Beat It

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Beat It
Singel Michaela Jacksona oraz Eddiego Van Halena
z albumu Thriller
Wydany 14 lutego 1983
Format 7", 12", CD
Nagrywany październik 1982
Gatunek rock
Długość 4:16
Wytwórnia Epic Records
Produkcja Quincy Jones
Pozycje
Singel po singlu
Utwór po utworze

"Beat It" – singel napisany przez Michaela Jacksona i wyprodukowany przez Quincy Jonesa (we współpracy z Jacksonem). Pochodzi z szóstego solowego albumu artysty, Thrillera. Charakterystyczne solo wykonuje holendersko-amerykański gitarzysta Eddie Van Halen, który został poproszony o nagranie krótkiego fragmentu linii gitarowej. Nie występował on w teledysku, jednak pojawił się z Jacksonem na scenie w Dallas w 1984r. podczas ostatniej trasy koncertowej The Jacksons zatytułowanej "Victory Tour". Po udanych debiutach na listach przebojów singli "The Girl Is Mine" i "Billie Jean", "Beat It" ujrzało światło dzienne 14 lutego 1983 roku jako trzeci singel na albumie Thriller. Piosenka była promowana krótkim wideoklipem ukazującym pojedynek dwóch gangów.

“Beat It” odniosło wielki sukces. Otrzymało dwie nagrody Grammy i dwie nagrody American Music Awards. Utwór, ten łącznie z teledyskiem, w znacznej części przyczynił się do sukcesu Thrillera i przyjęcia przez niego miana najlepiej sprzedającego się albumu wszech czasów. Singel pokrył się platyną w 1989 roku. Ponadto magazyn Rolling Stone umieścił „Beat It” na 337 miejscu listy 500 Najlepszych Utworów Wszech Czasów, a także na 81 miejscu w rankingu 100 Najlepszych gitarowych utworów wszech czasów[1].

Przez lata od momentu wydania "Beat It", ukazało się wiele coverów, parodii i sampli utworu Jacksona. Tworzyli je liczni artyści tacy jak: Fall Out Boy, Fergie, Weird Al Yankovic, Alvin and the Chipmunks czy Grupa MoCarta.

Produkcja i muzyka[edytuj | edytuj kod]

Utwór "Beat It" został napisany przez Michaela Jacksona do albumu Thriller. Producent Quincy Jones chciał umieścić tam rock’n’rollową piosenkę, mimo że, jak mówiono, Jackson nigdy wcześniej nie okazywał zainteresowania tym stylem muzyki[2][3]. Jackson mówił później o "Beat It": "Chciałem napisać typ piosenki, którą kupiłbym ja, gdybym kupował piosenkę rockową. Dlatego właśnie postanowiłem stworzyć "Beat It". Chciałem ponadto, by zyskała uznanie wśród dzieci – tych w wieku szkolnym, jak również studentów."[4] Po usłyszeniu pierwszych nagranych wokali, Jones stwierdził, że utwór był dokładnie tym, czego szukał[2]. Wtedy to gitarzysta rockowy Eddie Van Halen, główny gitarzysta hardrockowego zespołu Van Halen, został poproszony o nagranie gitarowego solo[3][5].

Kiedy Jones skontaktował się z nim telefonicznie, Eddie myślał, że ktoś sobie z niego żartuje. Po ustaleniu, że rozmowa jest autentyczna, Van Halen nagrał swoje solo za darmo. Mówił później, że była to przysługa z jego strony. „ Byłem kompletnym głupcem w oczach reszty swojego zespołu, naszego managera i wszystkich innych. Jednak nie zostałem wykorzystany. Wiedziałem, co robię – nigdy nie zrobię czegoś, dopóki tego nie chcę”[6]. Van Halen nagrał swoją część po przybyciu Jonesa i Jacksona do jego domu ze "szkieletem piosenki”. Inny, towarzyszący gitarzysta mówi: „Początkowo byliśmy pozytywnie wstrząśnięci dobrym solo Eddiego, jednak Quincy uznał, że jest za mocne. Tak więc musiałem zredukować zniekształcone brzmienie gitary i wtedy powstała ostateczna wersja"[6]. Utwór był pośród ostatnich czterech ukończonych do albumu "Thriller", pozostałymi były: "Human Nature", "P.Y.T. (Pretty Young Thing)" oraz "The Lady In My Life"[6].

