Bartholomäus Bruyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zwiastowanie (1515-25)
Portret mężczyzny (1537)
Wikimedia Commons

Bartholomäus lub Barthel Bruyn (starszy)[1] (ur. ok. 1493 w Wesel, zm. 22 kwietnia 1555 w Kolonii) - niemiecki malarz okresu renesansu.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Był uczniem swojego krewniaka Jana Joesta van Kalkar, u którego terminował ok. 1506. Na jego rozwój artystyczny duży wpływ wywarł również przyjaciel Joos van Cleve. Od 1512 działał w Kolonii, gdzie pracował w warsztacie mistrza z zakonu św. Seweryna. Usamodzielnił się w 1515. W 1547 został rajcą. W 1522 przebywał na dworze księżnej Marii w Düsseldorfie. W późniejszym okresie uległ wpływom Jana van Scorela i Maartena van Heemskercka wypracowując swój własny styl, w którym na czoło wysunęły się elementy manierystyczne.

Jego dwaj synowie Arnold i Barthel (1530 - przed 1610) również byli malarzami.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Malował liczne portrety (zachowało się ich ponad sto) i obrazy ołtarzowe m.in. dla kolońskich kościołów Św. Seweryna i Św. Andrzeja oraz katedry w Xanten. Jego portrety cechuje małe zróżnicowanie pod względem kompozycyjnym, trafna charakterystyka psychologiczna postaci oraz wysoki poziom warsztatowy (precyzyjny rysunek detali, zwłaszcza kunsztownych strojów i klejnotów).

Bartholomäus Bruyn w zbiorach polskich[edytuj | edytuj kod]

Wybrane dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Adoracja Dzieciątka - ok. 1520, 62,5 x 55,5 cm, Museo Thyssen-Bornemisza, Madryt
  • Ołtarz z Essen - 1522-25, Katedra, Essen
    • Narodziny Chrystusa, Pokłon Trzech Króli (strona wewnętrzna)
    • Ukrzyżowanie, Opłakiwanie (strona zewnętrzna)
  • Johannes von Reidt, burmistrz Kolonii 1525, 63,2 x 45,9 cm, Gemäldegalerie, Berlin
  • Zwiastowanie - 1525-30, 112 x 91 cm, Wallraf-Richartz-Museum, Kolonia
  • Uczony Petrus von Clapis - 1528, 37 x 26 cm, Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie
  • Portret mężczyzny z trzema synami - ok. 1530, 76 x 46 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg
  • Kardynał Bernhardus Clesius - po 1530, 62,2 x 45,5 cm, Kunsthistorisches Museum, Wiedeń
  • Portret mężczyzny z czaszką - 1531, 63,5 x 46,5 cm, Kunsthistorisches Museum, Wiedeń
  • Portret Johanna Helmana - ok. 1533, 49,5 x 32 cm, Museum der Bildenden Künste, Lipsk
  • Portret mężczyzny - ok. 1534, 36,2 x 24,8 cm, National Gallery w Londynie
  • Ukamienowanie św. Szczepana - 1535, 29 x 89 cm, Wallraf-Richartz-Museum, Kolonia
  • Burmistrz Arnold von Brauweiler - 1535, 57 x 39 cm, Wallraf-Richartz-Museum, Kolonia
  • Chrystus na krzyżu - 1535-40, 61,5 x 59,5 cm, Gemäldegalerie, Berlin
  • Portret mężczyzny - 1537, 47,5 x 33,8 cm, Muzeum Czartoryskich w Krakowie
  • Pokłon Trzech Króli - 159 x 84 cm, Wallraf-Richartz-Museum, Kolonia
  • Portret mężczyzny - 1538-39, 35 x 26 cm, Museo Thyssen-Bornemisza, Madryt
  • Portret młodej dziewczyny - ok. 1538, 34,5 × 24 cm, Mauritshuis, Haga
  • Portret kobiety z córką - ok. 1540, 77 x 46 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg
  • Portret kobiety - 1542, 68 x 49 cm, Galleria Sabauda, Turyn
  • Ecce Homo - 1545-50, 70,3 x 49 cm, Museum der Bildenden Künste, Lipsk
  • Ołtarz Ukrzyżowania - 1548, Katedra św. Piotra i Najświętszej Marii Panny w Kolonii]]
  • Heinrich Salsburg - 1549, 82 x 55 cm, Gemäldegalerie, Berlin
  • Helena Salsburg - 1549, 82 x 55 cm, Gemäldegalerie, Berlin
  • Portret młodego mężczyzny z rękawiczkami - 1550, 43,5 x 30 cm, Kunsthistorisches Museum, Wiedeń
  • Portret mężczyzny z czaszką - 1550-55, 63 x 47,3 cm, Gemäldegalerie, Berlin
  • Tryptyk Ostatniej Wieczerzy - ok. 1550-55, Kościół Świętego Seweryna w Kolonii
    • Ostatnia Wieczerza (część środkowa)
    • Zbieranie manny, Ofiara Melchizedecha (skrzydła)
  • Martwa natura wanitatywna (na odwrocie Portretu Jane-Loyse Tissiera) - 61 x 51 cm, Rijksmuseum Kröller-Müller, Otterlo

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Wym. Bartolomois Broin.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Dulewicz, Encyklopedia sztuki niemieckiej, Warszawa: WAiF ; Wydaw. Nauk. PWN, 2002, ISBN 83-01-13637-5
  • Wolfgang Hütt, Niemieckie malarstwo i grafika późnego gotyku i renesansu, Warszawa: PWN, 1985, ISBN 83-01-04621-X
  • Christine Stukenbrock, Barbara Toepper, Arcydzieła malarstwa europejskiego, Koenigswinter: h. f. ullmann, 2007, ISBN 978-3-8331-2131-9