Bazylika Przemienienia Pańskiego
| Bazylika Przemienienia Pańskiego | |||||||||
| Bazylika | |||||||||
Wejście do bazyliki |
|||||||||
| Państwo | |||||||||
| Miejscowość | Góra Tabor | ||||||||
| Wyznanie | katolickie | ||||||||
| Kościół | rzymskokatolicki | ||||||||
| Kustodia Ziemi Świętej | |||||||||
| Wezwanie | Przemienienie Pańskie | ||||||||
| Wspomnienie liturgiczne | 6 sierpnia | ||||||||
|
|||||||||
|
|||||||||
Bazylika Przemienienia Pańskiego (hebr. כנסיית ההשתנות) – zbudowana w latach 1921-1924 rzymskokatolicka bazylika na Górze Tabor w północnym Izraelu. Należy on do Kustodii Ziemi Świętej.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Według chrześcijańskiej tradycji Góra Tabor jest miejscem Przemienienia Jezusa Chrystusa i z tego powodu czasami nazywana Górą Przemienienia Pańskiego, jednak żadna z Ewangelii nie wymienia nazwy góry bezpośrednio[a][b][c]. Trzej apostołowie ujrzeli tu swego mistrza rozmawiającego z Mojżeszem i Eliaszem[1].
Na pamiątkę tego wydarzenia na szczycie góry wznoszono kościoły. Pierwszy klasztor benedyktyński Monastère St Salvador powstał w okresie wypraw krzyżowych w 1100 roku, i istniał do bitwy pod Hittin w 1187 roku. W latach 1211-1213 Arabowie wznieśli wokół opuszczonego budynku klasztoru silne fortyfikacje. Mur miał długość 1750 metrów i był wzmocniony dziesięcioma wieżami. W 1217 roku twierdza odparła oblężenie wojsk króla węgierskiego Andrzeja II (V wyprawa krzyżowa). Ponieważ góra Tabor była celem nieustannych ataków Templariuszy, muzułmanie zniszczyli fortyfikacje i opuścili twierdzę. W 1241 roku do klasztoru powrócili chrześcijańscy mnisi. Decyzją papieża Aleksandra IV, w 1255 roku klasztor przypadł joannitom. Mieli oni zwyczaj przekształcania klasztorów i szczytów gór w obronne twierdze, jednak najwyraźniej zajęli tylko istniejące budynki klasztoru, nie rozbudowując fortyfikacji na zboczach góry. W 1263 roku trafiła ona ponownie w ręce muzułmanów[2]. Za zgodą osmańskich władz, od 1631 roku na górze istniał klasztor franciszkański. W 1799 roku doszło tutaj do bitwy pod Górą Tabor pomiędzy wojskami francuskimi i tureckimi. W 1862 roku prawosławny patriarchat Jerozolimy wybudował tutaj klasztor i skromną cerkiew, a w latach 1921-1924 katolicy rozbudowali swój klasztor w Bazylikę Przemienienia Pańskiego[3]. Należy on do Kustodii Ziemi Świętej.
Architektura [edytuj]
Bazylikę Przemienienia Pańskiego wybudowano w latach 1921-1924 na pozostałościach bizantyjskiego kościoła z V i VI wieku, a następnie kościoła z XII wieku. Budowę zrealizowano według projektu architekta Antonio Barluzziego. Teren bazyliki jest otoczony niewielkim murem. Wewnątrz, po lewej stronie znajduje się ogród klasztorny, a po prawej stronie pomnik upamiętniający wizytę papieża Pawła VI w 1964 roku oraz tablica upamiętniająca architekta bazyliki, Antonio Barluzzi.
Bazylika została wzniesiona z jasnego kamienia wapiennego. Budowla składa się z dwóch bocznych wież z dzwonnicami, między którymi znajduje się główna część kościoła z centralnie położonym wejściem. Wnętrze dzieli się na trzy oddzielne nawy, podzielone dwoma rzędami wysokich kolumn i arkad. Bazylika posiada trzy niewielkie groty, które zostały przekształcone w kaplice. Według tradycji, przedstawiają one trzy namioty wzniesione przez Apostoła Piotra dla Jezusa Chrystusa, Mojżesza i Eliasza. Grota Chrystusa znajduje się we wschodniej części kościoła. Prowadzą do niej schody na niższy poziom. Nad ołtarzem znajduje się mozaika przedstawiająca Przemienienie Pańskie. Po stronie północnej znajduje się wieża z kaplicą poświęconą prorokowi Mojżeszowi. Pokazuje ona scenę, jak Mojżesz bierze na Górze Synaj kamienne tablica z dziesięcioma przykazaniami. Kaplica południowa jest poświęcona prorokowi Eliaszowi[4].
