Bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu

Bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrze
Basilica di Santa Maria in Trastevere
Kościół tytularny
Fasada z portykiem Carla Fontany
Państwo	Włochy
Miejscowość	Rzym
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Bazylika mniejsza • nadający tytuł	od 221 papież Kalikst I
Historia Data powołania • dekret wydał 217 papież Kalikst I Data rozpoczęcia budowy 217 Data zakończenia budowy 222
Dane świątyni
Położenie na mapie Rzymu Bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrze
41°53′22″N 12°28′11″E
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu (wł. Basilica di Santa Maria in Trastevere) – rzymskokatolicki kościół tytularny, jeden z najstarszych kościołów w Rzymie na Zatybrzu, założony przez św. Kaliksta.

Historia

• 217-222 – Kalikst I funduje kościół
• 1138 – papież Innocenty II rozpoczyna przebudowę
• 1291 – Pietro Cavallini ozdabia na zlecenie Bertolda Stefaneschiego mozaikami fasadę kościoła
• 1580 – Martino Longhi Starszy odnawia kościół i buduje kaplicę Altempsów
• 1617 – Domenichino ozdabia kasetonowy strop
• 1702 – papież Klemens XI zleca przebudowę portyku Carlowi Fontanie
• 1866-1877 – Virginio Vespignani odnawia kościół

Architektura

Przebudowany około 1140. Złocony kasetonowy strop został ozdobiony w roku 1617 przez Domenichina sceną Wniebowzięcia Marii, portyk autorstwa Carla Fontany w 1702. Posadzkę zdobi mozaika w stylu Cosmatich pochodząca z XI wieku. Fasada natomiast ozdobiona jest mozaikami Pietra Cavalliniego przedstawiającymi sceny z życia Marii.

Witraże ze świętymi

Wnętrze bazyliki – widok na ołtarz główny

Malowidła na suficie bazyliki

Pietro Cavallini - Zwiastowanie

Pietro Cavallini – Narodziny Dziewicy

Pasquale Cati, (1588) – Sobór trydencki

Kardynałowie prezbiterzy

Kościół Santa Maria in Trastevere jest jednym z kościołów tytularnych nadawanych kardynałom-prezbiterom (Titulus S. Mariae trans Tiberim). Jego obecnym kardynałem jest Kardynał Józef Glemp, a poprzednim był Stefan Wyszyński.

W XVI wieku kardynałem tego kościoła był także inny Polak, Stanisław Hozjusz, który został w nim pochowany (jego płyta nagrobna została wmurowana w pobliżu ołtarza po prawej stronie nawy).

