Bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu

Bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrze
Basilica di Santa Maria in Trastevere
Kościół tytularny
Fasada z portykiem Carla Fontany
Państwo	Włochy
Miejscowość	Rzym
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Bazylika mniejsza • nadający tytuł	od 221 papież Kalikst I
Historia Data powołania • dekret wydał 217 papież Kalikst I Data rozpoczęcia budowy 217 Data zakończenia budowy 222
Dane świątyni
Położenie na mapie Rzymu Bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrze
Położenie na mapie Włoch Bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrze
41°53′22″N 12°28′11″E
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu (wł. Basilica di Santa Maria in Trastevere) – rzymskokatolicki kościół tytularny, jeden z najstarszych kościołów w Rzymie na Zatybrzu, założony przez św. Kaliksta.

Historia

• 217-222 – Kalikst I funduje kościół
• 1138 – papież Innocenty II rozpoczyna przebudowę
• 1291 – Pietro Cavallini ozdabia na zlecenie Bertolda Stefaneschiego mozaikami fasadę kościoła
• 1580 – Martino Longhi Starszy odnawia kościół i buduje kaplicę Altempsów
• 1617 – Domenichino ozdabia kasetonowy strop
• 1702 – papież Klemens XI zleca przebudowę portyku Carlowi Fontanie
• 1866-1877 – Virginio Vespignani odnawia kościół

Architektura

Przebudowany około 1140. Złocony kasetonowy strop został ozdobiony w roku 1617 przez Domenichina sceną Wniebowzięcia Marii, portyk autorstwa Carla Fontany w 1702. Posadzkę zdobi mozaika w stylu Cosmatich pochodząca z XI wieku. Fasada natomiast ozdobiona jest mozaikami Pietra Cavalliniego przedstawiającymi sceny z życia Marii.

Witraże ze świętymi

Wnętrze bazyliki – widok na ołtarz główny

Malowidła na suficie bazyliki

Pietro Cavallini - Zwiastowanie

Pietro Cavallini – Narodziny Dziewicy

Pasquale Cati, (1588) – Sobór trydencki

Kardynałowie prezbiterzy

Kościół Santa Maria in Trastevere jest jednym z kościołów tytularnych nadawanych kardynałom-prezbiterom (Titulus S. Mariae trans Tiberim). Jego kardynałem był także Kardynał Józef Glemp, a poprzednim był Stefan Wyszyński.

W XVI wieku kardynałem tego kościoła był także inny Polak, Stanisław Hozjusz, który został w nim pochowany (jego płyta nagrobna została wmurowana w pobliżu ołtarza po prawej stronie nawy).

