Bazylika mniejsza
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Bazylika mniejsza (basilica minor) – tytuł honorowy, nadawany przez papieża lub w drodze prawa zwyczajowego, który otrzymują kościoły wyróżniające się wartością zabytkową, liturgiczną, pielgrzymkową i duszpasterską.
Po raz pierwszy tytuł ten nadał papież Pius VI w 1783 kościołowi św. Mikołaja w Tolentino. Od 1836 przysługuje on również kościołom kolegiackim (było to związane z przeniesieniem przez Kongregację Obrzędów przywilejów kościołów kolegiackich na bazyliki mniejsze. Kongregacja ustaliła też warunki jakie musi spełniać kościół, by otrzymać ten tytuł).
Posiadają go obecnie znaczniejsze kościoły katedralne, kolegiackie i klasztorne, a także znane sanktuaria maryjne, m.in. Jasna Góra, Altötting, Fátima, Kevelaer, Lourdes, Mariazell, Ottobeuren, Werl, Bardo Śląskie, Tuchów.
Przywilejem bazylik jest uzyskanie odpustu zupełnego w czasie ich nawiedzenia w następujące dni: uroczystość Apostołów Piotra i Pawła (29 czerwca), święto tytułu, święto "Porcjunkuli" (2 sierpnia) i jeden raz w ciągu roku w dniu określonym wg uznania, pod zwykłymi warunkami: stan łaski uświęcającej, pragnienie pełnego nawrócenia, udział we Mszy świętej z przyjęciem Komunii świętej, odmówienie w intencjach Ojca Świętego modlitwy Wierzę w Boga, Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu.
Bazylika mniejsza musi spełniać następujące warunki:
- Kościół otwarty przez cały dzień
- Miejsce otrzymywania szczególnych łask za przyczyną patrona lub patronki kościoła (m.in. uzdrowienia, łaski, nawrócenia itp.)
- Wartość zabytkowa
- Miejsce szczególnego kultu i pielgrzymowania
- Walory duszpasterskie (wieczysta Adoracja Najświętszego Sakramentu, całodzienna spowiedź, duża częstotliwość odprawianych Mszy Świętych i nabożeństw)
- stali przewodnicy oprowadzający po danym kościele
Tytuł nadawany jest zazwyczaj przez papieża w porozumieniu z watykańską Kongregacją Obrzędów, co poprzedza procedura prawno-urzędowa w episkopacie danego kraju.
Decyzję o rozpoczęciu procesu przyznania kościołowi tego tytułu podejmuje biskup danej diecezji.
Bazyliki mniejsze w Polsce [edytuj]
- Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie Na Wawelu, XVIII w. (archidiecezja krakowska)
- Bazylika archikatedralna w Gnieźnie, 1931 (archidiecezja gnieźnieńska)
- Bazylika archikatedralna w Przemyślu, 1960 (archidiecezja przemyska)
- Bazylika archikatedralna w Warszawie, 1961 (archidiecezja warszawska)
- Bazylika archikatedralna w Częstochowie, 1962 (archidiecezja częstochowska)
- Bazylika archikatedralna w Poznaniu, 1962 (archidiecezja poznańska)
- Bazylika archikatedralna we Fromborku, 1965 (archidiecezja warmińska)
- Bazylika archikatedralna w Gdańsku-Oliwie, 1976 (archidiecezja gdańska)
- Bazylika archikatedralna w Szczecinie, 1983 (archidiecezja szczecińsko-kamieńska)
- Bazylika archikatedralna w Białymstoku, 1985 (archidiecezja białostocka)
- Bazylika archikatedralna w Łodzi, 1989 (archidiecezja łódzka)
- Bazylika katedralna we Włocławku, 1907 (diecezja włocławska)
- Bazylika katedralna w Płocku, 1910 (diecezja płocka)
- Bazylika katedralna w Toruniu, 1935 (diecezja toruńska)
