Bertus Aafjes

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bertus Aafjes
Bertus Aafjes
Imiona i nazwisko Lambertus Jacobus Johannes (Bertus) Aafjes
Pseudonim Jan Oranje
Data i miejsce urodzenia 12 maja 1914, Amsterdam
Data i miejsce śmierci 22 kwietnia 1993, Swolgen (Holandia)
Zawód poeta, prozaik
Narodowość holenderska
Język niderlandzki
Alma Mater Katolicki Uniwersytet w Lowanium
Okres 1936-1992
Gatunki poemat, sonet, aforyzm, opowiadanie, esej, reportaż
Ważne dzieła poemat Een voetreis naar Rome (1949, Piesza podróż do Rzymu)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Bertus Aafjes w Wikicytatach

Bertus Aafjes, właściwie Lambertus Jacobus Johannes (Bertus) Aafjes, pseud. Jan Oranje (ur. 12 maja 1914 w Amsterdamie, zm. 22 kwietnia 1993 w Swolgen) – poeta, prozaik, tłumacz i eseista holenderski. Był członkiem redakcji Ad Interim, holenderskiego czasopisma literackiego o profilu czysto artystycznym.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

W pierwszym okresie twórczości (1936-1952) tworzył konwencjonalne poezje, korzystając z tradycyjnych motywów romantycznych. W latach 1940-1947 opublikował Gedichten (Wiersze) jako zbiór 8 tomików poezji. Był autorem aforyzmów Per slot van rekening (W ostatecznym rozrachnuku). Posługiwał się także motywami historyczno-mitologicznymi: egipskimi – sonet Het koningsgraf. Honderd en een sonnetten (Grób króla) oraz biblijnymi – In den beginne (Na początku). Sławę przyniósł mu w roku 1949 poemat Een voetreis naar Rome (Piesza podróż do Rzymu), opisujący podróż którą odbył w roku 1936. Nieco wcześniej (1945), jedna z części poematu uzyskała prywatną nagrodę literacką za najlepszy wiersz napisany w czasie wojny.

W latach 50. XX wieku pisał eseje. W roku 1953 ukazały się Drie essays over experimentele poëzie (Trzy eseje o poezji eksperymentalistów), które stanowiły dość ostrą w wymowie krytykę poezji młodszego pokolenia, tzw. Vijftigers. Poglądy tam zawarte Aafjes później odwołał. Pomimo tego naraził się na konflikt z wpływowymi ośrodkami literackimi Holandii.

Począwszy od drugiej połowy lat 50. dużo podróżował odwiedzając m.in. Włochy, Grecję i Egipt. Swe wrażenia opisał w licznych reportażach i szkicach, wydanych w kilkunastu zbiorach. W latach 1969-1973 wielokrotnie odwiedzał Japonię, dzięki którym powstał cykl opowiadań kryminalnych z udziałem XVIII-wiecznego sędziego, wydany w roku 1982 pt. Rechter Ooka-mysteries (Tajemnice sędziego Ooka).

W latach 1972-1980 w Afryce, w ramach organizacji charytatywnej "Terre des Hommes", prowadził działalność pomocową na terenach objętych klęskami żywiołowymi. Po dłuższej przerwie, w roku 1981, wydał tomik wierszy erotycznych Deus sive natura (Bóg czyli natura). W tym okresie dokonywał przekładów i przeróbek poezji staroegipskiej, greckiej (Odyseja), niemieckiej (Des Knaben Wunderhorn) i średniowiecznej (Brandaen). Powrócił też do tworzenia aforyzmów, czego dowodem jest zbiór Zeventien aforismen (Siedemdziesiąt aforyzmów).

Poezje zebrane ukazały w rok 1990 pt. Verzamelde gedichten 1938-1988.

Wybrane utwory (chronologicznie)[edytuj | edytuj kod]

