Baryłeczka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Baryłeczka
Boule de Suif
{{{nazwa}}}
Okładka wydania z 1907 roku
Autor Guy de Maupassant
Miejsce wydania Francja
Język francuski
Data I wyd. 1880
Typ utworu opowiadanie

Baryłeczka (oryg. fr. Boule de Suif) – opowiadanie Guya de Maupassant wydane w 1880 w zbiorze Wieczory medańskie.

Treść[edytuj | edytuj kod]

Akcja utworu rozgrywa się zimą na przełomie lat 1870 i 1871. Rouen zostało zajęte przez wojska pruskie. W ucieczce przed wrogą armią dziesiątka mieszkańców miasta wyjeżdża dyliżansem do Dieppe: są to dwie zakonnice, trzy pary małżeńskie (szlachecka, kupiecka i mieszczańska), niezamożny i posiadający radykalne poglądy polityczne mieszczanin Cornudet oraz Elżbieta Rousset, zwana z powodu tuszy Baryłeczką, prostytutka. W trakcie podróży Baryłeczka hojnie dzieli się z pasażerami swoimi zapasami jedzenia. Wreszcie cała grupa dojeżdża do oberży, w której postanawiają się zatrzymać. Okazuje się jednak, że obiekt jest już zajęty przez oddział pruski, którego oficer zna z Rouen Baryłeczkę. Zgoda kobiety na spędzenie z nim nocy ma być warunkiem wypuszczenia wszystkich pasażerów z oberży.

Baryłeczka, z pobudek patriotycznych, odmawia, co aprobują jej towarzysze podróży. W miarę upływu dni zaczynają oni jednak niecierpliwić się i przekonywać dziewczynę, by uległa żądaniom oficera. Słysząc nawet zapewnienia zakonnic, że zgoda na spędzenie z Niemcem nocy jest w tym kontekście wskazana, Baryłeczka w końcu przystaje na warunki żołnierza. Prusacy dotrzymują słowa i wypuszczają całą grupę. W dyliżansie większość podróżnych, poza Cornudetem, który wcześniej nie przyłączył się do namów wobec Baryłeczki, ostentacyjnie ukazuje dziewczynie swoją pogardę. Widząc jej smutek, demokrata ostentacyjnie zaczyna śpiewać Marsyliankę.

Cechy utworu[edytuj | edytuj kod]

Baryłeczka stanowi ostry atak wymierzony w hipokryzję wyższych sfer społecznych, zarzuca im brak realnego patriotyzmu i egoizm. Szlachcie i zamożnej burżuazji zostaje silnie przeciwstawiony lud francuski, reprezentowany przez tytułową bohaterkę i Cornudeta: zdaniem narratora prostych Francuzów cechuje odwaga, szczerość postaw i naturalna chęć pomocy drugiemu człowiekowi. Wykorzystywanie ich przez bogatych ma zresztą mieć swój koniec, co wyraża śpiewana w finale pieśń, w której Cornudet wyraźnie akcentuje najbardziej egalitarne wersy. Siłę wyrazu utworu potęguje jego zwięzłość i prostota wykorzystanego w utworze języka.

Recepcja[edytuj | edytuj kod]

Baryłeczka, podobnie jak cały tom Wieczory medańskie, wzbudziła żywe kontrowersje. Oficjalna krytyka zarzucała opowiadaniu niemoralny temat, pochwałę prostytucji i szkalowanie całych warstw społecznych, zwłaszcza mieszczańskiej. Z kolei Gustaw Flaubert był zachwycony dziełem. Popularność Baryłeczki była na tyle duża, że dwa późniejsze zbiory opowiadań Maupassanta, wydane w 1897 i 1899, nosiły ten sam tytuł.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • L. Forestier, Boule de Suif [w:] G. de Maupassant, Contes et nouvelles, Paris, Gallimard 1974