• Paulin (499)
• Piotr (595)
• Talasio (731)
• Anastazy (745)
• Andrzej (761)
• Benedykt (853-855)
• Adrian (963-964)
• Krescencjusz (993)
• Vivus (1059)
• Giovanni Minuto (1066-1073)
• Falcone (1075-1079)
• Bonussenior (1082-1098)
• Odelricus (ok. 1108-1110?)
• Henryk (1114)
• Pietro Pierleoni (1120-1130)
• Gionata (obediencja Anakleta II, 1130)
• Balduino da Pisa (1137-1138)
• Gregorio Centu (1138-1154)
• Guido da Crema (1158-1164)
• Laborans de Panormo (1179-1189)
• Guido Papareschi (1190-1206, in commendam 1206-1221)
• Stefano Conti (1228-1254)
• Guillaume d'Aigrefeuille (1350-1368)
• Pierre d'Estaing (1370-1373)
• Niccolo Brancaccio (obediencja awiniońska 1379-1388)
• Philippe d'Alençon (1379-1380)
• Rinaldo Brancaccio, in commendam (1405-1408)
• Ludovico Bonito (1408-1413)
• Rinaldo Brancaccio (ponownie), in commendam (1410-1427)
• Gabriele Condulmer, in commendam (1427-1431)
• Gerardo Landriani Capitani (1440-1445)
• Juan Torquemada (1446-1460)
• Amico Agnifilo (1469-1476)
• Stefano Nardini (1476-1484)
• Jorge da Costa (1484-1491)
• Juan López (1496-1501)
• Juan Castellar (1503-1505)
• Marco Vigerio. (1505-1511)
• Bandinello Sauli, in commendam (1511-1516); kardynał-prezbiter (1516-1517)
• Achille de Grassi (1517-1523)
• Francesco Armellini Pantalassi de' Medici (1523-1528)
• Lorenzo Campeggio (1528-1534)
• Antonio Sanseverino (1534-1537)
• Giovanni Vincenzo Carafa (1537-1539)
• Marino Grimani (1539-1541)
• Francesco Cornaro (1541)
• Antonio Pucci (1541-1542)
• Philippe de la Chambre, O.S.B. (1542-1543)
• Gian Pietro Carafa (1543-1544)
• Rodolfo Pio di Carpi (1544-1553)
• Juan Álvarez de Toledo (1553)
• Miguel de Silva (1553-1556)
• Giovanni Girolamo Morone (1556-1560)
• Cristoforo Madruzzo (1560-1561)
• Otto von Truchsess von Waldburg (1561-1562)
• Tiberio Crsipo (1562-1565)
• Giovanni Michele Saraceni (1565-1566)
• Giovanni Ricci (1566-1570)
• Scipione Rebiba (1570-1573)
• Giacomo Savelli (1573-1577)
• Giovanni Antonio Serbelloni (1577-1578)
• Antoine Perrenot de Granvelle (1578)
• Stanisław Hozjusz (1578-1579)
• Giovanni Francesco Gambara (1579-1580)
• Markus Sitticus von Hohenems (1580-1595)
• Giulio Antonio Santori (1595-1597)
• Girolamo Rusticucci (1597-1598)
• Girolamo Simoncelli (1598-1600)
• Alessandro Ottaviano de' Medici (1600)
• Anton Maria Salviati (1600-1602)
• Domenico Pinelli (1602-1603)
• Antonio Sauli (1603-1607)
• Mariano Pierbenedetti (1607-1608)
• Gregorio Petrocchini de Montelbero (1608-1611)
• Francesco Maria Bourbon del Monte (1611-1612)
• Pietro Aldobrandini (1612-1620)
• Bartolomeo Cesi (1620-1621)
• Bonifazio Bevilacqua (1621-1623)
• Franz von Dietrischstein (1623-1636)
• Giulio Savelli (1636-1639)
• Guido Bentivolgio (1639-1641)
• Cosimo de Torres (1641-1642)
• Antonio Marcello Barberini (1642-1646)
• Federico Cornaro (1646-1652)
• Giulio Cesare Sacchetti (1652)
• Marzio Ginetti (1652-1653)
• Girolamo Colonna (1653-1659)
• Giovanni Battista Pallotta (1659-1661)
• Ulderico di Carpegna (1661-1666)
• Niccolo Albergati-Ludovisi (1666-1676)
• Luigi Omodei (1676-1677)
• Pietro Ottoboni (1677-1680)
• Francesco Albizzi (1680-1681)
• Carlio Pio di Savoia (1681-1683)
• Decio Azzolini (1683-1684)
• Paluzzo Paluzzi-Altieri (1684-1689)
• Giulio Spinola (1689)
• Gaspare Carpegna (1689-1698)
• Giovanni Battista Spinola (1698-1704)
• Urbano Sacchetti (1704-1705)
• Leandro di Colloredo (1705-1709)
• Tommaso Ruffo (1709-1726)
• Pietro Marcellino Corradino (1726-1734)
• Giorgio Spinola (1734-1737)
• Luis Belluga y Moncada (1737-1738)
• Francesco Antonio Finy (1738-1740)
• Giuseppe Accoramboni (1740-1743)
• Francesco Antonio Finy (1743)
• Francesco Broghese (1743-1752)
• Giuseppe Spinelli (1752-1753)
• Joaquín Fernández Portocarrero (1753-1756)
• Camiilo Paolucci (1756-1758)
• Giacomo Oddi (1758-1759)
• Henryk Benedykt Stuart (1759-1761); in commendam (1761-1763)
• Fabrizio Serbelloni (1763)
• Pietro Pamphili (1766-1780)
• Giovanni Ottavio Manciforte Sperelli (1781)
• Tommaso Antici (1789-1798)
• Francesco Maria Pignatelli (1800-1815)
• Annibale Sermattei della Genga (1816-1823)
• Giovanni Francesco Falzacappa (1823-1830)
• Raffaele Mazio (1832-1832)
• Benedetto Barberini (1832-1856); in commendam (1856-1863)
• Alessandro Franchi (1874-1878)
• Lorenzo Nina (1879-1885)
• James Gibbons (1887-1921)
• Giovanni Tacci Porcelli (1921-1928)
• Pedro Segura y Sáenz (1929-1957)
• Stefan Wyszyński (1957-1981)
• Józef Glemp (1983-

Bibliografia

• Sari Gilbert, Michael Brouse, Przewodnik National Geographic – Rzym, G+J RBA Sp. z o.o.& Co. Spółka Komandytowa, 2002, ss. 182-183, ISBN 83-88132-81-4
• Przewodniki Wiedzy i Życia – Rzym, Hachette Livre Polska Sp. z o.o., 2006, ss. 212-213, ISBN 83-7184-448-4

Linki zewnętrzne

• Chris Nyborg, "Santa Maria in Trasteverev (ang.)
• Bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu w bazie catholic-hierarchy.org (ang.)

Zobacz też

• Tytularne kościoły kardynalskie