Barwałd Dolny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Barwałd Dolny
kościół pw. św. Erazma
kościół pw. św. Erazma
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat wadowicki
Gmina Wadowice
Liczba ludności (2008) 732
Strefa numeracyjna (+48) 33
Kod pocztowy 34-124
Tablice rejestracyjne KWA
SIMC 0073861
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Barwałd Dolny
Barwałd Dolny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Barwałd Dolny
Barwałd Dolny
Ziemia 49°51′46″N 19°34′24″E/49,862778 19,573333

Barwałd Dolnywieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Wadowice na pograniczu Pogórza Wielickiego i Beskidu Makowskiego, położona na wysokości 280-340 m n.p.m. przy drodze krajowej KrakówCieszyn na zachód od Kalwarii. Liczba mieszkańców – 732. Jest jedną z trzech wsi o tej samej nazwie różniącej się przymiotnikiem.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Barwałd na mapie Księstwa Oświęcimskiego i Zatorskiego – mapa Abrahama Orteliusa z 1603 roku.

Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Berwald wymienia w latach 1470–1480 Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Barwałd Dolny, zaliczany dawniej do Niżnego, od początku istnienia był wsią książęcą i należał do zamku barwałdzkiego, a później wchodził w skład starostwa barwałdzkiego. Historycznie miejscowość jest częścią Księstwa oświęcimskiego[2]. W 1564 roku wraz z całym księstwem oświęcimskim i zatorskim leżał w granicach Korony Królestwa Polskiego, w województwie krakowskim w powiecie śląskim. Po unii lubelskiej w 1569 r. księstwo Oświęcimia i Zatora stało się częścią Rzeczypospolitej Obojga Narodów w granicach której pozostawało do I rozbioru Polski w 1772[3]. Po I rozbiorze zakupiony został wraz ze starostwem przez Ksawerego Branickiego, odkupiony od niego przez Jana Starowieyskiego herbu Biberstein, następnie należał do Moszczyńskich. Po rozbiorach Polski miejscowość znalazła się w zaborze austriackim i leżała w granicach Austrii, wchodząc w skład Królestwa Galicji i Lodomerii.
W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bielskim.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół parafialny w Barwałdzie Dolnym wzmiankowany w 1326 r.; parafia erygowana w 1515 r., obecny kościół drewniany z XVIII w., z wieżą z poprzedniego kościoła z XVI w. Wewnątrz wyposażenie barokowe, gotycki krucyfiks, obraz Matki Bożej z XVI wieku, barokowa chrzcielnica, rokokowe organy z 1770 r; oraz kropielnica z 1842 roku[4].

Przez miejscowość przechodzi niemiecka linia fortyfikacji z 1944 roku.

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Cele edukacyjne realizuje działająca od 1 września 2004 r. pod egidą Stowarzyszenia Przyjaciół Szkół Katolickich w Częstochowie, Publiczna Szkoła Podstawowa im. Jerzego Kukuczki w Barwałdzie Dolnym, uzupełniona od 1 września 2005 przez Publiczne Gimnazjum. W roku szkolnym 2007/08 wyniki egzaminu sprawdzającego uczniów uplasowały ją na II miejscu w powiecie wadowickim.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, „Liber Beneficiorum”, Aleksander Przedziecki, Tom II, Kraków 1864, s. 292.
  2. Jan Nepomucen Gątkowski: Rys dziejów księstwa oświęcimskiego i zatorskiego. Lwów: nakład autora, 1867.
  3. Jan Nepomucen Gątkowski: Rys dziejów księstwa oświęcimskiego i zatorskiego. Lwów: nakład autora, 1867.
  4. Paweł Kutaś: Szlak Architektury Drewnianej w Małopolsce. Zakrzów: PROMO, 2013, s. 18. ISBN 978-83-60941-50-8.