Na nagraniu, chwilę przed tym, gdy zaczyna się solo Van Halena, słychać odgłos podobny do pukania do drzwi. Prawdopodobnie pukającym była osoba, która weszła do studia nagraniowego podczas sesji nagraniowej Eddiego. Inna wersja mówi, że odgłos pochodził od gitarzysty uderzającego we własną gitarę[7].

Tekst „Beat It” opowiada o porażce i odwadze. Jego sens został wyjaśniony jako „smutny komentarz ludzkiej natury”. Wers "Don't be a macho man" wyraża niechęć Jacksona do przemocy.

Partia perkusji grana jest w utworze przez nieżyjącego już Jeffa Porcaro[8], jednego z założycieli amerykańskiej grupy Toto.

Kolejne albumy Jacksona zawierały zawsze przynajmniej jeden utwór będący, tak jak "Beat It", ukłonem w stronę rocka, w towarzystwie znanego gitarzysty.

Publikacja i odbiór[edytuj | edytuj kod]

„Beat It” zostało wydane 14 lutego 1983r. w następstwie sukcesów singli "The Girl Is Mine" i "Billie Jean" na listach przebojów. Frank Dileo, wiceprezes wytwórni Epic Records, przekonał Jacksona do wydania „Beat It” w czasie, gdy „Billie Jean” zmierzało do podbicia list przebojów. Dileo, który później został managerem piosenkarza, przewidział, że oba single zagoszczą w pierwszej dziesiątce zestawień w tym samym czasie[6]. „Billie Jean” pozostawało na pierwszym miejscu notowań Billboard Hot 100 przez siedem tygodni, zanim zostało wyprzedzone przez utwór „Come on Eileen”. Jednakże już po tygodniu utwór stracił pozycję i pierwsze miejsce objęło tym razem „Beat It” Jacksona[6][9].

„Billie Jean” i „Beat It” okupowały pierwsze pozycje na 5 listach w tym samym czasie. Był to nie lada wyczyn, gdyż jedynie kilku artystów może pochwalić się takim osiągnieciem. Singel „Beat It” pozostawał na szczycie Billboardu przez całe 3 tygodnie[6]. Utwór został ponadto umieszczony na pierwszym miejscu amerykańskiej R&B singles chart oraz na 14 pozycji zestawienia Billboard Top Tracks w USA.[10] Kolejne sukcesy to pierwsze miejsce w Hiszpanii i Holandii, trzecie miejsce w Wielkiej Brytanii, obecność w top 20 w Austrii, Norwegii, Włoszech, Szwecji i Szwajcarii, miejsce 31 w Danii i miejsce 47 we Francji[10].

W recenzji magazynu Rolling Stone, Christopher Connelly określa “Beat It” najlepszym utworem albumu Thriller. Stephen Thomas Erlewine z Allmusic stwierdził, iż piosenka jest zarówno “twarda” jak i „wystraszona”[11]. Robert Christgau mówił, iż utwór z występującym gościnnie Eddie Van Halenem jest „triumfem i dreszczowcem”. Według magazynu Slant „Beat It” to „niespotykane igranie ze stylem rockowym”[12]. Magazyn Stylus zaś wyraził swoje zdumienie tym, że Van Halen zgodził się zagrać solo na gitarze w utworze R&B.[13] Ponadto utwór dostał pochwały od biografa Jacksona J. Randy Taraborrelliego, który określił go mianem „niesfornego”[3].

