Beit Dżan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Beit Dżan
בית ג'ן
Widok na Beit Dżan
Widok na Beit Dżan
Dewiza: brak
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Północny
Poddystrykt Poddystrykt Akka
Burmistrz Jusef Kablan
Powierzchnia 5,079 km²
Wysokość 908 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

10839
2134 os./km²
Nr kierunkowy +972 4
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Beit Dżan
Beit Dżan
Ziemia 32°57′55″N 35°22′46″E/32,965278 35,379444Na mapach: 32°57′55″N 35°22′46″E/32,965278 35,379444
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Izrael

Beit Dżan (hebr. בית ג'ן, arab. بيت جن; ang. Beit Jann) – samorząd lokalny położony w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość Beit Dżan jest położona na wysokości 908 metrów n.p.m. na południowo zachodnim skraju masywu góry Meron w Górnej Galilei. Leży na kilku wzgórzach. Na południe od miejscowości wznosi się góra Har HaAri (1048 m n.p.m.), za którą znajduje się Dolina Chananja. Po stronie południowo zachodniej wznosi się góra Har Cafrir (1016 m n.p.m.), na północnym zachodzie Wyżyna Peki'in (886 m n.p.m.), a na północy góra Har Sachal (ponad 900 m n.p.m.). Po stronie wschodniej jest głębokie wadi strumienia Szfanim, za którym wznosi się góra Har Szfanim (950 m n.p.m.) - przechodzi ona w masyw góry Meron. Strumień Szfanim spływa w kierunku północno zachodnim i zasila przepływający na północy strumień Kaziv. Z południowej części miejscowości wypływa strumień Peki'in, który spływa w kierunku zachodnim. Na południowy wschód od miejscowości przepływa strumień HaAri. W jej otoczeniu znajdują się miejscowości Rame, Sadżur, Peki'in i Churfeisz, moszawy Curiel, Kefar Choszen, Meron, Kefar Szammaj i Szefer, kibuce Sasa, Ciwon i Parod, wioska komunalna Haraszim, oraz wioska druzyjska En al-Asad. W odległości 10 kilometrów na północ przebiega granica Libanu.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Beit Dżan jest położone w Poddystrykcie Akki, w Dystrykcie Północnym.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w 2011 roku w Beit Dżan żyło ponad 10,8 tys. mieszkańców, z czego 99,8% Druzowie, 0,1% Arabowie muzułmanie i 0,1% inne narodowości. Wskaźnik wzrostu populacji w 2011 roku wynosił 0,9%. Zgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych średnie wynagrodzenie pracowników w Beit Dżan w 2009 roku wynosiło 4299 ILS (średnia krajowa 7070 ILS)[1][2].

Populacja pod względem wieku (2010)
Wiek (w latach) Procent populacji w %
0 – 4 9,5
5 – 9 9,9
10 – 14 10,5
15 – 19 10,8
20 – 29 17,3
30 – 44 20,8
45 – 59 13,5
60 – 64 1,9
65 – 5,8


Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Współczesna wioska Beit Dżan została założona w XVIII wieku przez Druzów, którzy przenieśli się tutaj z Libanu. Gdy francuski podróżnik Victor Guérin odwiedził wioskę pod koniec XIX wieku, odnotował, że liczyła ona zaledwie 200 druzyjskich mieszkańców. Wioska była częściowo opuszczona, i wiele domów stało pustych. Miejscowi opowiedzieli, że wiele rodzin wyjechało do Syrii, aby uniknąć płacenia wysokich podatków i potrąceń wojskowych. W wiosce mieszkało wówczas także kilka rodzin żydowskich[3]. Na przełomie XIX i XX wieku tutejsi Druzowie założyli sąsiednią wioskę En al-Asad[4]. W wyniku I wojny światowej w 1918 roku cała Palestyna przeszła pod panowanie Brytyjczyków. Przyjęta 29 listopada 1947 roku Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 w sprawie podziału Palestyny przyznawała rejon wioski Beit Dżan państwu arabskiemu[5]. Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny na początku 1948 roku do wioski wkroczyły siły Arabskiej Armii Wyzwoleńczej, które paraliżowały żydowską komunikację w całym obszarze Górnej Galilei. Podczas I wojny izraelsko-arabskiej w październiku 1948 roku Izraelczycy przeprowadzili w tym rejonie operację „Hiram”, i 30 października bez walki zajęli Beit Dżan. W izraelskiej armii służyła już wówczas druzyjska jednostka wojskowa, dlatego oszczędzono Beit Dżan, nie wysiedlając jej mieszkańców. Dzięki temu Beit Dżan zachowała swój pierwotny charakter[6]. Prawa niezależnego samorządu lokalnego osada otrzymała w 1964. Od tego momentu ma możliwość wybierania własnej lokalnej rady samorządowej[7].

