Barwa czerwona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „czerwony”. Zobacz też: inne znaczenia dla słowa czerwony.
czerwony
 
Przybliżone współrzędne barw1
Hex (szesnastkowo) #FF0000
RGB [0–255] (255, 0, 0)
CMYK [0–100%] (0, 100%, 100%, 0)
HSV [°, %, %] (0°, 100%, 100%)
1dla większości barw są to tylko dane orientacyjne

Barwa czerwona (czerwień) – jedna z addytywnych barw podstawowych. Na kole barw dopełnia barwę cyjanową.

Niegdyś była uważana za jedną z barw podstawowych w metodzie subtraktywnej i stosowana w poligrafii jako jedna z podstawowych barw farb drukowych, obecnie w tej metodzie jest barwą czystą składającą się z żółtego i magenty. W palecie RGB używanej w telewizorach i monitorach komputerowych czerwony jest jednym z trzech kanałów (oznaczonym literą R).

Zakres światła czerwonego ma długość fali od ok. 630 do ok. 780 nm i stanowi przedział najniższych częstotliwości rozpoznawalnych przez ludzkie oko. Promieniowanie o długości fali powyżej tego zakresu nazywa się podczerwonym i jest dla człowieka niewidzialne.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa koloru czerwonego w języku polskim pochodzi od nazwy czerw określającej larwę owada zwanego czerwcem polskim, z którego od średniowiecza uzyskiwano koszenilę służącą do barwienia tkanin na kolor czerwony[1].

Historia i symbolika[edytuj | edytuj kod]

Czerwień, najgorętsza ze wszystkich barw, od najdawniejszych czasów była kolorem życia i skrajnych uczuć. Często jest uznawana za „kolor kolorów”. W niektórych językach jest synonimem słowa „kolorowy”, zaś w innych słowa „piękny”[2]. Ma setki znaczeń, z których wiele jest sprzecznych, zaś żadne nie jest uniwersalne.

Ciekawostki kulturowe związane z czerwonym: w Chinach jest kolorem szczęścia, powodzenia i miłości, na ślubie panny młode zakładają tam czerwone suknie (w Polsce podobnie jest na maturach), zaś w południowej Afryce stanowi kolor żałoby. Do połowy XIX wieku Polska była głównym europejskim producentem czerwonego pigmentu wytwarzanego ze sproszkowanych owadów czerwca polskiego. Prestiż od wieków łączony z kolorem czerwonym, dostępność i związana z nią niska cena czerwonego pigmentu w Polsce w pewnym stopniu tłumaczy przywiązanie do czerwieni w kulturze sarmackiej – polska szlachta nosiła buty i szaty wierzchnie barwione na krwisto-czerwono, złoty polski nazywano potocznie „czerwonym”, czyli szlacheckim[potrzebne źródło].

Pozytywne konotacje czerwieni to te kojarzone z miłością (czerwona róża, czerwone serduszka walentynkowe) i pasją (gorące uczucia – płomień). Czerwień symbolizuje też siły witalne, życie i piękno. Z ogromnej ilości symbolizowanych przez nią cech, do najważniejszych należą: ekstrawertyzm, odwaga, antydepresyjność, asertywność, determinacja, przyjazność, ciepło i wrażliwość. Jest kojarzona z organizacjami charytatywnymi, pomocą medyczną (czerwony krzyż) i organizacjami lewicowymi, a w krajach Europy Wschodniej i Środkowej również z komunizmem. Do XIX w. mundury wojskowe zawsze zawierały w sobie przynajmniej akcent czerwieni[potrzebne źródło], zaś rękawice bokserskie i samochody sportowe do dziś nieodłącznie kojarzą się z tą barwą.

To także symbol rewolucji. Kolor czerwony użyty w odpowiednim kontekście może kojarzyć się z powstaniem, rewolucją, śmiercią, walką.

Wpływ na człowieka[edytuj | edytuj kod]

Z badań wynika jednoznacznie, że czerwień jest najsilniej stymulującym ludzką psychikę kolorem[3]. Nie należy malować pomieszczeń na czystą czerwień, dużo lepiej sprawdzają się odcienie stonowane, przyciemnione, bądź pastelowe.

Czerwony jest kolorem dynamicznym i przykuwającym uwagę, świetnie pasuje do pomieszczeń, w których panuje duży ruch, jak na przykład hall, korytarz, pokój do ćwiczeń, czy kuchnia.

Czerwień ze względu na silny ładunek emocjonalny jest bardzo często używana w reklamie. Najczęściej wykorzystuje się tu fakt, że barwa ta wyróżnia się spośród innych i przykuwa uwagę. Warto zauważyć, że wszelkie promocje, czy „okazje” są opisane przede wszystkim na czerwono.

Dodatkowe wiadomości[edytuj | edytuj kod]

W kulturze[edytuj | edytuj kod]

W Japonii kolor czerwony jest symbolem i atrybutem bohaterstwa.

W okultyzmie czerwień jest kolorem czakry korzenia. Symbolizuje pewność siebie, dobre funkcjonowanie w codzienności, rozwój osobowości, lecz zarazem lęk i zachłanność.

Powiedzenia związane z czerwienią[edytuj | edytuj kod]

  • być czerwonym ze złości
  • zaczerwienić się ze wstydu
  • czerwony jak burak
  • (en.) to be caught red handed (być złapanym na gorącym uczynku)

Farby czerwone i purpurowe w malarstwie[edytuj | edytuj kod]

  • Caput Mortuum
  • cynober antymonowy
  • cynober naturalny
  • karmin, lazur karminowy
  • karmin czerwcowy, lazur polski
  • purpura
  • smocza krew
  • szkarłat

Niektóre minerały o kolorze czerwonym[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło czerwony w Wikisłowniku
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło czerwień w Wikisłowniku
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o czerwieni

Przypisy

  1. http://web.archive.org/web/20110718120721/http://www.mowiawieki.pl/artykul.html?id_artykul=1403 Gdy czerwiec polski barwił Europę, Antoni Mączak „Mówią wieki”.
  2. Katarzyna Sokołowska. Krew, ogień, pożądanie – kulturowa historia czerwieni. „Arkana Kosmetologii”. 15 (1), 2012. ISSN 2081-5204. 
  3. K. Walosińska: Kolory we wnętrzu – Właściwości kolorów i ich wpływ na temperament człowieka. elans.pl. [dostęp 7 kwietnia 2007].