Baszta Koci Łeb w Toruniu
| Baszta Koci Łeb | |
 nr rej. A/399 z 16 lutego 1979 |
|
 |
|
| Państwo |  Polska |
| Miejscowość | Toruń |
| Adres | ul. Podmurna 74 |
| Typ budynku | Baszta/Basteja |
| Styl architektoniczny | Gotyk (część dolna) Neogotyk (część górna) |
| Kondygnacje | 3 |
| Ukończenie budowy | XIII wiek |
| Ważniejsze przebudowy | ok. 1500, ok. 1900 |
| Zniszczono | 1703 |
| Odbudowano | XVIII wiek |
|
Położenie na mapie Polski
  Baszta Koci Łeb
|
|
| Na mapach: | |
Koci Łeb – jedna z dziewięciu zachowanych do dziś baszt staromiejskich w Toruniu.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Budowla nazywana dziś Kocim Łbem znajduje się przy obecnej ulicy Podmurnej, za czasów prusko-niemieckich zwanej Mauerstrasse. Pierwszą basztę w północno-wschodnim narożniku murów Starego Miasta wybudowano najprawdopodobniej równocześnie z powstającymi w XIII wieku fortyfikacjami. Nie ma zgody co do tego, czy pierwotna budowla została wzniesiona na planie prostokąta[1], czy też wielokąta[2]. Jednak bez większych wątpliwości można stwierdzić, że około roku 1500[1] Koci Łeb, podobnie jak jego odpowiednik na drugim końcu północnego fragmentu murów – Koci Ogon, został przebudowany. Przebudowa ta polegała na zmianie gotyckiej baszty w niską, postawioną na planie okręgu basteję. Budowlę dostosowano do standardów powszechnej już wówczas broni palnej, to jest wyposażono w stanowiska artyleryjskie. Dzięki temu rozwiązaniu zespół: Barbakan Starotoruński – basteja Koci Ogon – barbakan Koci Brzuch – basteja Koci Łeb kontrolował obszar od Wisły po zachodnią część murów Nowego Miasta[1]. Dodatkowo, dla wzmocnienia konstrukcji, basztę wysypano wewnątrz ziemią, dzięki czemu była odporniejsza na ostrzał.
O nieprzeciętnej roli Kociego Łba mogą świadczyć okoliczności jego zniszczenia. Dowodzeni przez Karola XII Szwedzi, którzy zdobyli Toruń po oblężeniu w 1703 roku postanowili jak najbardziej osłabić militarną pozycję miasta. By zrealizować ten cel wysadzili oba barbakany - Starotoruński i Chełmiński, oraz dwie narożne basteje - Koci Łeb i Koci Ogon wraz z fragmentem murów. Koci Łeb został odbudowany z gotyckich cegieł jeszcze w XVIII wieku[1]. Prawdopodobnie w roku 1900 basztę nadbudowano w stylu neogotyckim o dodatkowe, trzecie, piętro zwieńczone blankami. Do dziś w podziemiach baszty zachowały się średniowieczne lochy.
Obecnie w budynku mieści się Instytut Języka Polskiego Wydziału Filologicznego UMK.
[edytuj] Nazwa
Nazwa baszty pochodzi od kota, który został bohaterem miejskiej legendy[3]. Głosi ona, że podczas oblężenia szwedzkiego w 1629 roku kot ów zaalarmował obrońców pod dowództwem Gerarda Denhoffa, dzięki czemu odparli oni atak nieprzyjaciela.
[edytuj] Galeria
-
Baszta Koci Łeb (w centralnej części zdjęcia) w latach 80. XIX wieku, przed nadbudową trzeciego piętra.
-
Plan Torunia podczas oblężenia w 1703 roku. W północno-wschodnim narożniku murów Starego Miasta (po lewej) widoczna basteja Koci Łeb.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Baszty. Koci Łeb. 23 lipca 2008. [dostęp 22 listopada 2009].
- ↑ Eugeniusz Gąsiorowski: Średniowieczne obwarowania Torunia. Toruń: Towarzystwo Miłośników Torunia, 2007, s. 22. ISBN 978-83-900852-6-5.
- ↑ O kocie, który bronił bram miasta.
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
||||||||||||||
