Białoruska Partia Lewicy Sprawiedliwy Świat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Białoruska Partia Lewicy „Sprawiedliwy świat”
Беларуская партыя левых «Справядлівы свет»
Państwo  Białoruś
Skrót BPZL"SŚ"
Lider Siarhiej Kalakin
Data założenia 7 grudnia 1991
Adres siedziby Zaułek Kalinina 12 pok. 312, 220012 Mińsk
Deklarowana
ideologia polityczna
Eurokomunizm
Socjalizm demokratyczny
Marksizm
Deklarowane
poglądy gospodarcze
Socjalizm
http://smir.biz

Białoruska Partia Lewicy "Sprawiedliwy świat" (biał. Беларуская партыя левых «Справядлівы свет»[1], Biełaruskaja partyja lewych "Sprawiadliwy swiet"; ros. Белорусская партия левых «Справедливый мир», Biełorusskaja partija lewych "Sprawiedliwyj mir"; do października 2009 roku pod nazwą: Partia Komunistów Białoruska, biał. Партыя камуністаў Беларуская[2], Partyja kamunistau Biełaruskaja, ros. Партия коммунистов Белорусская, Partija kommunistow Biełorusskaja) – lewicowa, eurokomunistyczna partia polityczna na Białorusi, opozycyjna wobec prezydenta Alaksandra Łukaszenki[3]. Jej przewodniczącym jest Siarhiej Kalakin. Organem kierowniczym jest Komitet Centralny[4]. Wchodzi w skład bloku partii opozycyjnych – Zjednoczonych Sił Demokratycznych.

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Najwyższym organem partii pozostaje zjazd zwoływany co najmniej raz na cztery lata. Zjazd przyjmuje program ugrupowania, a także wybiera Komitet Centralny, który kieruje ugrupowaniem między zjazdami. Komitet Centralny wybiera Biuro i sekretarzy KC (w tym pierwszego sekretarza – przewodniczącego partii), decyduje o bieżącej działalności politycznej, wchodzeniu w alianse polityczne, a także kieruje kampanią wyborczą. Biuro i sekretariat są organami wykonawczymi KC.

Program[edytuj | edytuj kod]

Deklarowanym celem partii jest zjednoczenie i rozwój polityczny robotników pracy najemnej w celu osiągnięcia pełnego wyzwolenia od eksploatacji we wszystkich jej rodzajach oraz budowa bezklasowego społeczeństwa sprawiedliwości socjalnej[4].

Polityka zagranicza[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak w przypadku ugrupowań pro-prezydenckich, w kwestiach polityki międzynarodowej partia utrzymuje prorosyjskie i prosowieckie stanowisko. Jako swoje cele programowe podaje m. in. aktywny udział Republiki w zbiorowych wysiłkach postępowych sił wspólnoty światowej, mających na celu przeciwdziałanie hegemonistycznym i ekspansjonistycznym dążeniom bloku NATO – wpływowej siły światowego imperializmu, a także realną promocję procesów integracyjnych, w pierwszej kolejności z Federacją Rosyjską i Ukrainą. Partia wspomina także w swoim programie o konieczności odbudowania w pełnym zakresie wzajemnych stosunków międzynarodowych z innymi krajami i strukturami międzynarodowymi[3].