- Bazylika katedralna w Sandomierzu, 1960 (diecezja sandomierska)
- Bazylika katedralna w Pelplinie, 1965 (diecezja pelplińska)
- Bazylika katedralna w Kielcach, 1970 (diecezja kielecka)
- Bazylika katedralna w Tarnowie, 1972 (diecezja tarnowska)
- Bazylika katedralna w Warszawie-Pradze, 1997 (diecezja warszawsko-praska)
- Bazylika katedralna w Łowiczu, 1999 (diecezja łowicka)
- Bazylika katedralna w Sosnowcu, 1999 (diecezja sosnowiecka)
- Bazylika konkatedralna w Gdańsku, 1965 (archidiecezja gdańska)
- Bazylika konkatedralna w Chełmży, 1982 (diecezja toruńska)
- Bazylika konkatedralna w Kołobrzegu, 1986 (diecezja koszalińsko-kołobrzeska)
- Bazylika konkatedralna w Stalowej Woli, 1998 (diecezja sandomierska)
- Bazylika konkatedralna w Olsztynie, 2004 (archidiecezja warmińska)
- Bazylika kolegiacka w Kruszwicy, 1970 (archidiecezja gnieźnieńska)
- Bazylika kolegiacka w Sejnach (diecezja ełcka), 1973
- Bazylika kolegiacka w Pułtusku, 1975 (diecezja płocka)
- Bazylika kolegiacka w Kaliszu, 1978 (diecezja kaliska)
- Bazylika kolegiacka w Przeworsku, 1982 (archidiecezja przemyska)
- Bazylika kolegiacka w Chełmie (archidiecezja lubelska), 1988
- Bazylika kolegiacka w Dobrym Mieście, 1989 (archidiecezja warmińska)
- Bazylika kolegiacka w Parczewie (diecezja siedlecka), 1989
- Bazylika kolegiacka w Nowym Sączu, 1992 (diecezja tarnowska)
- Bazylika kolegiacka w Miechowie (diecezja kielecka), 1996
- Bazylika kolegiacka w Bochni, 1997 (diecezja tarnowska)
- Bazylika kolegiacka w Węgrowie, 1997 (diecezja drohiczyńska)
- Bazylika kolegiacka w Krośnie (archidiecezja przemyska) 1998
- Bazylika kolegiacka w Kętrzynie, 1999 (archidiecezja warmińska)
- Bazylika kolegiacka w Olkuszu (diecezja sosnowiecka), 2002
- Bazylika kolegiacka w Wiślicy, 2005 (diecezja kielecka)
- Bazylika kolegiacka w Zawierciu, 2009 (archidiecezja częstochowska)
- Kolegiata Matki Boskiej Nieustającej Pomocy i św. Marii Magdaleny w Poznaniu, 2010 (archidiecezja poznańska)
- Bazylika kolegiacka w Grudziądzu, 2010 (diecezja toruńska)
- Bazylika kolegiacka Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Koronowie, 2011 (diecezja pelplińska)
- Bazylika kolegiacka w Lesznie, 2013 (archidiecezja poznańska)
Inne
- Bazylika NMP Anielskiej (Sanktuarium maryjne) w Dąbrowie Górniczej (diecezja sosnowiecka), 1901
- Bazylika Krzyża Św. i Narodzenia NMP (Sanktuarium maryjne) w Częstochowie, 1906 (archidiecezja częstochowska)
- Bazylika św. Franciszka z Asyżu w Krakowie, 1920 (archidiecezja krakowska)
- Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie, 1923 (diecezja warszawsko-praska)
- Bazylika św. Mikołaja w Gdańsku, 1928 (archidiecezja gdańska)
- Bazylika Wniebowzięcia NMP (Sanktuarium maryjne) w Starej Wsi (archidiecezja przemyska), 1927
- Bazylika Zwiastowania NMP w Leżajsku, 1928 (archidiecezja przemyska)
- Bazylika Nawiedzenia NMP w Wambierzycach, 1936 (diecezja świdnicka)
- Bazylika św. Bartłomieja Apostoła i św. Jadwigi w Trzebnicy, 1943 (archidiecezja wrocławska)
- Bazylika św. Trójcy w Krakowie, 1957 (archidiecezja krakowska)
- Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie, 1960 (archidiecezja krakowska)
