Baza monetarna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Baza monetarna jest to suma gotówki w obiegu i rezerw banków komercyjnych na rachunkach w banku centralnym, czyli łączna ilość pieniądza bezpośrednio wyemitowanego przez bank centralny. Baza monetarna jest czasami określana mianem zasobu pieniądza wielkiej mocy i oznaczana symbolami Bm, M0 bądź H. Baza monetarna to także jeden z agregatów pieniężnych.[1]

Zgodnie z mnożnikowym modelem procesu kreacji pieniądza bank centralny może sterować wielkością podaży pieniądza poprzez limitowanie wielkości bazy monetarnej oraz ustalanie wysokości stopy rezerw obowiązkowych. W modelu tym relacja pomiędzy podażą pieniądza wyrażaną np. poprzez agregat M1 a bazą monetarna M0 jest następująca:

M1 = M0 * 1/(cc+r(1-cc)),

gdzie cc oznacza stopę preferencji gotówki (współczynnik wycieku gotówkowego) - czyli proporcję oszczędności, jaka jest utrzymywana w gotówce, zaś r – stopę rezerwy obowiązkowej wyznaczaną przez bank centralny. Wartość 1/(cc+r(1-cc)) nosi nazwę mnożnika pieniężnego albo mnożnika kreacji pieniądza.

Model procesu kreacji pieniądza jest próbą opisu polityki pieniężnej prowadzonej w ramach strategii kontroli podaży pieniądza. Banki centralne na przełomie XX i XXI w. odeszły od tej strategii na rzecz bezpośredniej kontroli stóp procentowych na rynkach pieniężnych, w ramach której model mnożnikowy stracił swe znaczenie.[2]

Bibliografia:[edytuj | edytuj kod]

  • Michael Burda, Charles Wyplosz: Makroekonomia. Podręcznik europejski, Warszawa: PWE, 2000
  • Paul A. Samuelson, William D. Nordhaus: Ekonomia, Warszawa: PWN, 2007
  • Andrzej Sławiński (red): Polityka pieniężna, Warszawa: C. H. Beck, 2011

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Zob. Rozdział 9, Podaż pieniądza i polityka pieniężna [w:] Michael Burda, Charles Wyplosz: Makroekonomia. Podręcznik europejski, Warszawa: PWE, 2000.
  2. Frederic S. Mishkin, From Monetary Targeting to Inflation Targeting: Lessons from the Industralized Countries, Graduate School of Business, Columbia University & National Bureau of Economic Research, Columbia University, 2000.