• Paulin (499)
• Piotr (595)
• Talasio (731)
• Anastazy (745)
• Andrzej (761)
• Benedykt (853-855)
• Adrian (963-964)
• Krescencjusz (993)
• Vivus (1059)
• Giovanni Minuto (1066-1073)
• Falcone (1075-1079)
• Bonussenior (1082-1098)
• Odelricus (ok. 1108-1110?)
• Henryk (1114)
• Pietro Pierleoni (1120-1130)
• Gionata (obediencja Anakleta II, 1130)
• Balduino da Pisa (1137-1138)
• Gregorio Centu (1140-1154)
• Guido da Crema (1158-1164, od 1159 w obediencji Wiktora IV)
• Laborans de Panormo (1180-1189)
• Guido Papareschi (1190-1206, in commendam 1206-1221)
• Stefano Conti (1228-1254)
• Guillaume d'Aigrefeuille (1350-1368)
• Pierre d'Estaing (1370-1373)
• Niccolo Brancaccio (obediencja awiniońska 1379-1388)
• Philippe d'Alençon (1379-1380)
  • Rinaldo Brancaccio, in commendam (1405-1408)
• Ludovico Bonito (1408-1413)
  • Rinaldo Brancaccio (ponownie), in commendam (1410-1427)
  • Gabriele Condulmer, in commendam (1427-1431)
• Gerardo Landriani Capitani (1440-1445)
• Juan Torquemada (1446-1463, in commendam 1463-1468)
• Amico Agnifilo (1469-1476)
• Stefano Nardini (1476-1484)
• Jorge da Costa (1485-1491), in commendam (1491-1496)
• Juan López (1496-1501)
• Juan Castellar (1503-1505)
• Marco Vigerio (1505-1511)
• Bandinello Sauli, in commendam (1511-1516); kardynał-prezbiter (1516-1517)
• Achille de Grassi (1517-1523)
• Francesco Armellini Pantalassi de' Medici (1523-1528)
• Lorenzo Campeggio (1528-1534)
• Antonio Sanseverino (1534-1537)
• Giovanni Vincenzo Carafa (1537-1539)
• Marino Grimani (1539-1541)
• Francesco Cornaro (1541)
• Antonio Pucci (1541-1542)
• Philippe de la Chambre, O.S.B. (1542-1543)
• Gian Pietro Carafa (1543-1544)
• Rodolfo Pio di Carpi (1544-1553)
• Juan Álvarez de Toledo (1553)
• Miguel de Silva (1553-1556)
• Giovanni Girolamo Morone (1556-1560)
• Cristoforo Madruzzo (1560-1561)
• Otto von Truchsess von Waldburg (1561-1562)
• Tiberio Crsipo (1562-1565)
• Giovanni Michele Saraceni (1565-1566)
• Giovanni Ricci (1566-1570)
• Scipione Rebiba (1570-1573)
• Giacomo Savelli (1573-1577)
• Giovanni Antonio Serbelloni (1577-1578)
• Antoine Perrenot de Granvelle (1578)
• Stanisław Hozjusz (1578-1579)
• Giovanni Francesco Gambara (1579-1580)
• Markus Sitticus von Hohenems (1580-1595)
• Giulio Antonio Santori (1595-1597)
• Girolamo Rusticucci (1597-1598)
• Girolamo Simoncelli (1598-1600)
• Alessandro Ottaviano de' Medici (1600)
• Anton Maria Salviati (1600-1602)
• Domenico Pinelli (1602-1603)
• Antonio Sauli (1603-1607)
• Mariano Pierbenedetti (1607-1608)
• Gregorio Petrocchini de Montelbero (1608-1611)
• Francesco Maria Bourbon del Monte (1611-1612)
• Pietro Aldobrandini (1612-1620)
• Bartolomeo Cesi (1620-1621)
• Bonifazio Bevilacqua (1621-1623)
• Franz von Dietrischstein (1623-1636)
• Giulio Savelli (1636-1639)
• Guido Bentivolgio (1639-1641)
• Cosimo de Torres (1641-1642)
• Antonio Marcello Barberini (1642-1646)
• Federico Cornaro (1646-1652)
• Giulio Cesare Sacchetti (1652)
• Marzio Ginetti (1652-1653)
• Girolamo Colonna (1653-1659)
• Giovanni Battista Pallotta (1659-1661)
• Ulderico di Carpegna (1661-1666)
• Niccolo Albergati-Ludovisi (1666-1676)
• Luigi Omodei (1676-1677)
• Pietro Ottoboni (1677-1680)
• Francesco Albizzi (1680-1681)
• Carlio Pio di Savoia (1681-1683)
• Decio Azzolini (1683-1684)
• Paluzzo Paluzzi-Altieri (1684-1689)
• Giulio Spinola (1689)
• Gaspare Carpegna (1689-1698)
• Giovanni Battista Spinola (1698-1704)
• Urbano Sacchetti (1704-1705)
• Leandro di Colloredo (1705-1709)
• Tommaso Ruffo (1709-1726)
• Pietro Marcellino Corradino (1726-1734)
• Giorgio Spinola (1734-1737)
• Luis Belluga y Moncada (1737-1738)
• Francesco Antonio Finy (1738-1740)
• Giuseppe Accoramboni (1740-1743)
• Francesco Antonio Finy (1743)
• Francesco Broghese (1743-1752)
• Giuseppe Spinelli (1752-1753)
• Joaquín Fernández Portocarrero (1753-1756)
• Camiilo Paolucci (1756-1758)
• Giacomo Oddi (1758-1759)
• Henryk Benedykt Stuart (1759-1761); in commendam (1761-1763)
• Fabrizio Serbelloni (1763)
• Pietro Pamphili (1766-1780)
• Giovanni Ottavio Manciforte Sperelli (1781)
• Tommaso Antici (1789-1798)
• Francesco Maria Pignatelli (1800-1815)
• Annibale Sermattei della Genga (1816-1823)
• Giovanni Francesco Falzacappa (1823-1830)
• Raffaele Mazio (1832-1832)
• Benedetto Barberini (1832-1856); in commendam (1856-1863)
• Alessandro Franchi (1874-1878)
• Lorenzo Nina (1879-1885)
• James Gibbons (1887-1921)
• Giovanni Tacci Porcelli (1921-1928)
• Pedro Segura y Sáenz (1929-1957)
• Stefan Wyszyński (1957-1981)
• Józef Glemp (1983-2013)

Bibliografia

• Sari Gilbert, Michael Brouse, Przewodnik National Geographic – Rzym, G+J RBA Sp. z o.o.& Co. Spółka Komandytowa, 2002, ss. 182-183, ISBN 83-88132-81-4
• Przewodniki Wiedzy i Życia – Rzym, Hachette Livre Polska Sp. z o.o., 2006, ss. 212-213, ISBN 83-7184-448-4

Linki zewnętrzne

• Chris Nyborg, "Santa Maria in Trasteverev (ang.)
• Bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu w bazie catholic-hierarchy.org (ang.)

Zobacz też

• Tytularne kościoły kardynalskie