  • 1936 – Het Italiaanse Maria-lied, w: De Gemeenschap
  • 1940 – Het gevecht met de muze
  • 1941
    • Amoureus liedje in de morgenstond
    • Het zanduur van de dood, w: Helicon
  • 1942 – Een laars vol rozen, reisverslag
  • 1943
    • Gerrit Achterberg, de dichter van de sarcofaag. Aantekeningen bij zijn poëzie
    • Peter-Kersen-eter
    • De ark
  • 1944
    • Per slot van rekening (W ostatecznym rozrachunku)
    • Omne animal
    • Elf sonnetten op Friesland
    • Verzen en vrouwen
    • De laatste brief
    • Kleine catechismus der poëzie
    • Bid, kindje, bid!
    • De tooverfluit
  • 1945
    • Boeren. Open brief van het land
    • Lafaard of geus?
    • Dichters van later tijd
    • In het Atrium der Vestalinnen, fragmenten
    • In het Atrium der Vestalinnen en andere fragmenten
  • 1946
    • Bevrijdingsdag
    • Een voetreis naar Rome (Piesza podróż do Rzymu)
    • Maria Sibylla Merian, gedicht
    • De zeemeerminnen
  • 1947
    • Gedichten (Wiersze)
    • Douderideine
  • 1948
    • De vogelvis
    • Het koningsgraf. Honderd en een sonnetten (Grób króla)
    • De driekoningen
    • Laat nu al wat Neerland heet
    • Circus
    • Egyptische brieven
  • 1949
    • In den beginne (Na początku)
    • De lyrische schoolmeester, gedicht
    • Het kinderkerstboek
    • De reis van Sinte Brandaan, herdicht door Bertus Aafjes
  • 1950 – Arenlezer achter de maaiers. Kronieken over kleine maar vergeten bijzonderheden in het Oude en het Nieuwe Testament
  • 1952 – Vorstin der landschappen. Een reis door het Heilige Land
  • 1953
    • De karavaan
    • Drie essays over experimentele poëzie (Trzy eseje o poezji eksperymentalistów)
  • 1954 – Morgen bloeien de abrikozen, roman
  • 1955 – De blinde harpenaar. De liefde, het leven, het geloof en de dood in de poëzie der oude Egyptenaren
  • 1956 – Logboek voor 'Dolle Dinsdag'
  • 1957 – Capriccio Italiano. Een reisboek over Italië
  • 1958
    • De vrolijke vaderlandse geschiedenis. Deel I. Van de Batavieren tot de Gouden Eeuw
    • De vrolijke vaderlandse geschiedenis. Deel II. Van de Gouden Eeuw tot nu
  • 1959
    • Het Troje van het Carboon
    • Goden en eilanden, een reisboek over Griekenland
    • De wereld is een wonder, reisverslag
  • 1960
    • Het Hemelsblauw
    • Dag van gramschap in Pompeji
    • In de schone Helena, reisverslag
  • 1961
    • Levende poppen
    • De dikke en de dunne
    • Anneke's avontuur
    • De verborgen schat
    • Muziek op het kasteel
    • Tante Ibeltje
    • De schippersjongen
    • Stuurman Roel
    • De lachende krokodil
    • De geheimzinnige diamant
  • 1962
    • De Italiaanse postkoets, verhalenbundel
    • Odysseus in Italië, reisverslag
  • 1963
    • De fazant op de klokkentoren
    • Omnibus, prozafragmenten
    • Kleine Isar, de vierde koning, stripverhaal
  • 1965
    • Het gevecht met de Muze, verhalenbundel
    • Dooltocht van een Griekse held, reisverslag
  • 1967
    • Per en Petra en het geheim van de bouwkunst
    • Maria Sibylla Merian en andere gedichten
    • Drie van Bertus Aafjes, gedichten
  • 1968
    • De denker in het riet
    • Die te Amsterdam vaak zei: Jeruzalem
  • 1969
    • Een ladder tegen een wolk
    • De rechter onder de magnolia
    • Kito en Poelika
    • Kito vindt Poelika
  • 1971
    • De koelte van de pauwenveer, verhalen
    • Mijn ogen staan scheef. Zwerftochten door het land van de Mikado
  • 1973
    • Een lampion voor een blinde of De zaak van de Hollandse heelmeesters, verhalen ("Boekenweekgeschenk")
    • De vertrapte pioenroos
  • 1974 – De laatste faun
  • 1976
    • Limburg, dierbaar oord
    • In de Nederlanden zingt de tijd
  • 1979
    • Het rozewonder
    • Mei, mengelwerk
    • Deus sive Natura (Bóg czyli natura)
  • 1980
    • Rijmpjes en versjes uit de vrolijke doos
    • Tussen schriftgeleerden en piramiden
  • 1981 – Drie gedichten over Amsterdam
  • 1982 – Rechter Ooka-mysteries (Tajemnice sędziego Ooka)
  • 1983 – Homeros' Odyssee en Dooltocht van een Griekse held, reisverslag
  • 1984
    • Zeventien aforismen (Siedemdziesiąt aforyzmów)
    • De wereld is een wonder, reisverhalen uit twaalf landen
  • 1985 – De val van Icarus
  • 1986 – De mysterieuze rechter Ooka. Japanse speurdersverhalen
  • 1987
    • De sneeuw van weleer, autobiografie
    • Het hemd van een gelukkig mens. Sprookjes uit een verre wereld, jeugdboek
  • 1990
    • Verzamelde gedichten 1939-1988
    • De sprookjesverkoper. Sprookjes van heinde en verre
  • 1991 – Griekse kusten, reisverhalen
  • 1992
    • De eeuwige stad. Rome in verhalen en herinneringen
    • De zee, gedichten
    • De parels

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]