Bartne
| Bartne | |
 Cerkiew greckokatolicka |
|
| Państwo |  Polska |
| Województwo | małopolskie |
| Powiat | gorlicki |
| Gmina | Sękowa |
| Liczba ludności (2009) | 200 |
| Strefa numeracyjna | (+48) 18 |
| Kod pocztowy | 38-307 Sękowa |
| Tablice rejestracyjne | KGR |
|
Położenie na mapie Polski
  Bartne
|
|
 49°34′N 21°20′E / 49.566666666667, 21.333333333333Na mapach: 49°34′N 21°20′E / 49.566666666667, 21.333333333333 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Bartne (łemkow. Бортне, Bortne) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Sękowa.
W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.
Bartne wzmiankowane w 1629. Według miejscowych przekazów, wieś została założona przez kamieniarzy z pobliskiej Jasionki, którzy na zboczach pobliskich gór pozyskiwali materiał. Nazwa wsi (Bartne/Bortne) pochodzi od połączenia słów "bór tnę". Z Bartnego/Bortnego pochodził Stefan Szkurat, który przyjął później bardziej szlachecko-brzmiące nazwisko "Bortniański" – był to ojciec znakomitego kompozytora Dmytra Bortniańskiego. W XIX wieku wieś rozsławiły warsztaty kamieniarskie - pochodzące stąd krzyże przydrożne oraz nagrobki spotkać można w odległych miejscowościach; kamienne koło młyńskie z datą 1905 znajduje się w Bydgoszczy. W czasie I wojny światowej toczyły się tu walki Operacji Gorlickiej, o czym świadczy cmentarz z tego okresu. Jest tu spichlerz – kamienny, wzniesiony w I połowie XIX w., (w ruinie od około 1950, wewnątrz zbiory kamieniarskie) oraz przydrożne krzyże kamienne.
Spis treści |
Cerkwie [edytuj]
Cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Świętych Kosmy i Damiana – wybudowana około 1842, trójdzielna, konstrukcji zrębowej, pokryta gontem z XVIII-wieczną wieżą konstrukcji słupowo-ramowej, zwieńczona kopulastym hełmem i pozorną latarnią, otoczona drewnianym ogrodzeniem. Obecnie wewnątrz mieści się filia Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach, w której eksponowane są elementy sakralnej sztuki łemkowskiej, m.in. kompletny ikonostas z XVIII w., ołtarz boczny z 1797, XVIII-wieczne ikony: Matka Boża z Dzieciątkiem i Chrystus oraz obrazy pochodzące z cerkwi okolicznych wsi.
Jest to jedna z cenniejszych cerkwi w tej części Beskidu Niskego. Klucze do obiektu udostępnia właściciel domu nr 25.
Cerkiew prawosławna pod wezwaniem Świętych Kosmy i Damiana – wybudowana w 1928 na wzór cerkwi w Krzywej, lecz o połowę mniejsza: jednonawowa, konstrukcji zrębowej, bezwieżowa, oszalowana, pokryta blachą. Wewnątrz skromne wyposażenie. Obok cerkwi – pomnik Dmytra Bortniańskiego.
Cerkiew prawosławna jest siedzibą miejscowej parafii.
Warto tu zwiedzić [edytuj]
- Spichlerz kamienny z I połowy XIX w. ze zbiorami kamieniarki
- Cmentarz ofiar cholery z 1873.
- Cmentarz z I wojny światowej
- Krzyże kamienne wystawione po 1918.
- Ośrodek kamieniarstwa ludowego
- Chyże łemkowskie - domostwa łączące pod jednym dachem część mieszkalną oraz oborę ze stodołą.
Szlaki piesze [edytuj]
Krzywa – Wołowiec – Bacówka PTTK w Bartnem – Przełęcz Majdan – Magura Wątkowska (846 m n.p.m.) – Świerzowa (801 m n.p.m.) (Główny Szlak Beskidzki)
Folusz – Magura Wątkowska (846 m n.p.m.) – Bartne – Banica – Wołowiec
Bacówka PTTK w Bartnem – Banica – Przełęcz Małastowska (604 m n.p.m.) – Schronisko PTTK na Magurze Małastowskiej – Przełęcz Owczarska (501 m n.p.m.)
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Bartne w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.
|
||||||||||||||