Z uwagi na członkostwo w bloku Zjednoczonych Sił Demokratycznych, partia teoretycznie musi realizować jego program w zakresie stosunków międzynarodowych. Wśród wymienionych w programie bloku celów jest wstąpienie do Światowej Organizacji Handlu i Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, podpisanie z Unią Europejską porozumienia o partnerstwie i udział w programie "Nowi Sąsiedzi", ale także zachowanie i rozwój stabilnej i wzajemnie korzystnej współpracy z Rosją, Ukrainą i innymi krajami WNP, stworzenie pełnowartościowej strefy wolnego handlu[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Partia powstała 7 grudnia 1991 roku, po tym jak Rada Najwyższa Białorusi zakazała, wzorem Rosji, działalności partii komunistycznej na terytorium Republiki Białorusi. Nowe ugrupowanie odwołujące się do ideologii marksizmu-leninizmu zostało założone pod nazwą Partia Komunistów Białorusi. Oficjalnie zarejestrowane zostało 26 maja 1992 roku. W pierwszej połowie lat 90. było jednym z głównym ugrupowań politycznych Białorusi. W 1994 roku zmieniono jego nazwę na Partia Komunistów Białoruska. W wyborach 1995 uzyskała największą ilość mandatów spośród partii ubiegających się o miejsce w Radzie Najwyższej, nigdy jednak nie była reprezentowana w rządzie oraz wykonawczych organach terytorialnych. Na czele ugrupowania stał Siarhiej Kalakin. Podczas kryzysu konstytucyjnego w 1996 roku partia opowiedziała się przeciwko działaniom Alaksandra Łukaszenki mającym na celu ograniczenie roli, a następnie likwidację Rady Najwyższej XIII kadencji. W 1996 roku część członków PKB niezadowolona z obranego kursu dokonała reaktywacji Komunistycznej Partii Białorusi, która poparła prezydenta. Partia Kalakina pomyślnie przeszła obowiązkową ponowną rejestrację 5 lipca 1999 roku[4].

W wyborach 2006 ugrupowanie poparło Alaksandra Milinkiewicza jako kandydata na urząd prezydenta. Lider partii Kalakin został szefem jego sztabu wyborczego. W tym samym roku partia znalazła się wśród ugrupowań tworzących Zjednoczone Siły Demokratyczne. 25 października 2009 zagrożona likwidacją partia zmieniła nazwę na Białoruską Partię Lewicy "Sprawiedliwy świat". Jej lider Kalakin wchodzi w skład białoruskiej delegacji do Euro-Nestu.

Partia była współzałożycielem utworzonej 9 stycznia 2011 roku Narodowej Koordynacyjnej Rady Opozycji, której zadaniem jest domagać się uwolnienia ludzi aresztowanych z przyczyn politycznych, informować obywateli Białorusi i wspólnotę międzynarodową, domagać się powrotu Białorusi na drogę prawa i demokracji, a także tworzyć warunki do przeprowadzenia w kraju wolnych i demokratycznych wyborów[5].

Reprezentacja[edytuj | edytuj kod]

Działacze PKB bez powodzenia ubiegali się o mandaty poselskie w wyborach w 2000, a także w 2004 roku (w tym wypadku z ramienia koalicji 5+). W wyborach samorządowych z 2003 roku 133 członków ugrupowania zostało radnymi terenowych rad deputowanych ludowych. W wyborach do rad z 25 kwietnia 2010 roku partia Sprawiedliwy Świat uzyskała 5 mandatów[6].

Przypisy

  1. Zapis według oficjalnego wariantu języka białoruskiego. Alternatywne formy zapisu:
    • według tzw. wariantu klasycznego (taraszkiewicy): Беларуская партыя левых «Справядлівы сьвет» (czyt. Biełaruskaja partyja lewych "Sprawiadliwy świet");
    • przy użyciu białoruskiej łacinki: Biełaruskaja partyja levych "Spraviadlivy sviet" lub Biełaruskaja partyja levych "Spraviadlivy śviet"
  2. Zapis według oficjalnego wariantu języka białoruskiego. Alternatywna forma zapisu przy użyciu białoruskiej łacinki: Partyja kamunistaŭ Biełaruskaja, użyta m. in. w książce pt. Białoruś − w stronę zjednoczonej Europy, str. 127.
  3. 3,0 3,1 3,2 Ihar Lalkou: UE w programach białoruskich partii politycznych. W: Białoruś − w stronę zjednoczonej Europy. s. 127-136.
  4. 4,0 4,1 4,2 Swiedienija o politiczeskich partiach, zariegistrirowanych w Riespublikie Biełaruś (biał.). Ministerstwo Sprawiedliwości Republiki Białorusi. [dostęp 2010-08-14].
  5. Stworana Nacyjanalnaja kaardynacyjnaja Rada apazycyi. Radio Swaboda, 2011-01-09 13:19. [dostęp 2011-06-07].
  6. Siarhiej Karalewicz: Deputatami miascowych sawietau abrany piać pradstaunikou partyi "Sprawiadliwy swiet" (biał.). Nasza Niwa, 2010-04-26 17:51. [dostęp 2011-07-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]