Beit Dżan leży na terenie rezerwatu przyrody góry Meron, co jest przyczyną licznych napięć władz z mieszkańcami. Przepisy uniemożliwiają swobodny wyręb lasu i ograniczają rozwój przestrzenny miejscowości. Na tym tle dochodziło do licznych protestów. W dniu 6 lipca 1987 roku doszło do szczególnie ostrych protestów, podczas których rannych zostało 31 osób[8]. Na przełomie 2000 i 2001 roku władze samorządowe zawarły porozumienie z administracją rezerwatu przyrody, w sprawie zakupu nowych gruntów i budowy utwardzonej drogi przez centralną część rezerwatu. Droga ta połączyła Beit Dżan z sąsiednią miejscowością Churfeisz[3]. Podczas II wojny libańskiej w 2006 roku miasteczko padło ofiarą ostrzału rakietowego prowadzonego przez organizację terrorystyczną Hezbollah z terytorium Libanu.

Symbole[edytuj | edytuj kod]

Oficjalny herb Beit Dżan został opublikowany we wrześniu 1967 roku. Ma on kształt tarczy, na której widnieje winorośl. Powyżej i poniżej tarczy umieszczono nazwę miejscowości pisaną w języku hebrajskim i arabskim. Oficjalna flaga miejscowości występuje w różnych wariantach: czerwona flaga z zielonym herbem, żółta flaga z czerwonym herbem, zielona flaga z zielonym herbem i biała flaga z zielonym herbem[7].

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Siedziba władz samorządowych znajduje się w samym centrum miejscowości. Przewodniczącym rady jest Jusef Kablan[9].

Współpraca[edytuj | edytuj kod]

Beit Dżan ma zawartą umowę partnerską z następującymi miastami:

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Miasteczko posiada typową arabską architekturę, charakteryzującą się ciasną zabudową i wąskimi, krętymi uliczkami. Zabudowa powstawała bardzo chaotycznie, bez zachowania jakiegokolwiek wspólnego stylu architektonicznego. Górskie położenie powoduje rozproszenie zabudowy i utrudnia stworzenie jednolitej infrastruktury. Pomimo, że zabudowa w centrum ma charakter miejski, to na obrzeżach przybiera typowy charakter wiejski.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości jest ośrodek kultury, biblioteka publiczna oraz Centrum Dziedzictwa Druzów.

Edukacja i sport[edytuj | edytuj kod]

W Beit Dżan znajdują się cztery szkoły, w tym trzy podstawowe i LaMizrach HaTichon College. W 2010 roku uczyło się w nich ponad 2,5 tys. uczniów, w tym prawie 1,3 tys. w szkołach podstawowych. Średnia uczniów w klasie wynosiła 29. Przy szkołach są usytuowane boiska i sale sportowe.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość jest dogodnym punktem wyjściowym do wycieczek po górach Górnej Galilei. Tutejszy łagodny klimat przyciąga licznych turystów szukających latem schronienia przed upałami. W miejscowości istnieje możliwość wynajęcia noclegów i zjedzenia posiłku. W pobliżu jest położony rezerwat przyrody strumienia Kaziv[10].

Panorama okolicy Beit Dżan

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Podstawą lokalnej gospodarki pozostaje rolnictwo, chociaż coraz większą rolę odgrywają usługi, handel i obsługa ruchu turystycznego. Wielu mieszkańców pracuje w okolicznych strefach przemysłowych i w izraelskich siłach bezpieczeństwa[11].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Z miejscowości wyjeżdża się w kierunku południowo zachodnim i dojeżdża do skrzyżowania z drogą nr 864, którą jadąc na południowy wschód dojeżdża się do miejscowości Rame, lub jadąc na północny zachód dojeżdża się do miejscowości Peki'in. Lokalna droga prowadzi na północ do miejscowości Churfeisz.

Przypisy

  1. Dane statystyczne Beit Dżan (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2013-03-13].
  2. Welcome To Bayt Jann (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2013-03-13].
  3. 3,0 3,1 Beit Dżan (hebr.). W: Bet Alon [on-line]. [dostęp 2013-03-13].
  4. Naim Aridi: The Druze in Israel (ang.). W: Israel Ministry of Foreign Affairs [on-line]. [dostęp 2013-03-13].
  5. Oficjalna mapa podziału Palestyny opracowana przez UNSCOP (ang.). W: United Nations [on-line]. 1948. [dostęp 2013-03-13].
  6. The Arab-Israeli Wars. Vintage books, 2005, s. 79.
  7. 7,0 7,1 Dov Gutterman: Mo'atza Mekomit Beit Jann (ang.). W: Flags Of The World [on-line]. 2007-06-23. [dostęp 2013-03-13].
  8. Mordecai Naor: The 20th Century in Eretz Israel. Kolín n.Rýnem: Könemann, 1998, s. 519. ISBN 3-89508-595-2.
  9. Eli Ashkenazi: Felling of protected oak trees baffles (some) Beit Jann residents (ang.). W: Haaretz [on-line]. 2007-11-25. [dostęp 2013-03-13].
  10. Nahal Kziv – The Kziv Stream (ang.). W: Tiuli [on-line]. [dostęp 2013-08-17].
  11. Beit Dżan (hebr.). W: Galilee Development Authority [on-line]. [dostęp 2013-03-13].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]