- Bazylika NMP i św. Bartłomieja w Piekarach Śląskich, 1962 (archidiecezja katowicka)
- Bazylika Wniebowzięcia NMP (mariacka) w Krakowie, 1963 (archidiecezja krakowska)
- Bazylika MB Bolesnej (Sanktuarium maryjne) w Jarosławiu (archidiecezja przemyska), 1966
- Bazylika MB Pocieszenia (Sanktuarium maryjne) w Czerwińsku nad Wisłą (diecezja płocka), 1967
- Bazylika św. Stanisława Biskupa Męczennika w Lublinie, 1967 (archidiecezja lubelska)
- Bazylika Wniebowzięcia NMP i św. Michała Archanioła w Trzemesznie, 1969 (archidiecezja gnieźnieńska)
- Bazylika MB (Sanktuarium maryjne) w Gietrzwałdzie, 1970 (archidiecezja warmińska)
- Bazylika na Świętej Górze (Sanktuarium maryjne) w Głogówku, 1970 (archidiecezja poznańska)
- Bazylika św. Krzyża w Krakowie-Mogile, 1970 (archidiecezja krakowska)
- Bazylika św. Tomasza Apostoła w Nowym Mieście Lubawskim (diecezja toruńska), 1971
- Bazylika św. Anny (Sanktuarium maryjne) w Kodniu (diecezja siedlecka), 1973
- Bazylika św. Filipa Neri i św. Jana Chrzciciela (Sanktuarium maryjne) w Studziannie (diecezja radomska), 1973
- Bazylika św. Ludwika Króla i Wniebowzięcia NMP w Katowicach-Panewnikach, 1974 (archidiecezja katowicka)
- Bazylika MB Anielskiej (Sanktuarium maryjne) w Kalwarii Zebrzydowskiej (archidiecezja krakowska), 1979
- Bazylika św. Anny (Sanktuarium) na Górze św. Anny (diecezja opolska), 1980
- Bazylika Niepokalanej Wszechpośredniczki Łask w Niepokalanowie (archidiecezja warszawska), 1980
- Bazylika Nawiedzenia NMP (Sanktuarium maryjne) w Świętej Lipce, 1983 (archidiecezja warmińska)
- Bazylika św. Piotra i św. Pawła (Sanktuarium maryjne) w Leśnej Podlaskiej (diecezja siedlecka), 1984
- Bazylika Ofiarowania NMP w Różanymstoku (Sanktuarium maryjne), 1987 (archidiecezja białostocka)
- Bazylika św. Brygidy w Gdańsku, 1991 (archidiecezja gdańska)
- Bazylika Matki Pokoju (Sanktuarium) w Stoczku Warmińskim, 1988 (archidiecezja warmińska)
- Bazylika MB Bolesnej w Limanowej, 1991 (diecezja tarnowska)
- Bazylika Ofiarowania NMP w Wadowicach, 1992 (archidiecezja krakowska)
- Bazylika św. Antoniego Padewskiego w Rybniku, 1993 (archidiecezja katowicka)
- Bazylika Ścięcia św. Jana Chrzciciela w Chojnicach (diecezja pelplińska), 1993
- Bazylika Narodzenia NMP i św. Mikołaja w Bielsku Podlaskim (diecezja drohiczyńska), 1996
- Bazylika Nawiedzenia NMP na Piasku w Krakowie, 1996 (archidiecezja krakowska)
- Bazylika św. Wincentego à Paulo w Bydgoszczy, 1997 (diecezja bydgoska)
- Bazylika Narodzenia NMP (Sanktuarium maryjne) w Pszowie, 1997 (archidiecezja katowicka)
- Bazylika MB w Gidlach (archidiecezja częstochowska), 1998
- Bazylika Wniebowzięcia NMP w Krzeszowie (diecezja legnicka), 1998
- Bazylika św. Jana Apostoła w Oleśnicy (archidiecezja wrocławska), 1998
- Bazylika św. Floriana w Krakowie-Kleparzu, 1999 (archidiecezja krakowska)
- Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa w Augustowie (diecezja ełcka), 2001
- Bazylika św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Braniewie, 2001 (archidiecezja warmińska)
- Bazylika MB (Sanktuarium maryjne) w Ludźmierzu, 2001 (archidiecezja krakowska)
