Bank komórek macierzystych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Bank komórek macierzystych (ang. Stem Cell Bank) – zakład biotechnologiczny zajmujący się przechowywaniem dorosłych komórek macierzystych pobieranych typowo z krwi pępowinowej.

Wyróżnia się dwa typy komórek macierzystych:

  1. embrionalne, które mogą dać początek wszystkim możliwym tkankom. Komórki macierzyste pięciodniowego zarodka mogą rozwinąć się w dowolny typ komórek i teoretycznie zastąpić uszkodzone komórki, których organizm nie jest w stanie odtworzyć. Wykorzystywanie komórek pobieranych z ludzkich embrionów jest wysoce kontrowersyjne.
  2. dorosłe, które nie są tak plastyczne jak embrionalne, jednak nadal posiadają możliwość przekształcenia się w wiele różnych rodzajów komórek. Komorki te występują w krwi i szpiku kostnym przez cały okres życia człowieka, ponadto stwierdzono ich wysokie stężenie w krwi pępowinowej noworodków.

Ze względu na możliwość przekształcania się komórek macierzystych w szeroką gamę innych komórek, istnieje wysokie zainteresowanie możliwościami ich przeszczepu, a także ich użyciem do „produkcji” organów. Wiele z tych zastosowań jest nadal w sferze badań, jednak istnieją już standardowe procedury medyczne z użyciem komórek macierzystych. Przykładem takiej procedury jest przeszczep dorosłych komórek macierzystych pobranych z krwi pępowinowej, szpiku kostnego lub krwi obwodowej, pacjentowi poddanemu chemioterapii w celu leczenia białaczki. Chemioterapia ma na celu zniszczenie systemu immunologicznego pacjenta, a komórki macierzyste pozwalają go odbudować w przeciągu ok. 3 tygodni.

W celu stworzenia zasobów komórek macierzystych na potrzeby procedur medycznych powstały banki komórek macierzystych mające za zadanie ich konserwację i przechowywanie.

Wyróżnia się dwa typy banków komórek macierzystych: publiczne i prywatne.

W publicznym banku komórek macierzystych, finansowanym ze środków publicznych, każdy ma dostęp do komórek macierzystych tam zmagazynowanych, jednakże tylko komórki macierzyste z wysokim stopniem zgodności HLA między dawcą i biorcą mogą zostać użyte do przeszczepu. W prywatnym banku komórek macierzystych, finansowanym przez ich klientów, każdy może przechowywać własne komórki macierzyste i sam decydować o ich losie.

Istnieje istotna różnica między właściwościami terapeutycznymi własnych (autologicznych) i obcych komórek macierzystych.

Aktualnie toczy się dyskusja, w mediach i środowiskach medycznych (patrz artykuły w ”Sluzba Zdrowia”: „Pepowinowe kontrowersje” z 14 luty 2011, ”Bankowanie dc.” z 24 styczeń 2011, ”Pępowinowy Marketing” z 13 grudzień 2010, „Wprost 12/2011” – „Sprzedawcy Strachu”, Polityka 9(2493) z 5 marzec 2005 ”Wojny pępowinowe”, Gazeta Wyborcza 28 luty 2012 „Pępek świata” ) na temat celowości przechowywania komórek macierzystych na własne potrzeby w bankach prywatnych. Zwolennicy, argumentują, że jest to jedyny sposób na całkowite wyeliminowanie ryzyka odrzutu przeszczepu i ich lepszą akceptację przez organizm. Przeciwnicy wskazują na słabsze właściwości terapeutyczne komórek, ryzyko istnienia czynnika chorobowego w tychże komórkach w przypadku chorób genetycznych, a także ich zbyt małą ilość w krwi pępowinowej.

Całkowity koszt zabezpieczenia potrzeb całej populacji, jest znacząco niższy w przypadku banków publicznych, które poprzez parowanie dawcy i biorcy z całej populacji umożliwiają statystyczne podejście do problemu, wymagającego znacznie mniejszych zasobów na populacje.

W związku z wysokim kosztem przechowywania komórek w niskich temperaturach, jest to bardzo istotny czynnik decydujący o tym, iż prywatne bankowanie komórek macierzystych zostało zabronione w niektórych krajach jak Francja lub Włochy, lub zasoby banków prywatnych są traktowane jako publiczne – w Hiszpanii.

W Polsce istnieją trzy publiczne banki komórek macierzystych z krwi pępowinowej, których działalność jest znacząco ograniczona poprzez brak finansowania z budżetu Państwa Polskiego. Jednakże Pacjenci w Polsce mają dostęp do zasobów banków na całym świecie, za opłatą sięgającą do 20 000 euro.

Prywatne bankowanie komórek macierzystych jest bardzo popularne w Polsce. W kwietniu 2012, istnieje siedem prywatnych banków komórek macierzystych w Polsce.

Największy z nich, Polski Bank Komórek Macierzystych przechowuje ponad 20 000 porcji.

W historii tego rynku w Polsce, zdarzyło się że duży bank komórek macierzystych zniknął z rynku zostawiając swych klientów na lodzie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]