Beninkaza szorstka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Beninkaza szorstka
Beninkaza szorstka: zdjęcie
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd dyniowce
Rodzina dyniowate
Rodzaj beninkaza
Gatunek beninkaza szorstka
Nazwa systematyczna
Benincasa hispida (Thunb.) Cogn.
A.L.P.P. de Candolle & A. C. de Candolle, Monogr. phan. 3:513. 1881
Synonimy

Benincasa cerifera Savi

Owoc w przekroju
Chińska zupa z beninkazy

Beninkaza szorstka, beninkaza woskodajna, woszcza szorstka (Benincasa hispida (Thunb.) Cogniaux) – gatunek rośliny tropikalnej z rodziny dyniowatych. Jest wykorzystywana od wieków w Azji jako warzywo. Jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju Benincasa G. Savi, Bibliot. Ital. (Milan) 9: 158. 1818 (podrodzina Cucurbitoideae, plemię Benincaseae)[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Szybko rosnąca roślina płożąca o długich pędach.
Liście
Duże, szorstkie, ząbkowane.
Kwiaty
Żółte, o pięciu płatkach.
Owoce
Zielone, podłużne, owalne, o długości do 60 cm, pokryte woskiem i drobnymi włoskami. Wewnątrz liczne nasiona.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Gatuenk uprawiany w ciepłym klimacie. Może być przechowywany do 12 miesięcy. Jest powszechnie spożywanym warzywem podczas sezonu zimowego np. w Chinach, jako jedno z niewielu warzyw dostępnych w tym czasie. Stąd po chińsku jego nazwa dosłownie oznacza "zimowy melon" (chiń. 冬瓜, pinyin: dōngguā).

W kuchni wietnamskiej, nazywany jest bí đao, i typowo używany do wyrobu zup i gulaszy. Uważa się, ze gotowany z żeberkami daje zupę zwiększającą ilość mleka u matek karmiących piersią.

W kuchni chińskiej jest typowo używany przy smażeniu w głębokim tłuszczu oraz w połączeniu z kością wieprzową/wołową jako baza do "zupy z melona zimowego", często serwowanej w drążonej czaszy z tego właśnie warzywa, która dodatkowo może być w sposób ozdobny "grawerowana" w sposób podobny do ozdób wielkanocnych. Z kandyzowanej postaci wyrabia się także cukierki (táng dōng guā) spożywane podczas chińskiego Nowego Roku. Używa się także jako nadzienie w chińskich i tajwańskich ciasteczkach księżycowych na festiwalu księżycowym.

Warzywo to jest używane do produkcji popularnego napoju o bardzo dystynktywnym i bardzo słodkim smaku, zwanego "herbatą z melona zimowego", bardzo popularnego w Azji m.in. w Chinach, na Tajwanie, w Wietnamie. Wyrób napoju jest bardzo łatwy i często wyrabia się go w domu. W sklepie można zakupić bazę do napoju w postaci kostki kandyzowanego miąższu warzywa, którą gotuje się w wodzie na koncentrat, po ostudzeniu przechowuje w lodowce i do spożycia rozcieńcza dużą ilością wody. Na Tajwanie napój ten jest bardzo popularny i często serwowany schłodzony jako alternatywa do mrożonej herbaty, przy czym jest z założenia bardzo słodki.

  • Miąższ niedojrzałych roślin, a także młode liście i pąki kwiatowe wykorzystuje się jako jarzynę.
  • Prażone nasiona również są jadalne.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-02].
  2. Benincasa (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-03].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]