„Beat It” bywało nagradzane wielokrotnie. Podczas gali rozdania nagród Grammy w 1984 roku utwór zdobył dwie z ośmiu statuetek, które przyznano Jacksonowi tego wieczoru, w kategoriach: Nagranie Roku oraz Najlepszy Rockowy Wokal. Piosenka wygrała również nagrodę podczas Billboard Music Awards w 1983 roku[10][14]. Singel pokrył się złotem kilka miesięcy po wydaniu za sprzedaż ponad miliona kopii. W 1989 roku osiągnął status platyny zatwierdzony przez RIAA, ze względu na zmiany w systemie przyznawania statusów płyt. Odtąd utwór pokrywał się platyną już po sprzedaniu miliona kopii[15]. Całkowita liczba sprzedanych egzemplarzy singla „Beat It” w USA w formie do ściągnięcia na wrzesień 2010 roku wynosiła 1.649.000.[16]

Teledysk[edytuj | edytuj kod]

Teledysk do utworu “Beat It” pomógł potwierdzić status Jacksona jako międzynarodowej ikony popu. Po raz pierwszy artysta odnosi się do czarnej młodzieży i życia ulicy. Zarówno teledysk do „Beat It”, jak i do „Thrillera” są cenione za świetnie dopracowane choreografie zsynchronizowanych tancerzy. Element ten stał się znakiem rozpoznawczym Jacksona[17].

Klip został wyreżyserowany przez Boba Giraldiego. Jego producentami byli Antony Payne i Mary M. Ensign i był to drugi teledysk nakręcony do albumu Thriller. Autorem choreografii byli Michael Peters oraz Vincent Paterson którzy również występowali w nagraniu jako dwaj główni, po Jacksonie, tancerze. Pomimo, że niektóre źródła twierdzą inaczej, Jackson nie był zaangażowany w układanie choreografii[18]. Piosenkarz poprosił Giraldiego, znanego reżysera reklam telewizyjnych, który jednak nigdy nie kręcił teledysku[19], o wymyślenie koncepcji „Beat It”, ponieważ spodobała mu się jego reklama nagrana dla jednej z amerykańskich telewizji. Wbrew ogólnemu przekonaniu, pomysł na teledysk nie został zaczerpnięty z musicalu West Side Story. Tak naprawdę, Giraldi czerpał inspirację z własnych doświadczeń z okresu dojrzewania, gdy mieszkał w Paterson w New Jersey[18].

Teledysk, który kosztował Jacksona 150 000 dolarów po tym, jak Columbia Records odmówiła sfinansowania go[14][20], został nagrany w jednej z dzielnic Los Angeles - Skid Row w marcu 1983r.[21] Aby klip był bardziej autentyczny, a także, by wnieść pokój na ulice miasta, Jackson postanowił obsadzić go około 80 członkami[20] prawdziwych, wrogich sobie gangów – Bloods i Crips[18]. Ponadto artysta zatrudnił 18 profesjonalnych tancerzy i 4 osoby tańczące breakdance[22]. Poza nim, Petersem i Patersonem występowali w nim: Michael DeLorenzo, Stoney Jackson, Tracii Guns, Tony Fields, Peter Tramm, Rick Stone oraz Cheryl Song.[23][24]

Klip miał swoją światową premierę na antenie MTV w czasie szczytowej oglądalności dnia 31 marca 1983 r.[25][26] Krótko po premierze teledysk był grany również na innych kanałach telewizyjnych, takich jak: BET's Video Soul, SuperStation WTBS's Night Tracks], czy NBC's Friday Night Videos.

Teledysk opowiada o konflikcie wrogich gangów. Jackson występuje w nim w charakterystycznej czerwonej kurtce. Udaje się on w stronę walczących gangów. Ostatecznie zwycięża przekonanie o bezsensowności rozwiązywania konfliktów w ten sposób. Jackson zażegnuje spór i wszyscy zaczynają tańczyć do świetnie przygotowanej choreografii.

Ten krótki film zyskał duże uznanie, czego dowodem są liczne nagrody, m.in. American Music Awards w kategorii Ulubiony Teledysk Pop/Rock i Ulubiony Teledysk Soul. Black Gold Awards uhonorowało Jacksona nagrodą Najlepszy Występ w Teledysku. Billboard Video Awards przyznało klipowi 7 nagród: Najlepszy Teledysk, Najlepsze Wykonanie przez Mężczyznę, Najlepsze Wykorzystanie Teledysku do Wzbogacenia Utworu, Najlepsze Wykorzystanie Teledysku do Wzbogacenia Wizerunku Artysty, Najlepsza Choreografia, Najlepsze Video oraz Najlepsze Nagranie Dance/Disco. Teledysk do „Beat It” wygrał w głosowaniu magazynu Rolling Stone na najlepszy klip zarówno pośród ich krytyków, jak i czytelników. Później został on wprowadzony do Music Video Producer's Hall of Fame[14].

