Biała (dopływ Wisły)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Biała
Biała
Rzeka Biała w Bielsku-Białej
Lokalizacja Europa
Polska
Źródło potoki Klimczoka, Szyndzielni i Magury
49°44′37″N 18°59′45″E / 49.74361, 18.99583
Ujście Wisła
Czechowice-Dziedzice
49°56′51.6″N 19°01′35″E / 49.947667, 19.02639
Długość 28,6 km
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Rzeki Polski

Biała (niem. Bialka) – rzeka w południowej Polsce, prawy dopływ Wisły. Długość rzeki wynosi 28,6 km, a powierzchnia dorzecza – 139 km².[potrzebne źródło]

Jej źródłowe potoki wypływają ze stoków gór Beskidu Śląskiego: Klimczoka, Szyndzielni i Magury na wysokości ok. 800 m n.p.m. Rzeka przepływa przez Pogórze Śląskie, uchodzi w Dolinie Wisły w obrębie Czechowic-Dziedzic, na wysokości 242 m n.p.m. W dolnej części doliny Białej znajduje się kilka kompleksów stawów.

Główne dopływy: Olszówka, Straconka, Niwka, Krzywa i Kromparek.

Ważniejsze miejscowości nad Białą to: Bystra, Bielsko-Biała oraz Czechowice-Dziedzice.

Przez wiele wieków Biała była i jest rzeką graniczną, rozdzielającą historyczne tereny Śląska i Małopolski[1][2][3]. Początkowo stanowiła granicę pomiędzy dawnymi diecezjami: wrocławską i krakowską[4]. Od 1316 roku granica początkowo między śląskimi księstwami: cieszyńskim (od 1572 r. wyodrębnionym z niego państwem bielskim) i oświęcimskim, potem po inkorporacji tego ostatniego do Korony w 1456 – między Królestwem Polskim[5] a ziemiami korony czeskiej. W czasie rozbiorów od 1772 roku rozdzielała prowincje imperium Habsburgów: Galicję i Śląsk Austriacki[6], stanowiła także rzekę graniczną pomiędzy miastami Białą o Bielskiem[7] do połączenia tych miast w jeden organizm w XX wieku. Po II wojnie światowej do 1950 roku granica między województwem śląskim i małopolskim.[potrzebne źródło].

[edytuj] Zobacz też

Wikisłownik
Zobacz hasło Biała w Wikisłowniku

Przypisy

  1. ...[granica] 'wchodziła na masyw Baraniej Góry i Klimczoka. Stamtąd rzeką Białą docierała ona do Wisły..., w: Renata Pysiewicz-Jędrusik, Andrzej Pustelnik, Beata Konopska: Granice Śląska. Wrocław: Wydawnictwo Rzeka, 1998, s. 15. ISBN 83-906558-4-5. 
  2. Folder o mieście. W sercu Beskidów (pol.). [dostęp 2011-06-05].
  3. Historia Bielska-Białej. [dostęp 2011-06-05].
  4. Jerzy Polak: HERBY BIELSKA I BIAŁEJ - GENEZA, SYMBOLIKA, ROZWÓJ (pol.). Bielskie Studia Muzealne, Bielsko-Biała, 1993. [dostęp 2011-06-05].
  5. ...położona tuż nad granicą Rzeczypospolitej (rzeka Biała)... w: Jerzy Polak: HERBY BIELSKA I BIAŁEJ - GENEZA, SYMBOLIKA, ROZWÓJ (pol.). Bielskie Studia Muzealne, Bielsko-Biała, 1993. [dostęp 2011-06-05].
  6. ...tworzy wzdłuż całego biegu swego granicę Galycyi od Szląska austryackego, w: Biała rzeka w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.
  7. ...[położone] na lewym brzegu rz. Białej wprost handlowego i przemysłowego miasta galicyjskiego Białej..., w: Bielsko w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach