Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Biblioteka Uniwersytecka
Gmach Biblioteki Głównej
Gmach Biblioteki Głównej
Data założenia 1945
Dyrektor dr Krzysztof Nierzwicki
Wielkość zbiorów 1191821 książek (w vol.)
574465 czasopism (w vol.)
467691 jednostek zbiorów specjalnych[1]
Rodzaje zbiorów całość polskiej produkcji wydawniczej oraz regionalia Toruniensia, Pomeranica, Baltica, Vilniana, Copernicana, zbiory emigracyjne
Lokalizacja Polska Toruń
Adres Gagarina 13
87-100 Toruń
Oficjalna strona biblioteki
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Biblioteka Uniwersytecka
Biblioteka Uniwersytecka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Biblioteka Uniwersytecka
Biblioteka Uniwersytecka
Ziemia 53°01′13,25″N 18°34′17,04″E/53,020347 18,571400Na mapach: 53°01′13,25″N 18°34′17,04″E/53,020347 18,571400

Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu - główna biblioteka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, wraz z Biblioteką Medyczną Collegium Medicum (w Bydgoszczy) oraz bibliotekami wydziałowymi i instytutowymi tworzy sieć biblioteczno-informacyjną UMK; powstała w 1945 r., otwarta 10 maja 1947 r. W latach 1945-1947 siedzibą Biblioteki był gmach Towarzystwa Naukowego w Toruniu, w 1947 r. otrzymała samodzielny budynek przy ul. Chopina, a w 1973 r. została przeniesiona do nowego budynku w miasteczku akademickim na Bielanach. Od 1947 r. otrzymuje egzemplarz obowiązkowy. W 2002 r. uhonorowana medalem Bibliotheca Magna Perennisque przyznawanym przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich. W 2005 powołano do życia Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu, które działa w strukturze Biblioteki.

Specjalizacje: regionalia Toruniensia, Pomeranica, Baltica, Vilniana, Copernicana i zbiory emigracyjne.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tydzień bibliotek 8 - 15 maja 2010 w Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu
Biblioteka Główna UMK widok ogólny filarów pod przyszly gmach Toruń - maj 1969
Budowa Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu początek 1970
Budowa Biblioteki Głównej UMK Toruń 1970

Historia Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu wiąże się ściśle z utworzeniem Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Obie jednostki zostały powołane do życia dekretem wydanym 24 sierpnia 1945 r. Formalnie utworzona 1 września 1945 r. dzieliła gmach z Książnica Kopernikańską znajdujący się przy ul. Wysokiej. Początkowo biblioteki łączył także jeden dyrektor. Wówczas funkcję tą pełnił dr Stefan Burhardt. [2] By przystosować zbiory Książnicy do potrzeb Uniwersytetu rozbudowano czytelnie główną, w poszczególności dział bibliograficzny. Ponadto utworzono czytelnie profesorską i gabinet sztuki oraz zapoczątkowano dział muzyki i kartografii. Wspólne były też katalogi i wypożyczalnia. Biblioteki prowadziły osobne księgi akcesji, inwentarze oraz miały osobny budżet.[3]

Warto wspomnieć, iż przedwojenny dyrektor Książnicy Kopernikańskiej – Zygmunt Mocarski, widział w bibliotece publicznej bibliotekę uniwersytecką i przez całą kadencje przygotowywał ją do tego. Nie zrealizowano także projektu połączenia obu bibliotek opracowanego przez rektora Ludwika Kolankowskiego oraz profesorów Tadeusza Czeżowskiego oraz Karola Koranyego. Nie dokonano również przeniesienia Książnicy Kopernikańskiej do gmachu Biblioteki Uniwersyteckiej.[4]

Gmachy[edytuj | edytuj kod]

W latach 1945 – 1947 biblioteka nie posiadała własnego budynku. Bibliotekarze zajmowali się ratowaniem opuszczonych księgozbiorów. Księgozbiory poniemieckie i zabezpieczone stały się zaczątkiem księgozbioru Biblioteki Uniwersyteckiej oraz podstawą bibliotek zakładowych.


Po otrzymaniu własnego budynku przy ul. Chopina 12/18 w styczniu 1947 r. nastąpił intensywny rozwój biblioteki. Gmach otwarto uroczyście 10 maja 1947 r. Pracownicy biblioteki skupili się na opracowaniu powiększającego się księgozbioru. Od 1948 r. książki napływały także w ramach egzemplarza obowiązkowego. Zarysowała się struktura organizacyjna biblioteki.[5]

Kolejne lata działalności to zmiany w bibliotece. Jednostka włącza się w popularyzowanie kultury, powołanie do życia oddziału informacyjno – bibliograficznego, opracowywanie bibliografii zalecających katalogów wyborowych, wystaw itp. W 1952 r. zostaje nadana struktura organizacyjna.[6] Następne lata to czas stabilizacji i rozwoju Biblioteki. Jednakże ciągle powiększający się księgozbiór zaczął zapełniać przestrzeń magazynową. Problem rozwiązał się po przeprowadzce w 1973 r. do nowego gmachu na terenie miasteczka akademickiego przy ul. Gagarina.

