Białołęka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy dzielnicy Warszawy. Zobacz też: Białołęka – osiedle w Warszawie, które dało nazwę dzielnicy oraz Białołęka – wieś w woj. dolnośląskim.
Herb Warszawy Białołęka
Dzielnica Warszawy
Herb Flaga
Herb Białołęki Flaga Białołęki
Modlinska 1.JPG
Ulica Modlińska, główna arteria dzielnicy
Miasto Warszawa
Status Dzielnica
Burmistrz Piotr Jaworski
Powierzchnia 73,04 km²
Ludność (31.12.2012)
 • liczba ludności
 • gęstość

100 226[1]
1372[2] os./km²
Tablice rejestracyjne WA
Położenie na planie Warszawy
Położenie na planie Warszawy
brak współrzędnych
Strona internetowa
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Białołęka – dzielnica Warszawy położona w prawobrzeżnej części miasta.

Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy[3].

Według danych GUS 1 stycznia 2013 dzielnica Białołęka miała powierzchnię 73,04 km², a liczba mieszkańców (stan na 31 grudnia 2012) wynosiła 100 226[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Częściowo na polach Białołęki w dniach 28-30 lipca 1656 stoczono jedną z bitew ze Szwedami. Z kolei w dniu 25 lutego 1831 rozegrała się jedna z bitew powstania listopadowego, określana jako Bitwa pod Białołęką.

  • W okresie międzywojennym jedynym terenem obecnej Białołęki będącym w granicach Warszawy było osiedle Różopol.
  • W 1951 grupa wsi (w tym Białołęka) została przyłączona do Warszawy w wyniku nowego podziału administracyjnego stolicy. Skrajnymi osiedlami będącymi wtedy w granicach Warszawy były: Nowodwory, Winnica, Dąbrówka Szlachecka, Dąbrówka Grzybowska, Brzeziny Nowe, Choszczówka, Białołęka Dworska i Białołęka Szlachecka.
  • W 1976 roku, podczas kolejnej zmiany granic, do Warszawy włączono kolejne wsie i północno-wschodnia granica Warszawy uzyskała obecny kształt.
  • W 1994 roku osiedle Białołęka dało nazwę nowej gminie Warszawa-Białołęka. Pod względem powierzchni gmina sytuowała się na trzecim miejscu pośród 11 gmin warszawskich, zajmując 15% powierzchni całego miasta.
  • W 2002 roku zmieniono podział terytorialny Warszawy, likwidując gminy i zastępując je dzielnicami.

Publikacje Urzędu Dzielnicy Białołęka[edytuj | edytuj kod]

Bezpłatny miesięcznik "Czas Białołęki" – wydawany od września 2008 r. w nakładzie 10 tys. egzemplarzy[4].

Burmistrzowie Białołęki[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Smoczyński 2002–2006
  • Jacek Kaznowski 2006-2012
  • Adam Grzegrzółka 2012-2013
  • Piotr Jaworski 2013-

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Według policyjnych statystyk za 2012 r., Białołęka należy do najspokojniejszych dzielnic Warszawy. Odnotowano tu najmniej w całym mieście przestępstw narkotykowych (3 na każde 10 tys. mieszkańców). Nie doszło do żadnego zabójstwa, gwałtu czy rozboju z użyciem broni. Pod względem liczby kradzieży Białołęka zajmuje 7. miejsce (96,3 zdarzenia na każde 10 tys. mieszkańców), pod względem liczby włamań 12. miejsce (30,7 zdarzeń na każde 10 tys. mieszkańców)[5].

Podział[edytuj | edytuj kod]

Funkcjonalnie obszar dzielnicy dzieli się na następujące części:

Osiedla białołęckie[edytuj | edytuj kod]

Lista osiedli (tzw. "małych dzielnic") położonych na Białołęce. Podzielona jest na obszar zachodni (między Wisłą, a ul. Modlińską), środkowo-zachodni (między ul. Modlińską, a linią kolejową), środkowo-wschodni (między linią kolejową, a kanałem Żerańskim i Bródnowskim) oraz wschodni (od kanałów do wschodniej granicy miasta). Wpisano je zgodnie z układem w rzeczywistości (na górze osiedla leżące na północy). Warto zwrócić uwagę, że podział formalny dzielnicy[6] znacznie odbiega od podziału informacyjnego według Miejskiego Systemu Informacji. (Pismem pochylonym oznaczono osiedla nie uwzględniane formalnie przez TERYT). Main subdivisions of Białołęka (MSI) Subdivisions of Białołęka (MSI)

zachód

środkowy zachód

środkowy wschód

wschód

Inne osiedla:

Zielona Białołęka[edytuj | edytuj kod]

Urząd Dzielnicy Warszawa Białołęka u zbiegu ulic Modlińskiej i Światowida
Osiedla Białołęki przed włączeniem w 1976 roku w jej skład kolejnych wsi
  • Parki:
  1. Park Henrykowski – 30 056 m²
  2. Park "Picassa" – 36 700 m²
  • Zieleńce
  1. przy Botewa/Talarowej – 5088 m²
  2. obok os. Picassa – 32 900 m²
  3. wokół Urzędu Dzielnicy – 4560 m²
  4. Ogródek jordanowski przy ul. Światowida – 4600 m²
  • Kwietniki
  1. Powierzchnia kwietników – 250 m²
  2. Powierzchnia różanek – 177 m²
  • Wody powierzchniowe
  1. rzeka Wisła – 10 123 m
  2. Kanał Henrykowski – 9638 m
  3. Kanał Żerański – 9240 m, raj dla wędkarzy i amatorów sportów wodnych
  4. rzeka Długa (Kanał Markowski) – 5450 m
  5. Kanał Bródnowski – 3600 m
  6. Doprowadzalnik B – 3270 m
  7. Doprowadzalnik A – 2640 m
  8. Struga Jabłonna – 1838 m
  • Rezerwaty przyrody

1. Rezerwat przyrody Ławice Kiełpińskie – faunistyczny rezerwat przyrody położony na granicy Warszawy, którego celem jest ochrona miejsc gniazdowania ptactwa wodno–błotnego. Powierzchnia rezerwatu wynosi 803 ha.

