Beatrice de Bourbon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Beatrice de Bourbon
Beatrix Bourbon.jpg
Królowa Czech i Polski (do 1335)
Okres panowania od 1334
do 1346
Żona Jan Luksemburski
Poprzedniczka Elżbieta Przemyślidka
Następczyni Blanka de Valois
Dane biograficzne
Dynastia Burbonowie
Urodzona ok. 1318
Zmarła 23 grudnia 1383
Ojciec Ludwik de Burbon
Matka Maria d'Avesnes
Mąż Jan Luksemburski
Dzieci Wacław I Luksemburski
Bonna
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Beatrice de Bourbon, Beatrycze Burbońska (ur. ok. 1318; zm. 23 grudnia 1383) – królowa czeska od 1334, tytularna królowa Polski 1334-1335.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Beatrycze była córką Ludwika de Burbon i Marii d'Avesnes. Kiedy w 1330 król czeski Jan Luksemburski owdowiał, monarcha francuski Filip VI zainicjował jego małżeństwo z Beatrycze. Umowa małżeńska została podpisana na początku grudnia 1334 w Vincennes. Niedługo później nastąpił ślub w Paryżu. Do zawarcia małżeństwa niezbędna była dyspensa, której na prośbę króla Filipa VI udzielił 9 stycznia 1335 papież Benedykt XII. Wesele uświetnił turnej rycerski w Cholet. W jego trakcie Jan został ciężko ranny. Po tym wypadku monarcha francuski zakazał organizowania turniejów bez swojej zgody.

Pomnik Beatrycze Burbon

Panna młoda otrzymała w posagu rentę 4000 liwrów zabezpieczoną na hrabstwie Clermont. Po śmierci ojca Beatrycze miała otrzymać 1000 liwrów zabezpieczonych na księstwie Bourbonnais. Król czeski i jego spadkobiercy w razie przedwczesnej śmierci żony mieli otrzymać niektóre lenna należące do Ludwika de Burbon i renty w pieniądzach. Jan Luksemburski zapisał żonie dochody z hrabstwa Luksemburg. Męscy potomkowie Jana i Beatrycze mieli odziedziczyć hrabstwo Luksemburga, margrabstwo Arlon, hrabstwo Laroche, dobra Durbuy i Poilvache, a także dziedziczne lenna króla Jana Luksemburskiego we Francji. Córki miały otrzymać majątki Jana w Hennegau, które zresztą były wówczas zastawione i wcześniej przewidziano je jako oprawę wdowią dla Blanki de Valois małżonki margrabiego Karola IV. Na mocy wcześniejszych umów mieli je odziedziczyć synowie margrabiego Karola, a córkom miały być wypłacane pieniądze. O umowie małżeńskiej i ślubie nie zawiadomiono synów króla Jana: Karola i Jana Henryka. Obaj mieli je jednak zatwierdzić razem z rycerstwem i miastami księstwa Luksemburg. Karol uczynił to w sierpniu 1335.

Beatrycze przybyła do Pragi 2 stycznia 1336. W stolicy Czech młodą królową opiekowała się żona margrabiego Karola Blanka de Valois. Obie kobiety mogły łatwo porozumieć się po francusku. Młoda królowa źle czuła się w Pradze, gdzie stale była zestawiana z Blanką de Valois i to porównanie nie wychodziło na jej korzyść. Raziła jej niechęć do języka czeskiego, którym biegle władała żona margrabiego Karola, chłód i wyniosłość. Zaniepokojony sytuacją król Jan Luksemburski polecił synowej wyjechać do Brna. W lutym 1337 Beatrycze urodziła syna Wacława. Koronacja nastąpiła 18 maja 1337 w katedrze św. Wita w Pradze. Wkrótce po ceremonii Beatrycze wyjechała do Luksemburga, pozostawiając swojego małego syna Wacława. Od tej pory rzadko przebywała w Czechach, większość czasu spędzając w Luksemburgu.

W 1346 po śmierci Jana Luksemburskiego jego syn Karol potwierdził postanowienia umowy ślubnej. Przekazał macosze w dożywocie majątki w Hennegau z zastrzeżeniem, że po jej śmierci przypadną jej synowi Wacławowi lub innemu hrabiemu luksemburskiemu. Zatwierdził jej majątek wdowi wynoszący 6000 liwrów zabezpieczonych na dobrach i zamku Damvillers, gdzie zamieszkała, dobrach Marville i Arlon. Tych dochodów miała użyć nie tylko na własne potrzeby, lecz także na wychowanie syna. Karol pozostawił jej również wszystkie ruchomości i dochody z kopalń w Kutnej Horze. Beatrycze miała do dyspozycji także dochody pozostawione jej przez ojca, które były zabezpieczone na dobrach Creil.

W 1347 Beatrycze zaręczyła syna Wacława z Joanną Brabancką. Ślub nastąpił 13 marca 1352 w Nivelles.

Potomstwo[edytuj | edytuj kod]

Jan Luksemburski i Beatrycze Bourbon mieli dwoje dzieci:

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bobková L., Velké dějiny zemí Koruny české, Praha-Litomyšl 2003, s. 214-215, 277.
  • Dworzaczek W., Genealogia, Warszawa 1959, tablica 46.
  • Paner A., Luksemburgowie w Czechach. Historia polityczna ziem czeskich w latach 1310-1437, Gdańsk 2004, s. 41, 45-46.
  • Spěváček J., Jan Lucemburský a jeho doba 1296-1346, Praha 1994, s. 518, 524,526, 531, 545, 551.
  • Spěváček J., Karel IV. Život a dílo, Praha 1979, s. 111, 122, 130, 151, 226, 279.