Komputeryzacja[edytuj | edytuj kod]

W latach 1993 – 1997 przeprowadzono komputeryzację procesów opracowania i udostępniania zbiorów. Od 2002 r. BU współtworzy katalog centralny polskich bibliotek naukowych i akademickich - NUKAT.

2 grudnia 2005 r. oficjalnie otworzono Kujawsko-Pomorską Bibliotekę Cyfrową. Opisy bibliograficzne dokumentów cyfrowych KPBC można wyszukiwać przez serwis Federacji Bibliotek Cyfrowych.

Członkostwo i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Biblioteka Uniwersytecka jest członkiem: Konsorcjum Bibliotek Naukowych Regionu Kujawsko- Pomorskiego. Konsorcjum - Polskie Biblioteki Cyfrowe.

Biblioteka została uhonorowana medalem "Bibliotheca Magna Perennisque" za wkład w dzieło polskiego bibliotekarstwa.[7]

Zbiory[edytuj | edytuj kod]

Biblioteka posiada kolekcje zbiorów specjalnych: rękopisów i starych druków, muzycznych, graficznych, kartograficznych oraz dokumentów życia społecznego.

Wielkość zbiorów (stan na 31.12.2011 r): 1 191 821 książek (w vol.); 574 465 czasopism (w vol.); 467 691 jednostek zbiorów specjalnych (w jednostkach obliczeniowych) w tym:

  • 72 367 rękopisów;
  • 54 945 starych druków;
  • 87 562 druków muzycznych;
  • 9 895 dokumentów kartograficznych;
  • 159 599 dokumentów życia społecznego;
  • 70 805 dokumentów graficznych;
  • 11 141 materiałów audiowizualnych.

Wydawnictwa[edytuj | edytuj kod]

W Pracowni Pomorzoznawczej powstają bibliografie: kontynuacja Bibliografii historii Pomorza Wschodniego i Zachodniego, drukowanej każdego roku w Zapiskach Historycznych; Bibliografia miasta Torunia oraz opracowywane wspólnie z Instytutem Herdera w Marburgu Bibliographie zur Geschichte Pommerns i Bibliographie zur Geschichte Ost- und Westpreussens. Biblioteka wydaje serię wydawnictw pod nazwą "Archiwum Emigracji. Źródła i materiały do dziejów emigracji polskiej w XX wieku" Biblioteka wydaje czasopismo - "Archiwum Emigracji. Studia, szkice dokumenty" oraz szereg katalogów wystaw, opracowań związanych z posiadanymi zbiorami.

Projekty[edytuj | edytuj kod]

Biblioteka współtworzy i współuczestniczy w wielu projektach zarówno krajowych, jak i międzynarodowych m.in. Communia, ENRICH, e-LIS, EIFL-OA a także koordynuje regionalny projekt Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa.

Dyrektorzy Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu od 1945 r.[edytuj | edytuj kod]

Zasłużeni i wybitni bibliotekarze[edytuj | edytuj kod]


Galeria[edytuj | edytuj kod]


Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Statystyka (pol.). [dostęp 2012-02-24].
  2. Dunajówna, M. Z działalności Książnicy Miejskiej i Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu za 1945r., Przegląd Biblioteczny, 1946, R. 14, s. 116.
  3. Dunajówna, M. Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu, Bibliotekarz, 1946 R. 13, nr 10, s. 210-21.
  4. Puciatowa, M. Biblioteka Główna [w:] Uniwersytet Mikołaja Kopernika 1945 – 1955, Warszawa, 1957 s. 312 - 313.
  5. Ryszewski, B. Zarys dziejów Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu w latach 1945 – 1985 [w:] Studia o działalności i zbiorach Biblioteki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika Cz. V, Toruń, 1990, s. 9.
  6. Puciatowa, M. Biblioteka Główna [w:] Uniwersytet Mikołaja Kopernika 1945 – 1955, Warszawa, 1957 s. 314.
  7. O Bibliotece [dostęp 11 marca 2011r. ]. Dostępny w World Wide Web: http://www.bu.umk.pl/o_bibliotece.html