Betel (używka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Porcja zakupiona w Bangkoku
Liść betelu

Betel – rodzaj znanej od starożytności używki popularnej w krajach Dalekiego Wschodu (głównie Malezja, Madagaskar, południowa Azja) oraz społeczności emigracyjnej w Afryce, Europie i Ameryce Północnej. Betel używa obecnie ok. 10-20% populacji, co sprawia, że jest on czwartą najbardziej popularną używką na świecie za kofeiną, nikotyną i alkoholem[1].

Skład[edytuj | edytuj kod]

Głównym składnikiem są liście pieprzu żuwnego (pieprzu betelowego). Poza nimi w skład wchodzą: nasiona palmy areki, mleko wapienne lub pokruszone muszle małży oraz inne dodatki, których różnorodność, jak i proporcje poszczególnych składników są dobierane i modyfikowane w zależności od kraju. Popularnymi dodatkami są: goździki, kardamon, gałka muszkatołowa, anyż, kokos, cukier, syropy, wyciągi z owoców, które dodaje się w celu poprawienia smaku.

W Indiach betel używany jest w połączeniu z tytoniem. Połączenie takie zwiększa jednak ryzyko wystąpienia problemów zdrowotnych jamy ustnej[2].

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Betel używany jest jak substancja tłumiąca głód, pobudzająca apetyt, zmniejszająca nudności oraz pomaga w leczeniu biegunki. Ma także działanie orzeźwiające, lekko podniecające i lecznicze – zabijając pasożyty i odkażając przewód pokarmowy[3]. Ubocznym skutkiem zażywania betelu jest jednak barwienie zębów na czarno, a śliny na czerwono[3].

W medycynie wschodniej używany jest jako naturalna substancja wzmacniająca zęby i dziąsła, jednak w wyniku regularnego i długotrwałego żucia może powodować wypadanie zębów i sztywnienie szczęki. Długoletnie zażywanie betelu może zwiększać ryzyko zachorowalności na astmę i zwiększyć prawdopodobieństwo ataku serca[potrzebne źródło]. Stanowi jeden z głównych czynników rozwoju raka płaskonabłonkowego błony śluzowej jamy ustnej.[potrzebne źródło]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gupta P.C., Ray C.S.. Epidemiology of Betel Quid Usage. „Ann Acad Med Singapore”. 33 (Suppl) (1), s. 33-36, 2004 (ang.). 
  2. Merchant A, Husain SS, Hosain M, Fikree FF, Pitiphat W, Siddiqui AR, Hayder SJ, Haider SM, Ikram M, Chuang SK, Saeed SA.. Paan without tobacco: An independent risk factor for oral cancer. „International Journal of Cancer”. 86 (1), s. 128-131, 2000. PMID: 10728606 (ang.). 
  3. 3,0 3,1 Betel. WIEM, darmowa encyklopedia. [dostęp 2015-01-25].