Bezbramna brama

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Bezbramna brama (chiń. 無門關 Wumenguan; pol. Bezbramna brama, bezbramne przejście; kor. Mumun kwan;; jap. Mumonkan; wietn. Vô môn quan) – jeden z najważniejszych zbiorów gong’anów stworzony przez mistrza chan Wumena Huikaia (1183–1260) w 1229 r.

Jak sam Wumen napisał we wstępie, 5 dnia 12 miesiąca 1228 r. wybrał on 48 przypadków dotyczących okazji przebudzenia patriarchów i że zostały one opublikowane 5 dnia 12 miesiąca 1229 dla uhonorowania urodzin cesarza Lizonga[1].

Zbiór ten liczy 48 "przypadków" (gong’anów) oświecenia buddów i patriarchów. Jest więc najmniejszym ze zbiorów. Zestaw powstał w 1229 r., więc, jako najpóźniejszy z trzech głównych zbiorów, wykazuje największą dojrzałość. [2]

Książeczka ta ma swój zdecydowany charakter, którym różni się od innych zbiorów tego gatunku. Gong’any unikają przede wszystkim literackości, są bardzo krótkie. Niczym nie ozdobione zdania prowadzą bezpośrednio do tego, co jest zasadnicze, co czyni gong’an tym, czym on jest.[3] Jest także dziełem jednego autora.

Każdy przypadek składa się tylko z trzech części (poza tytułem): z tekstu przypadku, krytycznego komentarza mistrza Wumena (zaczynającego się słowami "Wumen yue" czyli "Wumen powiedział") i wiersza (chiń. song), który jest jednak mniej poezją, a bardziej zestawem luźno powiązanych wersów.

Jak wyjaśnił sam autor, tytuł zbiorku nawiązuje do wypowiedzi mistrza chan Xuansha Shibeia (835–908): Bez bramy to brama wyzwolenia; bez umysłu to umysł człowieka Drogi (chiń. Dao).

Tytuł[edytuj | edytuj kod]

Pełny tytuł to "Chanzong Wumen guan" (禅宗無門關; "Bezbramna Brama szkoły chan").

Tytuł książki można tłumaczyć na kilka sposobów.

Słowo 無 ( – nie, nic) było także używane jako synonim "pustości" (空 kong) (skt śunjata). Tak więc w tym kontekście tytuł może znaczyć także "Brama do Pustki" (空門). Jest to tym bardziej uprawnione, iż "Brama do Pustki" była ogólnym synonimem buddyzmu lub praktyki buddyjskiej.

Z kolei 門 (mén) oznacza "drzwi" lub "bramę". 關 (guān) występuje w dzisiejszej chińszczyźnie najczęściej jako czasownik "zamykać", ale również jako rzeczownik "punkt kontrolny". Tak więc można tytuł przetłumaczyć dzisiaj jako "Test Wumena".

Przypadki[edytuj | edytuj kod]

Każdy tytuł przypadku składa się z czterech chińskich znaków. W nawiasie mistrz chan występujący w przypadku (lub inne osoby).

  1. "Wu!" Zhaozhou
  2. Baizhang i lis
  3. Juzhi podnosi palec
  4. Zachodni Barbarzyńca bez brody (Bodhidharma)
  5. Xiangyan Zhixian
  6. Czczony Przez Świat podnosi kwiat (Budda i Mahakaśjapa)
  7. "Umyj miskę" Zhaozhou
  8. Xizhong kołodziej (Yue’an Shanguo)
  9. Xingyang Qingrang
  10. Qingshui jest w całkowitej nędzy (Caoshan Benji)
  11. Zhaozhou spotyka pustelnika
  12. Ruiyan woła swojego mistrza
  13. Deshan trzyma swoje miski
  14. Nanquan zabija kota
  15. Sześdziesiąt uderzeń Dongshana
  16. Gdy zabrzmi dzwon, siedmioczęściowa szata (Yunmen Wenyan)
  17. Narodowy Nauczyciel wywołuje trzy razy
  18. "Trzy funty lnu" Dongshana Liangjie
  19. "Zwyczajny umysł jest Drogą" (Zhaozhou Congshen i Nanquan Puyuan)
  20. Człowiek o wielkiej sile
  21. "Gówno za patyku" Yunmena
  22. "Zwalić maszt/ściągnąć flagę" Mahakaśjapy (Ananda)
  23. Nie myśl ani o dobru ani o złu (Dajian Huineng)
  24. Pożegnalne słowa Fengxue Yanzhao
  25. Ten z trzeciego miejsca naucza Dharmy (Yangshan Huiji)
  26. Dwaj mnisi zwijają zasłonę (Fayan Wenyi)
  27. "To nie jest ani umysł, ani budda" (Nanquan Puyuan)
  28. Czczony Longtan Chongxin (i Deshan Xuanjian)
  29. Ani wiatr, ani flaga (Dajian Huineng)
  30. "Sam umysł jest buddą" (Mazu Daoyi)
  31. Zhaozhou przepytuje staruszkę
  32. Niebuddysty pytania do Buddy
  33. "Ani umysł, ani budda" (Mazu Daoyi)
  34. "Mądrość nie jest Drogą" (Nanquan Puyuan)
  35. Oddzielona dusza Qian (Wuzu Fayan)
  36. Spotkanie człowieka Dao na drodze (Wuzu Fayan)
  37. Cyprys na przedzie ogrodu (Zhaozhou Congshen)
  38. Byk przechodzący przez okno (Wuzu Fayan)
  39. Yunmen mówi "Przegapiłeś to" (Yunmen Wenyan)
  40. Kopnięcie wiadra (Guishan Lingyou)
  41. Bodhidharma uspokaja umysł (Dazu Huike)
  42. Kobieta wychodzi z medytacji (Budda i Mandziuśri)
  43. Kij Shoushana Xingniana
  44. Kij Bajiao Huiqinga
  45. "Kim on jest?" (Wuzu Fayan)
  46. Krok naprzód ze słupa (Shishuang Chuyuan) znany także jako Ciming Chuyuan
  47. Trzy Bariery Doushana
  48. Jedna droga Qianfenga (i Yunmen Wenyan)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ishii Shūdō. The Wu-men kuan: The Formation, Propagation, and Characteristics of a Classic Zen Kōan Text [w:] The Zen Canon. Understanding the Classic Text. Str. 215
  2. Heinrich Dumoulin. Zen Buddhism: a History. India and China. Str. 250
  3. Tamże, str. 250

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Heinrich Dumoulin: Zen Buddhism: A History. India and China. Str. 349. Nowy York: Macmillan Publishing Company, 1988, s. 349. ISBN 0-02-908270-6.
  • Red. Steve Heine, Dale S. Wright. The Kōan. Text and Context in Zen Buddhism. Oxford Univeristy Press. Oxford, 2000 ISBN 0-19-511749-2
  • Ishii Shūdō: The "Wu-men kuan" (J. "Mumonkan"): The Formation, Propagation, and Characteristic of a Classic Zen Kōan Text. W: The Zen Canon. Understanding the Classic Text. Oxford: Oxford University Press, 2004, s. 207 – 244. ISBN 0-19-515068-6.