Batalion Zośka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ag virtuti.jpg
Odznaka Batalionu Zośka

Batalion Zośka – harcerski batalion AK biorący udział w powstaniu warszawskim, składający się przede wszystkim z członków Szarych Szeregów – konspiracyjnego Związku Harcerstwa Polskiego. Dowódcą batalionu Zośka był Ryszard Białous.

Spis treści

Sformowanie batalionu [edytuj]

Batalion, utworzony pod koniec sierpnia 1943, przyjął nazwę "Zośka" dla upamiętnienia postaci dowódcy warszawskich Grup Szturmowych, Tadeusza Zawadzkiego "Zośki" (poległego w akcji na posterunek graniczny w Sieczychach).

Przez pewien czas w składzie osobowym batalionu "Zośka" podawano jako jego 3 kompanię, wydzieloną już od 1 sierpnia 1943, jednostkę specjalną "Agat" ("Pegaz" – Parasol) ze względu na jej podległość po linii harcerskiej Głównej Kwaterze Szarych Szeregów. Tuż przed powstaniem uzupełniono batalion do pełnego stanu 3 kompanii (ok. 366 osób). Batalion w olbrzymiej większości składał się z podchorążych. Żołnierze Batalionu "Zośka" brali udział w akcjach dywersyjno-sabotażowych, m.in. mających na celu niszczenie kolejowego transportu Wehrmachtu zaopatrującego front wschodni.

Powstanie warszawskie [edytuj]

Patrol z II plutonu "Alek" 2 kompanii "Rudy" Batalionu "Zośka" 5 sierpnia 1944 w wyzwolonym obozie koncentracyjnym na Gęsiówce. Od lewej stoją: Wojciech Omyła "Wojtek", Juliusz Bogdan Deczkowski "Laudański" i Tadeusz Milewski "Ćwik".

W powstaniu warszawskim batalion Zośka walczył w Zgrupowaniu AK "Radosław" na Woli i Starym Mieście, skąd kompania "Rudy", dowodzona przez Andrzeja Romockiego "Morro", jako jedyna spośród załogi staromiejskiej przebiła się do Śródmieścia przez placówki niemieckie w Ogrodzie Saskim. W czasie walk na Czerniakowie i Mokotowie batalion Zośka został połączony z równie zdziesiątkowanym batalionem "Parasol".

Kompania "Rudy" została uznana przez dowództwo AK za najlepszą spośród 40 tysięcznej załogi żołnierzy walczących w powstaniu warszawskim, m.in. w brawurowym ataku zdobywając warszawski obóz koncentracyjny. Za walki w powstaniu warszawskim Naczelny Wódz odznaczył batalion Zośka Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (V kl.).

Represje powojenne [edytuj]

W latach 1944–1956 członków batalionu "Zośka" dotknęły prześladowania systemu komunistycznego. Początkowo uwięzionych zostało kilku z nich z powodu ich indywidualnej działalności w latach powojennych. W drugiej fali aresztowań w specjalnie zorganizowanej akcji zatrzymano trzydziestodwuosobową grupę byłych zośkowców i oskarżono ich o działalność konspiracyjną zmierzającą do obalenia ustroju komunistycznego w Polsce[1].

Skład Batalionu "Zośka" [edytuj]

Jeden z dwóch czołgów Panther zdobytych na Niemcach przyjętych na stan plutonu pancernego „Wacek“.
  • 1 kompania "Maciek"
    • I pluton "Włodek"
    • II pluton
    • III pluton
    • IV pluton
  • 2 kompania "Rudy"
    • I pluton "Sad"
    • II pluton "Alek"
    • III pluton "Felek"
  • 3 kompania "Giewont"
    • I pluton
    • II pluton
    • pluton "Ochota"
  • samodzielny pluton pancerny "Wacek"
  • pluton Kedywu OW "Kolegium A"

Niektórzy żołnierze [edytuj]

Dziedzictwo "Zośki" [edytuj]

Bibliografia [edytuj]

Przypisy

  1. ↑ Agnieszka Pietrzak: Żołnierze Batalionu Armii Krajowej "Zośka" represjonowani w latach 1944-1956. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2008. ISBN 978-83-60464-92-2.
  2. ↑ Stanisław Ciupalski. Powstańcze biogramy. [dostęp 2011-10-14].

Linki zewnętrzne [edytuj]

Commons in image icon.svg
  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Batalion Zośka
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Batalion_Zośka&oldid=36440176”