Uwagi [edytuj]
- ↑ Zobacz: Ewangelia Mateusza 17,1-6: „(1) Po sześciu dniach Jezus wziął z sobą Piotra, Jakuba i brata jego Jana i zaprowadził ich na górę wysoką, osobno. (2) Tam przemienił się wobec nich: twarz Jego zajaśniała jak słońce, odzienie zaś stało się białe jak światło. (3) A oto im się ukazali Mojżesz i Eliasz, którzy rozmawiali z Nim. (4) Wtedy Piotr rzekł do Jezusa: Panie, dobrze, że tu jesteśmy; jeśli chcesz, postawię tu trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza. (5) Gdy on jeszcze mówił, oto obłok świetlany osłonił ich, a z obłoku odezwał się głos: To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie! (6) Uczniowie, słysząc to, upadli na twarz i bardzo się zlękli”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
- ↑ Zobacz: Ewangelia Marka 9,9-18: „(9) A gdy schodzili z góry, przykazał im, aby nikomu nie rozpowiadali o tym, co widzieli, zanim Syn Człowieczy nie powstanie z martwych. (10) Zachowali to polecenie, rozprawiając tylko między sobą, co znaczy powstać z martwych. (11) I pytali Go: Czemu uczeni w Piśmie twierdzą, że wpierw musi przyjść Eliasz? (12) Rzekł im w odpowiedzi: Istotnie, Eliasz przyjdzie najpierw i naprawi wszystko. Ale jak jest napisane o Synu Człowieczym? Ma On wiele cierpieć i być wzgardzonym. (13) Otóż mówię wam: Eliasz już przyszedł i uczynili mu tak, jak chcieli, jak o nim jest napisane. (14) Gdy przyszli do uczniów, ujrzeli wielki tłum wokół nich i uczonych w Piśmie, którzy rozprawiali z nimi. (15) Skoro Go zobaczyli, zaraz podziw ogarnął cały tłum i przybiegając, witali Go. (16) On ich zapytał: O czym rozprawiacie z nimi? (17) Odpowiedział Mu jeden z tłumu: Nauczycielu, przyprowadziłem do Ciebie mojego syna, który ma ducha niemego. (18) Ten, gdziekolwiek go chwyci, rzuca nim, a on wtedy się pieni, zgrzyta zębami i drętwieje. Powiedziałem Twoim uczniom, żeby go wyrzucili, ale nie mogli”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
- ↑ Zobacz: Ewangelia Łukasza 9,28-36: „(28) W jakieś osiem dni po tych mowach wziął z sobą Piotra, Jana i Jakuba i wyszedł na górę, aby się modlić. (29) Gdy się modlił, wygląd Jego twarzy się odmienił, a Jego odzienie stało się lśniąco białe. (30) A oto dwóch mężów rozmawiało z Nim. Byli to Mojżesz i Eliasz. (31) Ukazali się oni w chwale i mówili o Jego odejściu, którego miał dokonać w Jerozolimie. (32) Tymczasem Piotr i towarzysze snem byli zmorzeni. Gdy się ocknęli, ujrzeli Jego chwałę i obydwóch mężów, stojących przy Nim. (33) Gdy oni odchodzili od Niego, Piotr rzekł do Jezusa: Mistrzu, dobrze, że tu jesteśmy. Postawimy trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza. Nie wiedział bowiem, co mówi. (34) Gdy jeszcze to mówił, zjawił się obłok i osłonił ich; zlękli się, gdy [tamci] weszli w obłok. (35) A z obłoku odezwał się głos: To jest Syn mój, Wybrany, Jego słuchajcie! (36) W chwili, gdy odezwał się ten głos, Jezus znalazł się sam. A oni zachowali milczenie i w owym czasie nikomu nic nie oznajmiali o tym, co widzieli”. Tłumaczenie według Biblii Tysiąclecia.
Przypisy
- ↑ Mount Tabor (ang.). W: Sacred Destinations [on-line]. [dostęp 2012-12-15].
- ↑ Kristian Molin: Unknown Crusader Castles. Continuum International Publishing Group, 2001, s. 18, 70, 81.
- ↑ Bohuslav Havránek: Původ slova tábor „ležení“ (cz.). W: Naše řeč [on-line]. 1955. [dostęp 2012-12-15].
- ↑ Church of the Transfiguration, Mount Tabor (ang.). W: Planetware [on-line]. [dostęp 2012-12-15].