W nocy z 5 na 6 października 1976 roku członkowie bandy czworga zostali aresztowani.

20 listopada 1980 roku rozpoczął się proces, w którym członkowie bandy czworga postawieni zostali w stan oskarżenia za działalność antypartyjną i antypaństwową. Wraz z nimi sądzonych było sześciu członków kliki Lin Biao: Huang Yongsheng, Wu Faxian, Li Zuopeng, Qiu Huizuo, Chen Boda i Jiang Tengjiao. Podczas procesu Jiang Qing stawiała czynny opór, głośno protestowała i często uciekała się do płaczu, Zhang Chunqiao odmówił przyznania się do popełnienia zarzucanych mu czynów. Yao Wenyan i Wang Hongwen wykazali żal i skruchę oraz przyznali się do zbrodni.

W wydanym 25 stycznia 1981 wyroku Jiang Qing i Zhang Chunqiao zostali skazani na karę śmierci, który później został zamieniony na dożywocie. Wang Hongwen i Yao Wenyuan zostali skazani na 20 lat więzienia.

Nawiązania[edytuj | edytuj kod]

Nazwa "banda czworga" przeniknęła do publicystyki jako określenie czterech osób lub organizacji w jakiś sposób połączonych. Nazwą tą określa się m.in. grupę czterech autorów książki dotyczącej wzorców projektowych Design Patterns: Elements of Reusable Object-Oriented SoftwareEricha Gammę, Richarda Helma, Ralpha Johnsona i Johna Vlissidesa[1]. W Polsce terminem tym publicyści niekiedy określają cztery największe frakcje parlamentarne, np. SLD, PSL, UP i UW w sejmie II kadencji[2] lub PO, PiS, SLD i PSL w sejmie VI kadencji. W publicystyce istnieją również inne doraźne użycia tego pojęcia, np. w odniesieniu do czteroosobowej komisji użył go Jan Tomaszewski[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Alan Shalloway, James R. Trott: Projektowanie zorientowane obiektowo. Wzorce projektowe. tłum. Jaromir Senczyk. Wydawnictwo Helion, 2002, s. 73–75. ISBN 83-7197-831-6.
  2. Stanisław Michalkiewicz: Historia naturalna jawnogrzesznictwa (pol.). Radio Maryja. [dostęp 2011-10-04].
  3. Jan Tomaszewski: Banda czworga. 8 października 2008. [dostęp 2011-10-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons