| Benzoesan sodu |
|
|
 |
| Nazewnictwo |
| Nomenklatura systematyczna (IUPAC) |
| benzoesan sodu |
|
| Inne nazwy i oznaczenia |
sól sodowa kwasu benzoesowego
E211 |
|
| Ogólne informacje |
| Wzór sumaryczny |
C7H5NaO2 |
| Inne wzory |
C6H5CO2Na; C6H5COONa; PhCOONa |
| Masa molowa |
144,1053 g/mol |
| Wygląd |
białe kryształy |
| SMILES |
|
O=C([O-])C1=CC=CC=C1.[Na+]
|
|
| Identyfikacja |
| Numer CAS |
532-32-1 |
|
|
|
|
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
Benzoesan sodu (E211) – organiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu benzoesowego[1].
W warunkach standardowych jest to białe, krystaliczne ciało stałe. Dobrze rozpuszcza się w wodzie (w temperaturze 20 °C 55 g na 100 cm³).
[edytuj] Występowanie
W postaci anionu benzoesanowego występuje głównie w jagodach, a także w niewielkich ilościach w żurawinie, grzybach, cynamonie, goździkach oraz niektórych produktach mlecznych (efekt fermentacji bakteryjnej)[2].
[edytuj] Zastosowanie
Benzoesan sodu jest szeroko stosowany jako środek do konserwacji żywności o symbolu wg nomenklatury Unii Europejskiej E211. Ze względu na właściwości bakteriostatyczne i fungistatyczne przy pH < 3,6, jest efektywny do konserwacji produktów spożywczych wykazujących odczyn kwaśny. Pełni również rolę solubilizatora np. w połączeniu z kofeiną w preparacie Coffeini et Natrii benzoas.
Stosuje się go do konserwacji, między innymi[3]:
- przetworów owocowych (dopuszczalna zawartość: 0,5 g na kg produktu),
- przetworów warzywnych, różnych sałatek (<1 g/kg), koncentratu pomidorowego (1,5 g/kg - dot. półproduktu),
- konserw rybnych, ryb (<1 g/kg, krewetki gotowane <2 g/kg),
- napojów gazowanych (<0,15 g/litr) ,
- margaryny.
Benzoesan sodu ma dość szerokie zastosowanie w pirotechnice amatorskiej, jak i komercyjnej. Wykonuje się z niego m.in. mieszanin świszczących (pot. świszczała lub SSA). Jest dobrym żółtym barwnikiem płomienia (dzięki zawartości sodu), który spalając się wytwarza duże ilości gazów.
[edytuj] Zagrożenia
W badaniu The International Programme on Chemical Safety nie stwierdzono szkodliwego wpływu dziennych dawek 647-825 mg benzoesanu sodu/kg masy ciała człowieka[4][5].
Benzoesan sodu działa drażniąco na śluzówkę żołądka, dlatego spożycie zawierających go produktów może u osób nadwrażliwych (np. chorych na chorobę wrzodową) powodować dolegliwości bólowe. W połączeniu z witaminą C (E300) może przekształcić się w rakotwórczy benzen[6], co ma znaczenie szczególnie w przypadku napojów gazowanych, w których stosuje się jednocześnie obie te substancje. Temperatura i naświetlenie to czynniki przyspieszające formowanie się benzenu. Wg badań z lat 2005–2007 w zdecydowanej większości napojów poziom benzenu był poniżej progu wykrywalności lub znacznie poniżej dozwolonego limitu 5 ppb[6][7].
Przypisy
- ↑ Bill Statham: E213: Tabele dodatków i składników chemicznych. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2006. ISBN 978-83-7243-529-3.
- ↑ Food-Info.net: E210: Kwas benzoesowy. [dostęp 2011-07-14].
- ↑ Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych i substancji pomagających w przetwarzaniu (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r.) [1].
- ↑ Concise International Chemical Assessment Document 26: BENZOIC ACID AND SODIUM BENZOATE
- ↑ Cosmetic Ingredient Review Expert Panel Bindu Nair (2001), "Final Report on the Safety Assessment of Benzyl Alcohol, Benzoic Acid, and Sodium Benzoate", Int J Tox, Suppl. 3, 23-50
- ↑ 6,0 6,1 Data on Benzene in Soft Drinks and Other Beverages (ang.). Food and Drug Administration, ostatnia aktualizacja: 2009-05-18. [dostęp 2012-02-27].
- ↑ Benzene in Soft Drinks (ang.). Food and Drug Administration, 2006-04-13. [dostęp 2012-02-27].