Klip pojawiał się na albumach: HIStory on Film, Volume II, Number Ones, na bonusowym DVD do Thrillera 25 oraz na Michael Jackson's Vision. Video Greatest Hits - HIStory, HIStory on Film, Volume II, Number Ones, na bonusowym DVD do Thrillera 25 oraz na Michael Jackson's Vision.

Wykonania na żywo[edytuj | edytuj kod]

4 Lipca 1984 r. Jackson wykonał "Beat It" na żywo wraz ze swoimi braćmi podczas The JacksonsVictory Tour. Ponadto na scenie pojawił się Eddie van Halen, który zagrał swoje gitarowe solo[14]. Utwór stał się jednym z najbardziej charakterystycznych i rozpoznawalnych numerów scenicznych Króla Popu. Artysta wykonywał go na wszystkich swoich solowych światowych trasach koncertowych: Bad, Dangerous i HIStory World Tour[14]. Ponadto Jackson wykonał "Beat It" w 2001 roku podczas 30th Anniversary Special, koncertu zorganizowanego z okazji 30-lecia kariery solowej artysty. Na scenie pojawił się wtedy gościnnie Slash. "Beat It" miało być również wykonywane podczas This Is It Tour.

Jednym z najbardziej charakterystycznych momentów podczas wykonywania “Beat It” na żywo jest początek utworu, kiedy to Jackson wznosi się ponad publiczność na specjalnym wysięgniku.

Dziedzictwo[edytuj | edytuj kod]

"Beat It" Jacksona zostało określone jako jeden z najbardziej rozpoznawalnych, nagradzanych i uznanych utworów w historii muzyki pop. Zarówno sama piosenka, jak i teledysk odegrały duży wpływ na popkulturę[2]. Utwór odniósł ogromny sukces i jest postrzegany jako jeden z ‘kamieni węgielnych’, które przyczyniły się do geniuszu Thrillera[2]. Wstawka Eddie van Halena jest uznawana za najlepsze gitarowe solo wszech czasów, które pomogło „Beat It” stać się jednym z najlepiej sprzedających się singli w historii muzyki[2].

Krtótko po wydaniu, „Beat It” zostało włączone w narodową kampanię jazdy bez alkoholu - "Picie i Prowadzenie Samochodu Może Zabić Przyjaźń". Piosenka została dołączona do towarzyszącego kampanii albumu. Jackson otrzymał nagrodę z rąk prezydenta Ronalda Reagana podczas wizyty w Białym Domu, w zamian za wspomaganie całej akcji. Reagan określił wtedy Jacksona jako dowód tego, czego może dokonać człowiek żyjąc bez alkoholu i narkotyków. Powiedział też, że jeśli Amerykanie pójdą w jego ślady, to będzie możliwe stawienie czoła problemowi prowadzenia pod wpływem alkoholu i powiedzieć alkoholowi, słowami Michaela: „Beat It”, czyli „spadaj”[27].

Często umieszczane w sondach na najlepsze utwory, „Beat It” zostało odnotowane jako czwarta ulubiona piosenka na świecie w sondzie przeprowadzonej w 2005 r. przez firmę Sony Ericsson. Ponad 700 000 ludzi z 60 krajów świata oddawało swoje głosy. Magazyn Rolling Stone umieścił „Beat It” na 337 pozycji na liście 500 Najlepszych Utworów Wszech Czasów[28]. Piosenka została wykorzystana w filmach: Powrót do przyszłości II, Zoolander i Undercover Brother. Kiedy została ponownie wydana na płycie Visionary w 2006r. zajęła 15 miejsce na liście przebojów w Wielkiej Brytanii. Była ponadto wykorzystywana w reklamach telewizyjnych dla firm takich jak: Budweiser, eBay, Burger King, Delta Air Lines, Juicy Fruit Gum, Game Boy, Coldwell Banker, Power oraz NFL.

