Berlin Wschodni

Berlin Wschodni Ost-Berlin
Herb Berlina Wschodniego Flaga Berlina Wschodniego
Berlin Wschodni
Państwo	Niemcy
Okręg	Berlin
Powierzchnia	403 km²
Położenie	52°31′N 13°24′E
Ludność (1989) • liczba ludności • gęstość	1 279 212 3,127.7 os./km²
Tablice rejestracyjne	I
Podział miasta	11 dystryktów
Położenie na mapie Niemiec Berlin Wschodni
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Marx-Engels-Platz w Berlinie Wschodnim. Po prawej Pałac Republiki, w tle wieża telewizyjna, 1988

Berlin Wschodni, Friedrichstraße, 1990

Berlin Wschodni, Defilada z okazj 25-lecia Muru berlińskiego, 1986

Berlin Wschodni (oficjalnie: niem. Berlin, Hauptstadt der DDR; pol. Berlin, stolica NRD) – sektor radziecki, obejmujący centrum i wschodnie dzielnice Berlina pomiędzy 1949 a 1990.

Historia

Zimna wojna

6 września 1948 r. członkowie SED zajęli Ratusz Miejski, nie dopuszczając do zebrania się dotychcasowej Rady Miejskiej. Wtedy to większość radnych zadecydowała o przeniesieniu jej siedziby z sektora radzieckiego do amerykańskiego (Ratusz Schöneberg). 30 listopada 1948 zgromadzenie radnych pozostających w starej siedzibie, zdominowane przez członków SED wybrało nowy zarząd miejski, na którego czele stanął Friedrich Ebert jr., który objął stanowisko tzw. nadburmistrza Berlina Wschodniego.

5 grudnia 1948 r. władze radzieckie nie dopuściły do wyborów miejskich na terenie swojego sektora. Natomiast w tym samym czasie w sektorach zachodnich SPD odniosła zwycięstwo a Ernst Reuter objął stanowisko tzw. burmistrza Berlina Zachodniego. Od tego czasu Berlin faktycznie został podzielony na dwa niezależne miasta.

Berlin Wschodni był stolicą NRD od 7 października 1949 do 3 października 1990. Od 13 sierpnia 1961 do 9 listopada 1989 wschodnia część miasta była oddzielona od zachodniej murem berlińskim.

3 października 1990 r. RFN i NRD zjednoczyły się. Ten dzień uznawany jest za formalny koniec istnienia Berlina Wschodniego.

Dziś

Od zjednoczenia, rząd niemiecki wydał ogromne ilości pieniędzy na scalenie dwóch części Berlina i dostosowanie infrastruktury w wschodniej części miasta do standardów ustanowionych w Berlinie Zachodnim.

Mimo to, nadal istnieją wyraźne różnice między Berlinem Wschodnim i Zachodnim (np. tzw. Ampelmännchen na sygnalizatorach ulicznych). Dawny Berlin Wschodni ma też wyraźnie inny aspekt architektoniczny, częściowo ze względu na charakterystyczny wielkomiejski styl obecny w byłej NRD. Pozostawiono też niewielką liczbę nazw z czasów Niemiec Wschodnich upamiętniających bohaterów socjalistycznych, takich jak Karl-Marx-Allee, Rosa-Luxemburg-Platz, Karl-Liebknecht-Straße.

Władze

Nadburmistrzowie Berlina Wschodniego

Nadburmistrzowie Berlina Wschodniego

L.p.	Nadburmistrz	Partia	Kadencja	Uwagi
1.	Friedrich Ebert jr.	SED	30 listopada 1948 – 5 lipca 1967
2.	Herbert Fechner	SED	5 lipca 1967 – 11 lutego 1974
3.	Erhard Krack	SED	11 lutego 1974 – 15 lutego 1990
4.	Ingrid Pankraz	SED	15 lutego 1990 – 23 lutego 1990	komisarz
5.	Christian Hartenhauer	SED	23 lutego 1990 – 30 maja 1990
6.	Tino Schwierzina	SPD	30 maja 1990 – 11 stycznia 1991
7.	Thomas Krüger	SPD	11 stycznia 1991 – 24 stycznia 1991	komisarz

I sekretarze SED okręgu Berlin

I sekretarze SED okręgu Berlin

L.p.	I sekretarz	Kadencja
1.	Hans Jendretzky	1948–1953
2.	Alfred Neumann	1953–1957
3.	Hans Kiefert	1957–1959
4.	Paul Verner	1959–1971
5.	Konrad Naumann	1971–1985
6.	Günter Schabowski	1985–1989
7.	Heinz Albrecht	1989

Geografia

Podział administracyjny

Berlin Wschodni początkowo był podzielony na 8 okręgów. W latach 70. i 80. XX w., ze względu na nowe budownictwo, granice miasta zostały rozszerzone na wschód. W 1990 r. tj. do zjednoczenia RFN i NRD Berlin Wschodni składał się z 11 dystryktów, zwanych Stadtbezirk (w odróżnieniu od dystryktów Berlina Zachodniego zwanych Bezirk):

1. Friedrichshain
2. Hellersdorf (powstały w 1986 r., wydzielony z Marzahn)
3. Hohenschönhausen (powstały w 1985 r., wydzielony z Weißensee)
4. Köpenick
5. Lichtenberg
6. Marzahn (powstały w 1979 r., wydzielony z Lichtenberg)
7. Mitte
8. Pankow
9. Prenzlauer Berg
10. Treptow
11. Weißensee (rozbudowany w 1985 r. z części Pankow)

Demografia

Największa liczba mieszkańców zamieszkiwała Berlin Wschodni w 1988 roku tj. ok. 1 280 000 os., natomiast najniższa była w 1961 r. tj. ok. 1 060 000 os. w okresie budowy muru berlińskiego.

Liczba mieszkańców Berlina Wschodniego

Data (na) Osób 29 października 1946 1 174 582 31 sierpnia 1950 1 189 074 31 grudnia 1955 1 139 864 31 grudnia 1960 1 071 775 31 grudnia 1961 1 055 283 31 grudnia 1964 1 070 731

Data (na) Osób 1 stycznia 1971 1 086 374 31 grudnia 1975 1 098 174 31 grudnia 1981 1 162 305 31 grudnia 1985 1 215 586 31 grudnia 1988 1 284 535 31 grudnia 1989 1 279 212

Zobacz też

• Sektory Berlina
• Czerwony Ratusz
• Blokada Berlina
• Berlin Zachodni
• Mur berliński
• Granica wewnątrzniemiecka

Linki zewnętrzne

• Ostberlin, East-Berlin
• Fotografie Berlina z lat 1949–1973
• Fotografie Berlina 1989–1999