Bell FL Airabonita

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bell XFL-1 Airabonita
Bell XFL-1 Airabonita
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Producent Bell Aircraft
Typ pokładowy myśliwiec przechwytujący
Konstrukcja jednosilnikowy dolnopłat o konstrukcji metalowej
Załoga 1
Historia
Data oblotu 13 maja 1940
Lata produkcji 1940
Wycofanie ze służby 1941
Egzemplarze 1
Dane techniczne
Napęd Silnik rzędowy Allison V-1710-6
Moc 1150 KM
Wymiary
Rozpiętość 10,67 m
Długość 9,07 m
Wysokość 3,89 m
Powierzchnia nośna 21,6 m²
Masa
Własna 2341 kg
Startowa 3271 kg
Uzbrojenia 1 działko 37 mm, 2 km 7,62 lub 1 km 12,7 mm i 2 km 7,62
Osiągi
Prędkość maks. 494 km/h na 0 m,
540 km/h na 3047 m
518 km/h na 6096 m
Prędkość wznoszenia 804 m/min
9,2 min na 6096 m
Pułap 9500 m
Zasięg 1725 km
Dane operacyjne
Użytkownicy
United States Navy

Bell XFL-1 Airabonita – pokładowy myśliwiec przychwytujący (pościgowy) zaprojektowany w zakładach Bell Aircraft na zamówienie United States Navy. Samolot stanowił rozwinięcie projektowanego wówczas myśliwca Bell P-39 Airacobra. Zbudowano tylko jeden prototyp, samolot nie wszedł do produkcji seryjnej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Geneza[edytuj | edytuj kod]

1 stycznia 1938, US Navy ogłosiła wymagania na nowy, zaawansowany samolot myśliwski przeznaczony do startów z pokładu lotniskowców mający zastąpić przestarzałe dwupłatowce będące jeszcze na służbie[1]. Na konkurs odpowiedziało kilka wytwórni, w tym Vaught-Sikorsky z Modelem V-166B (późniejszy Vaught F4U Corsair), Grumman z dwusilnikowym Modelem G-34 (Grumman XF5F Skyrocket) oraz Bell z samolotem nazywanym wówczas jeszcze Model 5[1][2]. Kontrakt nr 63629 na dostawę jednego samolotu został podpisany 8 listopada 1938[1]. Nowy samolot otrzymał oznaczenie XFL-1 („X” - experimenta, eksperymentalny; „F” - fighter, myśliwiec; „L” - oznaczenie wytwórni Bella, „1” - pierwszy samolot Bella projektowany dla USN) oraz nazwę Airabonita[1]. Cena kontraktu wynosiła 245.000 dolarów, w tym 125.000 za sam samolot[2].

Projekt[edytuj | edytuj kod]

Samolot częściowo bazował opracowywanym wówczas samolocie Bell P-39 Airacobra ale dokonano na nim szeregu zmian, część z nich dyktowaną innymi wymaganiami stawianymi przez myśliwcami pokładowymi[1]. Samolot miał ten sam silnik co jego wersją lądowa, chłodzony cieczą silnik rzędowy typu Aliison XV-1710, był to pierwszy myśliwiec morski z tym silnikiem[1]. Cała konstrukcja samolotu została znacznie wzmocniona aby sprostać rygorom operacji lotniczych z pokładu lotniskowca, kadłub został nieco skrócony, powiększono za to rozpiętość skrzydeł, ich szerokość i wznios[1][2]. Aby zmniejszyć prędkość minimalną powiększone klapy[1]. Zwiększono także powierzchnię sterów kierunku i wysokości aby zachować sterowalność samolotu przy dużych kątach natarcia[1]. W odróżnieniu od P-39 samolot miał klasyczny układ podwozia z kołem ogonowym i hakiem zatrzymującym do lądowań na lotniskowcu[1]. Koła podwozia głównego zostały przesunięte nieco naprzód i były przymocowane do przedniego dźwigaru skrzydła[1]. Podniesiono nieco kokpit aby poprawić pole widzenia pilota[1]. Pod kadłubem, na wysokości nasady skrzydła umieszczono małe okienko mające pomagać przy lądowaniu na lotniskowcu[1]. Uzbrojenie miały stanowić karabiny maszynowe w kadłubie i działko 37 mm strzelające przez piastę śmigła (USN wolało działko Madsen 25 mm[2]) ale nie było ono zainstalowane na prototypie[1].

Próby[edytuj | edytuj kod]

Prototyp, numer seryjny BuNo 1558, odbył pierwszy lot 13 maja 1940[3][2]. W czasie pierwszego lotu, stosunkowo niedoświadczony pilot Brian Sparks, który wcześniej latał w USN na dwupłatowych Boeing F4B, o mało nie rozbił samolotu kiedy niechcący otworzył w locie umieszczone w skrzydłach poduszki powietrzne służące do utrzymywania samolotu na wodzie w razie wodowania[2]. Łącznie Sparks wykonał siedemnaście lotów i samolot został przekazany 29 czerwca Robertowi M. Stanleyowi[2]. Cały program testowy znacznie przeciągnął się w czasie z powodu problemów z silnikiem Allison[3][4]. W czasie oblatywania samolotu napotkano na problemy z jego wyważeniem, inżynierowie Bella sugerowali umieszczenie odpowiedniego balastu w nosie samolotu, ale inspektorzy USN nie chcieli się na to zgodzić[3][5]. Ostatecznie samolot został przekazany USN w czerwcu 1940 i po testach samolot nie otrzymał certyfikatu USN z powodu problemów z podwoziem[3]. W grudniu 1940 samolot został zwrócony do Bella z listą wymaganych zmian[3]. W styczniu 1941 USN zdecydowała na zakończenie programu XFL-1, do produkcji seryjnej został przyjęty F4U Corair[3].

Jedyny prototyp XFL-1 został przekazany do jednostki Aircraft Arnmanent Unit gdzie służył do testów przeciwlotniczych w czasie których został poważnie uszkodzony[3]. Resztki samolotu zostały złomowane w Patuxent River Naval Air Center gdzie znajdowały się jeszcze do połowy lat 60[3].

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 A. Pelletier: Bell Aircraft. s. 40.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 R. Dorr: Bell P-39 Airacobra. s. 19.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 A. Pelletier: Bell Aircraft. s. 41.
  4. R. Dorr: Bell P-39 Airacobra. s. 16.
  5. R. Dorr: Bell P-39 Airacobra. s. 20.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alain J. Pelletier: Bell Aircraft Since 1935. Annapolis: Naval Institute Press, 1992. ISBN 1-55750-056-8.
  • Enzo Angellucci, Peter Bowers: American Fighter: The Definitive Guide to American Fighter Aircraft from 1917 to the Present. Haynes Publishing Group, 1979. ISBN 0-85429-635-2.
  • Robert T. Dorr, Jerry Scutts: Bell P-39 Airacobra. Crowood Press (UK). ISBN 1-86126-348-1.