Pozycje na listach przebojów[edytuj | edytuj kod]

Notowania[edytuj | edytuj kod]

Kraj (1983 rok) Najwyższa
pozycja
Austria 6[29]
Dania 31[30]
Holandia 1[31]
Francja 47[32]
Włochy 12[33]
Nowa Zelandia 1[34]
Norwegia 8[35]
Hiszpania 1[36]
Szwecja 19[37]
Szwajcaria 2[38]
Wielka Brytania 3[39]
USA Billboard Hot 100 1[10]
USA R&B Singles Chart 1[10]
Kraj (2009 rok) Najwyższa
pozycja
Australia 17[40]
Dania 16[30]
European Hot 100 Singles[41] 17
Finlandia 12[42]
Francja 4[43]
Norwegia 8[44]
Szwecja 37[37]
Szwajcaria 5[38]
Nowa Zelandia 24[34]
Turcja 14[45]
Wielka Brytania 17[46]
USA Hot Digital Songs 7[47]

Statusy[edytuj | edytuj kod]

Kraj Status Sprzedaż
Nowa Zelandia Złoto 7,500
USA Platyna 1,000,000
Francja Platyna 1,000,000

Lista utworów[edytuj | edytuj kod]

Wydanie oryginalne[edytuj | edytuj kod]

Singel amerykański[edytuj | edytuj kod]

  1. "Beat It" – 4:17
  2. "Burn this Disco Out" – 3:48

Singel brytyjski[edytuj | edytuj kod]

7" singel
  1. "Beat It" – 4:17
  2. "Burn this Disco Out" – 3:48
12" singel
  1. "Beat It" – 4:17
  2. "Get on the Floor" – 4:57
  3. "Don't Stop 'Til You Get Enough" (edit) – 4:22

Singel z "Visionary"[edytuj | edytuj kod]

CD
  1. "Beat It" - 4:18
  2. "Beat It" (Moby's Sub Mix) - 6:11
DVD
  1. "Beat It" (teledysk)

