Biali (Rosja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

     Tereny w rękach Bolszewików, luty 1918

     Tereny w rękach Bolszewików, lato 1918

     Maksymalny zasięg wojsk anty-bolszewickich, 1918-1919

Mapa schematyczna planu Operacji perekopsko-czongarskiej

     Armia Czerwona wieczorem 4 listopada

     Główne zgrupowania Białych

Chorągiew Batalionu Śmierci Białej Armii

Biali – zbiorcze określenie ruchów politycznych i sił zbrojnych działających podczas wojny domowej w Rosji w latach 1917-1923, walczących z komunistami (bolszewikami) i ruchami ich wspierającymi, mających na celu przywrócenie poprzedniego systemu ekonomicznego i politycznego. Biali określani są także jako Biała Armia (ros. Белая Армия), Biała Gwardia (Белая гвардия) lub Biały Ruch (Белое движение), lecz nie stanowili oni jednej organizacji, a poszczególne formacje działające w różnych częściach kraju nosiły różne nazwy. Nazwa "biali" powstała jako przeciwieństwo przyjętej przez komunistów symboliki związanej z kolorem czerwonym.

Do białych nie zaliczają się formacje takie, jak anarchiści Machno, a także inne walczące zarówno przeciw bolszewikom, jak i białym (określane też jako "zieloni") oraz ruchy nacjonalistyczne, walczące w celu zyskania niepodległości poszczególnych terenów wchodzących poprzednio w skład Imperium Rosyjskiego. W propagandzie radzieckiej określenie "biali" było jednakże rozciągane na wszystkich przeciwników bolszewików, w tym na Polaków (nazywanych "białopolakami").

Armie białych były dowodzone przez dawnych carskich generałów sprzeciwiających się Rewolucji Październikowej i komunistycznemu rządowi. Ze względu na zamordowanie cara Mikołaja II i jego rodziny, biali nie posiadali nikogo, kto byłby w stanie pokierować działaniami wszystkich części, przy tym poszczególni liderzy mieli samodzielne ambicje polityczne.

Do naczelnych dowódców wojskowych białych należeli:

Ideologia[edytuj | edytuj kod]

Biali deklarowali że chcą zaprowadzić porządek i ład, zwalczając zdrajców, barbarzyńców i morderców[1].

W kontekście Rosji ruch białych miał trzy główne skojarzenia:

  1. Polityczne przeciwieństwo wobec Czerwonych;
  2. Historyczne odniesienie do monarchii absolutnej, szczególnie czasów Iwana III zwanego Białym królem;
  3. Noszenie przez niektórych białych, mundurów z okresu carskiego w których przeważały białe barwy

Biała Armia reprezentowała rosyjski nacjonalizm[2]. Biali zwalczali separatystów którzy chcieli utworzyć państwa narodowe, postulowali bowiem restaurację carstwa i imperium. Wśród białych powszechnym zjawiskiem był antysemityzm[3], gdyż żywy był wśród nich stereotyp żydokomuny, przypisujący Żydom główną rolę w stworzeniu komunizmu, który miał im otworzyć drogę do zdobycia władzy nad całym światem[4].

Wielu przywódców białych było konserwatystami i autokratami[5], inni oprócz antybolszewizmu nie wyznawali określonej ideologii[6][7]. Wśród białych w mniejszej ilości znaleźli się m.in. kadeci[8] czy republikanie[9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Christopher Lazarski, "White Propaganda Efforts in the South during the Russian Civil War, 1918-19 (The Alekseev-Denikin Period)," The Slavonic and East European Review, Vol. 70, No. 4 (Oct., 1992), s. 688-707.
  2. Kenez, Peter, "The Ideology of the White Movement," Soviet Studies, 1980, no. 32. s. 58-83.
  3. Kenez, Peter, "The Ideology of the White Movement," Soviet Studies, 1980, no. 32. s. 58-83.
  4. Philip Mendes, "Jews, Antisemitism and Communism: A Self—Fulfilling Prophecy", Australian Journal of Jewish Studies 18 (2004) 79-96.
  5. Kenez, Peter, "The Ideology of the White Movement," Soviet Studies, 1980, no. s. pp. 58-83.
  6. Kenez, Peter, "The Ideology of the White Movement," Soviet Studies, 1980, no. 32. s. 58-83.
  7. Christopher Lazarski, "White Propaganda Efforts in the South during the Russian Civil War, 1918-19 (The Alekseev-Denikin Period)," The Slavonic and East European Review, Vol. 70, No. 4 (Oct., 1992), s. 688-707.
  8. Kenez, Peter, Civil War, 90.
  9. Kenez, Peter, "The Ideology of the White Movement," Soviet Studies, 1980, no. 32. s. 58-83.