Biblioteka Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk

Wejście do Biblioteki z dziedzińca gmachu PTPN

Tablica wewnątrz gmachu

Biblioteka Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk - biblioteka wchodząca w skład Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, zlokalizowana w gmachu głównym PTPN przy ul. Mielżyńskiego 27/29.

Historia

Towarzystwo, od momentu swojego powsatnia w 1857, zabiegało o utworzenie księgozbioru dorównującego Bibliotece Kórnickiej lub Raczyńskich. Skupowano w tym celu książki, przede wszystkim polskie, ze wszystkich zaborów. W 1880 biblioteka liczyła już około 80 tysięcy tomów, przede wszystkim z obszaru przyrodniczego i medycznego. Był to największy księgozbiór polski w zaborze pruskim. Pozycjami dzielono się z gimnazjami i czytelniami ludowymi z terenu Śląska i Pomorza. Na zbiór składały się także darowizny, np.:

• księgozbiór byłego Kasyna Gostyńskiego,
• zbiory:
  • Jędrzeja Moraczewskiego,
  • Seweryna Mielżyńskiego,
  • księdza Jana Koźmiana,
  • kupca Serafina Żychlińskiego.

Przy bibliotece otwarto tzw. Gabinet Kraszewskiego, w którym zgromadzono wszystkie dary, jakie pisarz otrzymał od społeczeństwa w 1879, na jubileusz pisarstwa. Z biblioteką związana była postać Ludwiki Dobrzyńskiej-Rybickiej, która napisała jej pierwszą monografię i dokonała uporządkowania zbiorów (od 1909).

Od 1919 do 1952 biblioteka działała w ścisłej współpracy z Biblioteką Uniwersytecką, a następnie pod patronatem PAN. W czasie II wojny światowej utraciła 25% księgozbioru. W 1964 podjęto decyzję o ograniczeniu gromadzenia tomów do dziedzin humanistycznych.

Zbiory

Na 31 grudnia 2007 Biblioteka PTPN posiadała:

• 323.739 woluminów, w tym:
  • 70.940 czasopism,
  • 1542 rękopisy,
  • 15.305 starodruków i inkunabułów
  • 1987 map i obiektów kartograficznych,
  • 752 mikrofilmy,
  • 251 ekslibrisów.

Księgozbiór obejmuje przede wszystkim historię Polski i krajów europejskich, literaturę polską, literaturoznawstwo, językoznawstwo indoeuropejskie, książki serbołużyckie, posnaniana i piśmiennictwo o Wielkopolsce.

Katalog on-line działa w systemie Horizon. Dostępne są też katalogi kartkowe. Dyrektorem Biblioteki PTPN w latach 2010-2011 był dr Arkadiusz Wagner.

Bibliografia

1. Bernard Piotrowski, Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk w służbie narodu i nauki 1857-1918, KAW, Poznań, 1983
2. Aniela Koehlerówna, wspomnienie pośmiertne o Ludwice Dobrzyńskiej-Rybickiej, w: Sprawozdania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, nr 1/1958, ss.262-263
3. http://www.ptpn.poznan.pl/BIBL_hist.html - strona PTPN o Bibliotece (dostęp 27.9.2010)