Biała odmiana człowieka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Biała rasa człowieka)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Biała odmiana człowieka – jedna z grup wydzielanych w podziałach antropologicznych gatunku ludzkiego. Po raz pierwszy podziału na odmiany, w którym kryterium był kolor skóry, dokonał Georges Cuvier w roku 1812[1]. Podział na trzy odmiany, nazywane także rasami głównymi jest jedną z klasyfikacji rasowych. Odmiana biała obejmuje ludzi przystosowanych do klimatu umiarkowanego o małym nasłonecznieniu. Pierwotnie tereny zamieszkiwane przez odmianę białą były w większości pokryte lasami. Tułów proporcjonalny do długości kończyn oraz mała ilość pigmentu w skórze ułatwiająca syntezę witaminy D uznawane są za przystosowania do warunków środowiska w naturalnym miescu występowania odmiany białej[2].

Współcześnie część badaczy uważa, że pojęcie rasy w odniesieniu do człowieka nie ma uzasadnienia naukowego. Pogląd ten uzasadniany bywa badaniami antropologicznymi wskazującymi, że gatunek Homo sapiens jest monotypowy (cfr. badania dr Spencer Wells oraz dr Cheik Anta Diop). Według badań z 2003 roku, pośród polskich antropologów 25% z nich odrzuca pojęcie rasy[3].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Klasyfikacja zaproponowana przez Cuviera została wykorzystana przez kolejnych naukowców. W roku 1947 E.A. Hooton zaproponował podział ludzkości na trzy odmiany, które podzielił dalej na podrasy zasadnicze, podrasy złożone i typy mieszańców. Do pierwotnych ras odmiany białej Hooton zaliczył[1]:

  1. śródziemnomorską,
    1. typu górnopaleolitycznego,
    2. typu wyżynnego,
    3. typu klasycznego,
  2. ajnowską,
  3. celtycką
  4. nordyczną,
  5. alpejską,
  6. wschodniobałtycką,
  7. armenoidalną,
  8. dynarską,
  9. nordyczno-alpejską,
  10. nordyczno-śródziemnomorską.

Klasyfikacja z wyróżnieniem trzech podstawowych odmian została stworzona również w ramach Polskiej Szkoły Antropologicznej przez J. Czekanowskiego. Klasyfikacja ta została skrytykowana przez antropologów będących zwolennikami populacyjnej koncepcji rozumienia rasy[1].

Białą rasę dzielono na odmianę nordycką, środkowoeuropejską i śródziemnomorską. Pierwotnie występować miała na obszarze całej Europy, północnej Afryki oraz południowo-zachodniej Azji, ale wraz z rozwojem cywilizacji przedstawiciele rasy białej osiedlali się nowych terenach.

Antropolodzy do rasy białej zaliczali też zazwyczaj populacje zamieszkujące Indie, Cejlon, a także niekiedy Ajnów - ludność z północnej Japonii i Sachalinu. Pewne cechy rasy białej wykazywać mieli też mieszkańcy Polinezji.

Według tych teorii, przedstawiciele rasy białej charakteryzują się następującymi cechami antropologicznymi:

Przedstawiciele rasy białej, krzyżując się z osobami innych ras, dawać mieli początek osobnikom ras mieszanych, określanych mianami:

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Malinowski Andrzej (red.): Antropologia fizyczna. Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1980, s. 217-270. ISBN 83-01-02569-7.
  2. Malinowski Andrzej. Rasy i rasizm w sporcie i na jego obrzeżach. „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogiki i Administracji w Poznaniu”. 3, s. 53-61, 2007. 
  3. "'Race'—Still an Issue for Physical Anthropology? Results of Polish Studies Seen in the Light of the U.S. Findings" by Katarzyna A. Kaszycka. American Anthropologist March 2003, Vol. 105, No. 1, pp. 116-124.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]