Bezpośrednie inwestycje zagraniczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ) (ang. foreign direct investment - FDI) według definicji UNCTAD, IMF i OECD są kategorią międzynarodowych inwestycji, dokonywanych przez rezydenta jednego kraju (nazywanym „inwestorem bezpośrednim” lub „firmą matką”) z zamiarem sprawowania długotrwałej kontroli w przedsiębiorstwie innego kraju (nazywanym „przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji” lub „firmą-córką”). Przez „długotrwałą kontrolę” rozumie się tutaj istnienie długoterminowych relacji pomiędzy inwestorem bezpośrednim i przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji oraz istotny poziom oddziaływania, który daje inwestorowi bezpośredniemu efektywny głos w zarządzaniu przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji. Aby inwestycję uznać za BIZ, minimalny próg zaangażowania kapitałowego inwestora bezpośredniego w przedsiębiorstwie bezpośredniej inwestycji ustalono na poziomie 10%.

Rodzaje inwestycji zagranicznych[edytuj | edytuj kod]

W zależności od branży oraz skali biznesu, jak również strategii inwestora w zakresie kontroli nad środkami produkcji wyróżnia się następujące rodzaje inwestycji bezpośrednich:

  • greenfield – mają miejsce w przypadku relatywnie mniejszych przedsięwzięć i polegają na budowie przedsiębiorstwa od podstaw, włączając w to przyłączenie do istniejącej infrastruktury;
  • brownfield – mają miejsce w przypadku wykorzystania, przynajmniej częściowego dotychczasowych składników majątkowych np. budynków, instalacji, urządzeń;
  • inwestycje kapitałowe – przedmiotem inwestycji jest zwykle działające przedsiębiorstwo o relatywnie większej skali i polega głównie na wkładzie finansowym (zakup akcji, zakup udziałów, zakup obligacji korporacyjnych lub udzieleniu pożyczki przedsiębiorstwu), choć może być połączone z transferem tzw. know-how.

Formy inwestycji zagranicznych[edytuj | edytuj kod]

Teoria inwestycji zagranicznych rozgranicza dwie podstawowe formy: horyzontalne (ang. horizontal) i pionowe (ang. vertical).

Horyzontalne[edytuj | edytuj kod]

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne typu horyzontalnego polegają na ustanowieniu bliźniaczego podmiotu gospodarczego pełniącego podobne funkcje jak podmiot kraju siedziby centrali, czy inwestycje w innych krajach. Zwykle tego rodzaju inwestycje mają miejsce w przypadku sieci handlowo-dystrybucyjnych lub prostych procesów produkcyjnych.

Wertykalne[edytuj | edytuj kod]

Inwestycje bezpośrednie typu pionowego (wertykalnego) mają miejsce w przypadku kooperacji podmiotów zlokalizowanych w różnych krajach, które pełnią swoją unikalną rolę w grupie np. badania i rozwój, projektowanie, produkcja komponentów, montaż podzespołów, montaż finalny. Pionowy model inwestycji zagranicznych jest przeważnie wykorzystywany przez firmy produkujące bardziej złożone wyroby np. AGD, środki transportu.

Platforma eksportowa[edytuj | edytuj kod]

Jako specyficzną formę inwestycji zagranicznych można wyróżnić platformę eksportową (ang. Export Platform FDI), która ma obsługiwać rynek trzeci zlokalizowany poza krajem siedziby centrali oraz poza krajem lokalizacji inwestycji.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z powyższą definicją, komponentami BIZ są: kapitał zakładowy (equity capital), reinwestowane zyski (reinvested earnings) oraz inny kapitał (other capital). Inwestycje w kapitał zakładowy przedsiębiorstwa bezpośredniej inwestycji dokonane przez inwestora bezpośredniego związane są z zakupem akcji, majątku lub aportem rzeczowym w postaci np. maszyn i urządzeń. Reinwestowane zyski, to część lub całość zysków wypracowanych przez przedsiębiorstwo bezpośredniej inwestycji, która nie została wypłacona inwestorowi bezpośredniemu w formie dywidendy, lecz zainwestowana w przedsiębiorstwo bezpośredniej inwestycji. Inny kapitał, to pożyczki wewnątrzkorporacyjne (krótko- lub długoterminowe) pomiędzy przedsiębiorstwem bezpośredniej inwestycji a inwestorem bezpośrednim oraz transakcje związane z obsługą tego długu.

Reasumując, BIZ są to długookresowe inwestycje, podejmowane przez przedsiębiorstwo lub osobę fizyczną jednego kraju w przedsiębiorstwo innego kraju, z zamiarem sprawowania kontroli nad nim i czerpania z niego zysku. Przy czym istotą BIZ jest transfer nie tylko kapitału, ale również pracy i wiedzy (technologicznej, marketingowej i organizacyjnej).

Na koniec 2010 r. skumulowana wartość polskich FDI osiągnęła pułap ok. 30 mld Euro, z czego 27 mld Euro zainwestowano w Europie[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Balance of Payments Manual – Fifth Edition, IMF, Washington 1993, s. 86-87.
  • OECD Benchmark Definition of Foreign Direct Investment – Third Edition, OECD, Paris 1996, s. 7.
  • World Investment Report 2005, UNCTAD, New York 2005, p. 297; za: M. Nytko, "Rozwój bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Indiach w latach 1991-2005", Rozprawa doktorska, Wydział Ekonomii, Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Poznań 2007; autoreferat pracy
  • Export Platform FDI as a Concept for Growth – Selected Global Experiences, Entrepreneurial Business and Economics Review, 2013, Vol. 1, No. 1, pp. 91‐102, ISBN 978-83-939576-0-6
  • Platforma Eksportowa jako nowy model działalności eksportowej?, Sborník příspěvků Mezinárodní Masarykovy konference pro doktorandy a mladé vědecké pracovníky 2013, Hradec Králové: Magnanimitas. 4. vyd. 2013, ISBN 978-80-87952-00-9
  • Key successful performance factors of service companies involved in economic cooperation between Poland and Estonia”, praca zbiorowa, The 5th International Research Symposium in Service Management (IRSSM5): Service Imperatives in the New Economy – Future Directions in Service Research E-PROCEEDINGS, Service Education Research and Innovation (SERI), Ohio, USA & University of Tartu, Pärnu college, Estonia, ISSN 1694-0938

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]