Barwienie metodą Grama

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Różnicujące
Grama
Gram Stain Anthrax.jpg
Laseczki wąglika zabarwione metodą Grama (Gram +)
Metoda
Zastosowanie rozróżnianie bakterii pod względem budowy ściany komórkowej
Użyte odczynniki roztwór fioletu krystalicznego, płyn Lugola, 90% etanol z dodatkiem acetonu, fuksyna karbolowa lub safranina
Zabarwienie wybranych struktur
Commons-logo.svg Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Metoda Grama – metoda barwienia bakterii. Pozwala doświadczalnie zróżnicować te organizmy na dwie duże grupy (Gram-dodatnie i Gram-ujemne) ze względu na różnice w budowie ściany komórkowej oraz, co za tym idzie, także pewne różnice w fizjologii i podatności na leki.

Została opracowana w 1884 przez Duńczyka, Hansa Christiana Grama (18531938).

Sposób barwienia[edytuj | edytuj kod]

Mechanizm barwienia[edytuj | edytuj kod]

  1. Komórki bakteryjne, zarówno gramdodatnie, jak i gramujemne, zabarwiają się fioletem krystalicznym.
  2. Dodanie płynu Lugola powoduje, że fiolet reaguje z jodem, w wyniku czego tworzą się stosunkowo duże kompleksy złożone z barwnika i jodu. Na tym etapie obydwa typy komórek mają zabarwienie fioletowe.
  3. Płukanie w alkoholu powoduje, że w komórkach Gram-dodatnich następuje zmniejszenie pustej przestrzeni w wielowarstwowych ścianach komórkowych, mających wygląd wielu (ok. 50) nałożonych na siebie siatek. W rezultacie kompleksy fioletu krystalicznego z jodem nie mogą ulec wypłukaniu, co w przypadku 1–2 warstw u bakterii Gram-ujemnych nie jest przeszkodą i alkohol świetnie wypłukuje barwnik. Możliwe też, że kompleks fiolet-jod łączy się trwale z kompleksem rybonukleinianu magnezu (niedobór magnezu może powodować barwienie na czerwono bakterii zasadniczo Gram-dodatnich) i zasadowego białka, które są obecne w ścianie bakterii Gram-dodatnich w dużych ilościach[1] lub bardziej ujemnie naładowana (inny punkt izoelektryczny) ściana Gram-dodatnich silniej wiąże zasadowy fiolet[1].
  4. Po zakończonym płukaniu komórki Gram-dodatnie są fioletowe, zaś Gram-ujemne – bezbarwne.
  5. Dodatkowy barwnik (np. safranina, fuksyna) barwi komórki Gram-ujemne na różowo, nie zmieniając barwy komórek Gram-dodatnich.

Efekt barwienia Grama[edytuj | edytuj kod]

W efekcie wyżej przedstawionych działań i opisanego mechanizmu komórki efekty mogą być czworakie:

  • bakterie barwiące się na kolor ciemnofioletowy, prawie czarny, określamy jako Gram-dodatnie lub (Gram +),
  • bakterie odbarwiające się pod wpływem etanolu z koloru ciemnofioletowego na kolor różowe, określamy jako Gram-ujemne lub (Gram -),
  • bakterie nie barwią się standardową metodą Grama, np. prątki (są trudnobarwliwe – można je wybarwić poprzez wydłużenie czasu dla fioletu krystalicznego i płynu Lugola),
  • bakterie Gram-zmienne, np. Gardnerella vaginalis.

Efekt barwienia zależy od podłoża i wieku hodowli:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 pod redakcją Janusza Wawrzkiewicza: Mikrobiologia weterynaryjna. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981, s. 41. ISBN 83-01-03727-X.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Władysław J.H. Kunicki- Goldfinger: Życie bakterii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998. ISBN 978-83-01-14378-7.