- Bazylika św. Wojciecha (Sanktuarium maryjne) w Wąwolnicy, (archidiecezja lubelska) 2001
- Bazylika MB (Sanktuarium maryjne) w Rokitnie, 2002 (diecezja zielonogórsko-gorzowska)
- Bazylika św. Michała Archanioła i św. Stanisława Biskupa na Skałce w Krakowie, 2003 (archidiecezja krakowska)
- Bazylika Bożego Miłosierdzia (Sanktuarium Bożego Miłosierdzia) w Krakowie-Łagiewnikach, 2003 (archidiecezja krakowska)
- Bazylika św. Kazimierza Królewicza w Radomiu, 2003 (diecezja radomska)
- Bazylika św. Marii Magdaleny i św. Stanisława w Szczepanowie (diecezja tarnowska), 2003
- Bazylika MB Wspomożenia Wiernych (Sanktuarium maryjne) w Twardogórze (diecezja kaliska), 2003
- Bazylika św. Elżbiety Węgierskiej we Wrocławiu, 2003 (archidiecezja wrocławska)
- Bazylika św. Krzyża w Warszawie, 2003 (archidiecezja warszawska)
- Bazylika św. Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu (diecezja świdnicka), 2004
- Bazylika Bożego Ciała w Krakowie-Kazimierzu, 2005 (archidiecezja krakowska)
- Bazylika MB Bolesnej Królowej Polski (Sanktuarium maryjne) w Licheniu, 2005 (diecezja włocławska)
- Bazylika św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty w Mielcu (diecezja tarnowska), 2006
- Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa w Dąbrowie Górniczej (diecezja sosnowiecka),2008
- Bazylika Imienia Najświętszej Maryi Panny w Inowrocławiu, 2008 (archidiecezja gnieźnieńska)
- Bazylika św. Anny w Lubartowie, 2008 (archidiecezja lubelska)
- Bazylika św. Wojciecha w Mikołowie, 2008 (archidiecezja katowicka)
- Bazylika Matki Bożej Rzeszowskiej w Rzeszowie (diecezja rzeszowska), 2008,
- Kościół św. Jana Chrzciciela w Szczecinie (archidiecezja szczecińsko-kamieńska), 2008
- Bazylika św. Jerzego Męczennika i Sanktuarium Męki Pańskiej w Ziębicach, 2008 (archidiecezja wrocławska)
- Bazylika Wniebowzięcia NMP i Sanktuarium Św. Maksymiliana w Zduńskiej Woli, 2009 (diecezja włocławska)
- Bazylika Narodzenia Najświętszej Marii Panny i Sanktuarium Pana Jezusa w Więzieniu w Gorlicach, 2009 (diecezja rzeszowska)
- Bazylika Wniebowzięcia NMP (sanktuarium maryjne) w Rudach, 2009 (diecezja gliwicka)
- Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Bardzie, 2009 (diecezja świdnicka)
- Bazylika św. Jakuba i św. Agnieszki w Nysie, 2009 (diecezja opolska)
- Bazylika św. Marcina w Pacanowie, 2009 (diecezja kielecka)
- Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Tuchowie, 2010 (diecezja tarnowska)
- Bazylika Trójcy Przenajświętszej w Kobyłce, 2011 (diecezja warszawsko-praska)
- Bazylika św. Erazma i św. Pankracego w Jeleniej Górze, 2011 (diecezja legnicka)
- Bazylika Matki Bożej Płaczącej z La Salette w Dębowcu, 2012 (diecezja rzeszowska)
- Bazylika Trójcy Przenajświętszej i św. Anny w Prostyni, 2012 (diecezja drohiczyńska)
- Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sokołach, 2012 (diecezja łomżyńska)
- Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Mikołaja w Bolesławcu, 2012, (diecezja legnicka)
- Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Grybowie, 2013 (diecezja tarnowska)
- Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa w Trzebini, 2013 (archidiecezja krakowska)
