Biały szkwał

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Biały szkwał – nagły i porywisty wiatr. Według Słownika Meteorologicznego Amerykańskiego Towarzystwa Meteorologicznego [1] nazwa "biały szkwał" (ang. "white squall") jest związana z faktem, że chmury burzowe, normalnie obserwowane na niebie przed przyjściem silnego wiatru, nie są obserwowane w wypadku białego szkwału. Szkwał przychodzi z jasnego nieba i jest dla obserwatora nagły. Jedyną zapowiedzią są zawieszone w powietrzu krople wody i załamujące się fale widoczne jako biaława zawiesina.

Obserwacje zjawiska[edytuj | edytuj kod]

Istnieje klasa zjawisk meteorologicznych, które są gwałtowne, nieoczekiwane i trudne do przewidzenia przez osobę bez specjalnych instrumentów pomiarowych. Niektóre mechanizmy fizyczne zostały opisane po raz pierwszy w pracy Teda Fujity z 1985, który odróżnia je od zjawiska tornada[2]. Jednym z możliwych mechanizmów jest prąd zstępujący związany z systemem burzowym. Jeżeli prąd jest szybki i trwa krótko nazywany jest prądem spadającym. Prądy spadające klasyfikuje się na lokalne prądy spadające (ang. microburst) – na obszarze poniżej 4 km, trwające 2-5 minut, z prędkością wiatrów dochodzącą do 75 m/s, silne prądy spadające (ang. macroburst) – na obszarze powyżej 4 km, trwające 5-30 minut, z prędkością wiatrów dochodzącą do 60 m/s.

Inne zjawiska, które przychodzą gwałtownie i które trudno przewidzieć to wiatry katabatyczne spływające z gór wzdłuż np. wybrzeża Morza Śródziemnego.

Ernst w 1975 opisał zdjęcia satelitarne linii łukowej, którą nazywa białym szkwałem.

Biały szkwał w kulturze masowej[edytuj | edytuj kod]

Biały szkwał jest często opisywany w literaturze marynistycznej. W książce Nędznicy Wiktora Hugo biały szkwał niszczy 64-metrowy żaglowiec[3]. Podobno biały szkwał zatopił brygantynę "Albatross" w 1961 roku, o czym opowiada film Sztorm.

Przypisy

  1. AMS Glossary
  2. patrz też: Houze (1993)
  3. c.f. Les Misérables, V. Hugo, Wordsworth Editions, 1994, ISBN 1-85326-085-1, str. 251)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ernst, J. A., From Different Viewpoints: Arc-Line (White Squall) Generation Captured by Simultaneous NOAA-3 and SMS-1 Visible and Infrared Imagery, strony 356–359, Monthly Weather Review, 103, 1975 (wersja PDF artykułu [1])
  • Fujita, T. T. The Downburst: Microburst and Macroburst, Report of Projects NIMROD and JAWS Published by Satellite and Mesoscale Research Project (SMRP), Department of Geophysical Sciences, The University of Chicago, 122 stron, 1985, Library of Congress Number 85-50115
  • Houze, R. A., Cloud Dynamics, Academic Press, 1993