2. Rezerwat Łęgi Czarnej Strugi – Rezerwat położony jest w południowo-wschodniej części gminy Nieporęt. Jego nazwa pochodzi od przepływającej opodal rzeki zwanej Czarną Strugą. Powierzchnia rezerwatu wynosi 39,53 ha.

Oprócz powyższych na Białołęce znajduje się wiele kompleksów leśnych o różnej powierzchni.

Zabytki Białołęki[edytuj | edytuj kod]

  • Zespół dworski przy Mehoffera (składający się z XVIII-wiecznego dworu i oficyny pałacowej z początku XIX wieku wzniesionej przez Tadeusza Mostowskiego oraz parku)
Kościół św. Jakuba
ul. Mehoffera 2
Kościół parafialny przy ul. Mehoffera jest jedyną gotycką świątynią w Warszawie, która dotrwała do naszych czasów w niemal nienaruszonym stanie. Czytelne są do dziś szesnastowieczne detale architektoniczne. Kościół wzniesiony został z cegły ułożonej w wątku polskim. Gotyk mazowiecki z początku XVI wieku.
ul. Klasyków 21
Kościół zbudowany w latach 1908-1913 w stylu neogotyku nadwiślańskiego. W dniu 8 września 1913 roku dokonano poświęcenia kościoła, a 16 września 1949 roku została erygowana Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny przez Księdza prymasa Stefana Wyszyńskiego.
ul. Głębocka 119
Jeden z najstarszych drewnianych kościołów w Warszawie, modrzewiowy, ufundowany prawdopodobnie przez królową Bonę w 1534 roku.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Tarchomin, osiedle na Białołęce. Ulica Światowida.

Główną arterią dzielnicy jest ulica Modlińska (przedłużenie ul. Jagiellońskiej), będąca częścią drogi krajowej 61 w kierunku Augustowa, a także Gdańska i Mazur oraz Trasa Toruńska, część drogi krajowej 8 w kierunku Białegostoku. Ważny szlak komunikacyjny wyznacza również ul. Płochocińska stanowiąca fragment drogi wojewódzkiej nr 633 w kierunku Nieporętu.

W planach ujęte są też następujące trasy ponadlokalne:

Przez dzielnicę przechodzi linia kolejowa w kierunku Działdowa. Na linii na terenie dzielnicy znajdują się cztery przystanki (w tym jeden częściowo na terenie Targówka), na których zatrzymują się pociągi osobowe spółki Koleje Mazowieckie, kursujące z Warszawy Zachodniej do Działdowa, oraz Szybkiej Kolei Miejskiej z Lotniska Chopina i Warszawy Zachodniej.

Granice[edytuj | edytuj kod]

Granice z innymi dzielnicami wyznaczają: Trasa Toruńska na południu (z Targówkiem) i rzeka Wisła na zachodzie z Bielanami i Łomiankami; od północy graniczy z gminami Jabłonna i Nieporęt, a od wschodu z Markami.

Budownictwo[edytuj | edytuj kod]

Pod względem budownictwa jest najszybciej rozwijającym się obszarem w Warszawie. Duża część nowej zabudowy to domy jednorodzinne, dotyczy to głównie północnej i wschodniej części dzielnicy. Niestety zabudowa niektórych osiedli rozwija się dość chaotycznie. Występuje tu negatywnie oceniane przez urbanistów zjawisko budowania osiedli łanowych, na wydłużonych działkach rolnych – charakterystycznych dla wsi (m.in. zabudowa wzdłuż ul. Jasiniec, Słonecznego Poranka), zamiast rozplanowanych osiedli miejskich z regularną siecią ulic[7].

Białołęka ma wizerunek "sypialni" Warszawy, podobnie do leżącego po przeciwnej stronie stolicy Ursynowa, jednak z uwzględnieniem możliwości spędzania wolnego czasu na terenie dzielnicy (ścieżki rowerowe w tym trasa rowerowa według projektu EuroVelo[8]), ekspozycją terenów zielonych – Białołęka graniczy z rezerwatem Łęgi Czarnej Strugi), duży procent powierzchni zajmują tereny leśne i rolne.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rocznik demograficzny 2013. W: Główny Urząd Statystyczny [on-line]. stat.gov.pl. [dostęp 2014-05-01]. s. 90.
  2. 2,0 2,1 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. W: Główny Urząd Statystyczny [on-line]. 2013. [dostęp 2014-04-29]. s. 112.
  3. Artykuły 5 i 14 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 r. Nr 41, poz. 361)
  4. Dzielnica Białołęka m.st. Warszawy - Serwis www (pl) - Czas Białołęki
  5. Białołęka: przestępczość niewielka. dobraulica.pl.
  6. Formalny podział dzielnicy Białołęka (rady osiedli i sołectw)
  7. Warszawa – miasto nie dla ludzi. Metro, 5.05.2009
  8. zob. też: VeloMazovia

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]