Betonowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kadłub "Ulrich Finsterwalder" na jeziorze Dąbie w Szczecinie

Betonowiecstatek o kadłubie zbudowanym z żelazobetonu. Konstrukcje tego rodzaju były budowane od połowy XIX w., szczególnie w czasie wojen światowych przez m.in. Niemców i Amerykanów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarszymi znanymi jednostkami pływającymi o kadłubie konstrukcji żelazobetonowej były dinghy budowane przez Josepha-Louisa Lambota na południu Francji w 1848 r. Łodzie te zostały wystawione na Exposition Universelle w Paryżu w 1855 r.

Od lat 1860.w Europie budowane były barki rzeczne, a ok. 1896 r. włoski inżynier Carlo Gabellini zapoczątkował produkcję niewielkich statków morskich. Najsłynniejszy statek jego konstrukcji nosił nazwę Liguria[1].

Między 1908 i 1914, większe barki zaczęto produkować w Niemczech, Wielkiej Brytanii[2], Holandii, Norwegii i Kalifornii[3]. Statek z tamtego okresu Violette zachował się w Hoo, w hrabstwie Kent w Wielkiej Brytanii[4]. 2 sierpnia 1917 Nicolay Fougner zwodował w Norwegii pierwszy statek oceaniczny o własnym napędzie. Był to ok. 30-metrowy Namsenfjord. Po sukcesie tego projektu nastąpiły zamówienia na kolejne jednostki, a w październiku Norweg został zaproszony do USA celem rozwinięcia tam produkcji takich jednostek[5][6]

W czerwcu 1942 roku został utworzony na terenie Trzeciej Rzeszy specjalny komitet, który miał za zadanie zająć się budową tego typu statków. Nosił on nazwę "Sonderausschuss Betonschiffbau" (dosłownie: "specjalny wydział – budownictwo statków betonowych"). Jego szefem został mianowany inżynier Ulrich Finsterwalder.

Okręty betonowe budowano głównie w stoczni w Darłowie, z racji ograniczeń wojennych co do użycia stali. Kadłub jednego z nich – "Ulrich Finsterwalder" – znajduje się na jeziorze Dąbie w okolicach Inoujścia, drugi – "Karl Finsterwalder" – na dnie Morza Bałtyckiego w okolicach Wisełki, a trzeci z okolic Darłowa został wysadzony w powietrze na początku lat siedemdziesiątych[7]. Były to tankowce przewożące benzynę syntetyczną z fabryki benzyny syntetycznej w Policach do Świnoujścia. Zastosowanie do ich budowy betonu wynikało z braku stali. Statki o betonowych kadłubach z tych samych przyczyn budowano także w USA zarówno podczas I jak i II wojny światowej, zwłaszcza w czasie operacji w Normandii. Niektóre z nich do tej pory wykorzystywane są jako pływające falochrony.[8]

O tym, że tego typu jednostki powstawały nie tylko nad polskim morzem świadczy ten fragment oryginalnego tekstu: "Budowa betonowych statków w Niemczech była przedsięwzięciem doraźnym. Powstały dwa tankowce o wyporności po 3000 ton – zostały one stracone. Ponadto: 1000-tonowy w Wiedniu, nieukończone jednostki 700-tonowe oraz 750-tonowe barki – które były ciężkie, jednak niezbyt wytrzymałe. 3400 tonowy tankowiec bałtycki (...) i 3700-tonowy frachtowiec (...).

Poza tym powstały m.in. nad Wezerą, w Paryżu 700-tonowe jednostki (np. statek typu Tauberta) oraz większe, około 3400-tonowe tankowce oceaniczne w Ruegenwalde (niemiecka nazwa Darłowa) i Warnie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Eberhardt, Robert. "Concrete Shipbuilding in San Diego, 1918-1920," Journal of San Diego History, 41:2, Spring 1995.[1]
  2. "Working Lives--Pat Durkin."
  3. Svenska, På. "The History about the Ferro-Concrete Ships."
  4. National Register of Historic Vessels, Name: Violette, Certificate Number 716.[2]
  5. Fougner, Nicolay Knudtzon. Seagoing and Other Concrete Ships. H. Frowde and Hodder & Stoughton, 1922.
  6. Carnegie Endowment for International Peace Division for Economics and History. Preliminary Economic Studies of the War. London: Oxford University Press, 1919.
  7. http://okretywojenne.pl/pefu/html/pl_wyborcza1.htm Artykuł o wrakach betonowców w Polsce
  8. http://www.concreteships.org/history/ Strona o betonowych statkach budowanych w USA

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons