Berlin Wschodni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Berlin Wschodni
Ost-Berlin
Berlin Wschodni
Berlin Wschodni
Herb Flaga
Herb Berlina Wschodniego Flaga Berlina Wschodniego
Państwo  NRD
Powierzchnia 403[1] km²
Populacja (1989)
• liczba ludności
• gęstość

1 279 212[2]
3,127.7 os./km²
Tablice rejestracyjne I
Podział miasta 11 dystryktów
Plan Berlina Wschodniego
Plan Berlina Wschodniego
Położenie na mapie Niemieckiej Republiki Demokratycznej
Mapa lokalizacyjna Niemieckiej Republiki Demokratycznej
Berlin Wschodni
Berlin Wschodni
Ziemia 52°31′N 13°24′E/52,516667 13,400000Na mapach: 52°31′N 13°24′E/52,516667 13,400000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Niemcy

Berlin Wschodni (oficjalnie: niem. Berlin, Hauptstadt der DDR; pol. Berlin, stolica NRD) – sektor radziecki miasta Berlina w latach 1949–1990, obejmujący centrum i wschodnie dzielnice miasta.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zimna wojna[edytuj | edytuj kod]

6 września 1948 r. członkowie SED zajęli Ratusz Miejski, nie dopuszczając do zebrania się dotychczasowej Rady Miejskiej. Wtedy to większość radnych zadecydowała o przeniesieniu jej siedziby z sektora radzieckiego do amerykańskiego (Ratusz w Schönebergu). 30 listopada 1948 zgromadzenie radnych pozostających w starej siedzibie, zdominowane przez członków SED wybrało nowy zarząd miejski, na którego czele stanął Friedrich Ebert jr., który objął stanowisko tzw. nadburmistrza Berlina Wschodniego[3].

5 grudnia 1948 r. władze radzieckie nie dopuściły do wyborów miejskich na terenie swojego sektora. Natomiast w tym samym czasie w sektorach zachodnich SPD odniosła zwycięstwo a Ernst Reuter objął stanowisko tzw. burmistrza Berlina Zachodniego. Od tego czasu Berlin faktycznie został podzielony na dwa niezależne miasta[3].

Berlin Wschodni był stolicą NRD od 7 października 1949 do 3 października 1990. Od 13 sierpnia 1961 do 9 listopada 1989 wschodnia część miasta była oddzielona od zachodniej Murem Berlińskim.

3 października 1990 r. RFN i NRD zjednoczyły się. Ten dzień uznawany jest za formalny koniec istnienia Berlina Wschodniego.

Dziś[edytuj | edytuj kod]

Od zjednoczenia, rząd niemiecki wydał ogromne ilości pieniędzy na scalenie dwóch części Berlina i dostosowanie infrastruktury we wschodniej części miasta do standardów ustanowionych w Berlinie Zachodnim.

Mimo to, nadal istnieją wyraźne różnice między Berlinem Wschodnim i Zachodnim (np. tzw. Ampelmännchen na sygnalizatorach ulicznych). Dawny Berlin Wschodni ma też wyraźnie inny aspekt architektoniczny, częściowo ze względu na charakterystyczny wielkomiejski styl obecny w byłej NRD. Pozostawiono też niewielką liczbę nazw z czasów Niemiec Wschodnich upamiętniających bohaterów socjalistycznych, takich jak Karl-Marx-Allee, Rosa-Luxemburg-Platz, Karl-Liebknecht-Straße.

Władze[edytuj | edytuj kod]

Nadburmistrzowie Berlina Wschodniego[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Burmistrzowie Berlina.
Nadburmistrzowie Berlina Wschodniego
Lp. Nadburmistrz Partia Kadencja Uwagi
1. Friedrich Ebert jr. SED 30 listopada 1948 – 5 lipca 1967
2. Herbert Fechner SED 5 lipca 1967 – 11 lutego 1974
3. Erhard Krack SED 11 lutego 1974 – 15 lutego 1990
4. Ingrid Pankraz SED 15 lutego 1990 – 23 lutego 1990 komisarz
5. Christian Hartenhauer SED 23 lutego 1990 – 30 maja 1990
6. Tino Schwierzina SPD 30 maja 1990 – 11 stycznia 1991
7. Thomas Krüger SPD 11 stycznia 1991 – 24 stycznia 1991 komisarz

I sekretarze SED okręgu Berlin[edytuj | edytuj kod]

I sekretarze SED okręgu Berlin
Lp. I sekretarz Kadencja
1. Hans Jendretzky 1948–1953
2. Alfred Neumann 1953–1957
3. Hans Kiefert 1957–1959
4. Paul Verner 1959–1971
5. Konrad Naumann 1971–1985
6. Günter Schabowski 1985–1989
7. Heinz Albrecht 1989

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Marx-Engels-Platz w Berlinie Wschodnim. Po prawej Pałac Republiki, w tle wieża telewizyjna, 1988
Berlin Wschodni, Friedrichstraße, 1990
Berlin Wschodni, Defilada z okazj 25-lecia Muru Berlińskiego, 1986

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Berlin Wschodni początkowo był podzielony na osiem okręgów administracyjnych. W latach 70. i 80. XX w., ze względu na nowe budownictwo, granice miasta zostały rozszerzone na wschód. W 1990 r., tj. do zjednoczenia RFN i NRD Berlin Wschodni składał się z jedenastu okręgów administracyjnych zwanych Stadtbezirk (w odróżnieniu od okręgów administracyjnych Berlina Zachodniego zwanych Bezirk):

  1. Friedrichshain
  2. Hellersdorf (powstały w 1986 r., wydzielony z Marzahn)
  3. Hohenschönhausen (powstały w 1985 r., wydzielony z Weißensee)
  4. Köpenick
  5. Lichtenberg
  6. Marzahn (powstały w 1979 r., wydzielony z Lichtenberga)
  7. Mitte
  8. Pankow
  9. Prenzlauer Berg
  10. Treptow
  11. Weißensee (rozbudowany w 1985 r. z części Pankow)

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Największa liczba mieszkańców zamieszkiwała Berlin Wschodni w 1988 roku, tj. ok. 1 280 000 os., natomiast najniższa była w 1961 r., tj. ok. 1 060 000 os. w okresie budowy Muru Berlińskiego.

Liczba mieszkańców Berlina Wschodniego[2]
Data (na) Osób
29 października 1946[4] 1 174 582
31 sierpnia 1950[4] 1 189 074
31 grudnia 1955 1 139 864
31 grudnia 1960 1 071 775
31 grudnia 1961 1 055 283
31 grudnia 1964[4] 1 070 731
Data (na) Osób
1 stycznia 1971[4] 1 086 374
31 grudnia 1975 1 098 174
31 grudnia 1981[4] 1 162 305
31 grudnia 1985 1 215 586
31 grudnia 1988 1 284 535
31 grudnia 1989 1 279 212

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. NRD się przedstawia, Zeit im Bild, Drezno 1971, s. 241 (pol.).
  2. 2,0 2,1 Statistisches Jahrbuch der DDR.
  3. 3,0 3,1 Gazety wojenne, 114 – Berlin roku 1948, P.O. Polska, Warszawa 1998, s. 2267, ISSN 1505-0122.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Spis statystyczny.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]