Informacje szczegółowe[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rolling Stone - The 100 Greatest Guitars Songs of All Time
    "There had never been a soul hit with as much heavy guitar as this or a heavy-metal hit with as much soul. Paul Jackson Jr. and Steve Lukather play the menacing riff, but Eddie Van Halen's speed-shred solo is the coup de grâce. Van Halen says producer Quincy Jones' only advice was 'go be yourself'."
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Thriller 25: The Book, p. 41
  3. 3,0 3,1 3,2 Taraborrelli, pp. 224–225
  4. Robert E. Johnson: Michael Jackson, the World's Greatest Entertainer. Ebony, Maj 1984.
  5. Gerard Sheilds: Motown going strong into the '80s. The Daily Collegian, 22 kwietnia, 1983. [dostęp 25 marca, 2009].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Cadman/Halstead (2007), pp. 27–28
  7. Patrick Day: 25 'Thriller' facts. The Baltimore Sun, 12 lutego, 2008. [dostęp 25 marca, 2009].
  8. Jeff Porcaro | AllMusic
  9. Kristen Baldwin: V for television victory. Entertainment Weekly, 30 kwietnia, 1999. [dostęp 26 marca, 2009].
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 George, p. 39
  11. Stephen Thomas Erlewine: Allmusic's 'Thriller' review. Allmusic. [dostęp 26 marca, 2009]. }
  12. Eric Henderson: Slant's 'Thriller' review. Slant Magazine, 2003. [dostęp 26 marca, 2009].
  13. Tal Rosenburg: Stylus' 'Thriller' review. Stylus, 19 czerwca, 2007. [dostęp 26 marca, 2009].
  14. 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 Cadman/Halstead (2007), p. 29
  15. RIAA database. Recording Industry Association of America. [dostęp 24 lutego, 2009].
  16. Chart Watch Extra: Songs From The Last Century - Chart Watch
  17. Sean Weitner. Michael Jackson: A Life in Film. „Flak Magazine”. [dostęp 21 września, 2010].  }
  18. 18,0 18,1 18,2 Kevin Ritchie. Q&A: Bob Giraldi on directing "Beat It". „Boards”, 7 lipca, 2009. [dostęp 21 września, 2010]. 
  19. Laura Foti. Music Monitor. „Billboard”. 95 (13), 26 marca, 1983. 
  20. 20,0 20,1 J.D. Reed. New Rock on a Red-Hot Roll. „Time”. 122 (3), 18 lipca, 1983. [dostęp 21 września, 2010]. 
  21. Lindsay Blake: The (Probable) Warehouse from Michael Jackson’s "Beat It" Video. W: iamnotastalker [on-line]. 26 marca, 2010. [dostęp 21 września, 2010].
  22. Halstead/Cadman (2003), p. 41
  23. Allyson B. Crawford: Tracii Guns Danced with Jackson, Recalls Concert Memory. W: NoiseCreep [on-line]. 26 czerwca, 2009. [dostęp 21 września, 2010].
  24. Tony Fields. W: The Solid Gold Dance Connection [on-line]. [dostęp 21 września, 2010].
  25. Chris Willman: Traveling Along the MTV Time Line .... 28 lipca, 1991. [dostęp 21 września, 2010].
  26. Hank Stuever: MTV's Highlight History. Associated Press, 1 sierpnia, 2006. [dostęp 21 września, 2010].
  27. ""Remarks at a White House Ceremony Marking Progress Made in the Campaign Against Drunk Driving. Ronald Reagan Presidential Library. Retrieved on February 3, 2009
  28. The RS 500 Greatest Songs of All Time. W: Rolling Stone [on-line]. [dostęp 2010-03-29].
  29. Austrian Singles Chart Archives. austriancharts.at. [dostęp 24 marca, 2009].
  30. 30,0 30,1 Danish Singles Chart Archives. danishcharts.com. [dostęp 24 marca, 2009].
  31. Dutch Singles Chart Archives. dutchcharts.nl. [dostęp 24 marca, 2009].
  32. French Singles Chart Archives. lescharts.com. [dostęp 24 marca, 2009].
  33. Italian Singles Chart Archives. italiancharts.com. [dostęp 24 marca, 2009].
  34. 34,0 34,1 New Zealand Singles Chart Archives. charts.org.nz. [dostęp 25 lipca, 2009].
  35. Norwegian Singles Chart Archives. norwegiancharts.com. [dostęp 24 marca, 2009].
  36. Spanish Singles Chart Archives. spanishcharts.com. [dostęp 24 marca, 2009].
  37. 37,0 37,1 Michael Jackson - Beat It. W: SwedishCharts.com [on-line]. Hung Medien. [dostęp 2010-03-03].
  38. 38,0 38,1 Swiss Singles Chart Archives. hitparade.ch. [dostęp 18 lipca, 2009].
  39. UK Singles Chart Archives. chartstats.com. [dostęp 24 marca, 2009]. [zarchiwizowane z tego adresu 2009-07-29].
  40. Michael Jackson - Beat It. W: SwedishCharts.com [on-line]. Hung Medien. [dostęp 2010-03-03].
  41. Top 100 Music Hits, Top 100 Music Charts, Top 100 Songs & The Hot 100 | Billboard.com
  42. Suomen virallinen lista. [dostęp 2010-04-04].
  43. Download Single Top 50 France - 7 listopada 2009. [dostęp 2010-04-04].
  44. Beat It - Michael Jackson. W: Lista.vg.no [on-line]. [dostęp 2010-03-29].
  45. Billboard Türkiye Top 20. W: Billboard Türkiye [on-line]. 6 lipca, 2009. [dostęp 2009-07-06].
  46. 7 maja 2009%20-%207 listopada 2009 Top 40 Downloads Archive:: Week 28 : 7 maja 2009 - 7 listopada 2009. W: The Official Charts Company [on-line]. The Official Charts Company. [dostęp 2010-01-27].
  47. Digital Songs: Week of 11 lipca, 2009. W: Billboard.com [on-line]. Nielsen Business Media, Inc. [dostęp 2010-01-27].