Biegowiec osowaty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Biegowiec osowaty
Clytus arietis
(Linnaeus, 1758)
Biegowiec osowaty
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Rząd chrząszcze
Podrząd chrząszcze wielożerne
Rodzina kózkowate
Podrodzina kózkowe
Plemię Clytini
Rodzaj Clytus
Gatunek biegowiec osowaty
Synonimy
  • Leptura arietis Linnaeus, 1758
  • Stenocorus arietis Scopoli, 1772
  • Cerambyx dasypus Voet, 1778
  • Cerambyx quadrifasciatus Degeer, 1775
  • Callidium gazella Fabricius, 1793
  • Clytus arietis m. bourdilloni Mulsant, 1839
  • Clytus arietis m. cloueti Théry, 1892
  • Clytus arietis ab. bourdilloni Aurivillius, 1912
  • Clytus arietis ab. cloueti Aurivillius, 1912
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Biegowiec osowaty[1] (Clytus arietis) – gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych i podrodziny kózkowych (Cerambycinae).

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten został opisany w 1758 roku przez Karola Linneusza jako Leptura arietis. W rodzaju Clytus umieszczony w 1784 roku przez J. N. Laichartinga[2].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Osiąga od 6,5[3] lub 7 do 14 mm długości ciała. Przedplecze i pokrywy żółto-czarno ubarwione, upodabniające tego owada do osy, co chroni go częściowo przed wrogami[4]. Wyróżnia się kilka form barwnych[3]. Czułki czerwonożółte, ku wierzchołkom grubsze i ciemniejsze. Odnóża czerwonożółte[4].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Zamieszkuje lasy liściaste. Owady dorosłe spotyka się w czerwcu i lipcu, a niekiedy także sierpniu. Przebywają na roślinach żywicielskich oraz kwiatach głogów, kalin i dereni, a rzadziej roślin zielnych[3]. Są bardzo płochliwe, a wzięte w rękę gwałtownie skrzypią[4]. Larwy odżywiają się nieokorowanym drewnem drzew osłabionych, uszkodzonych, świeżo przewalonych, złamanych lub ściętych[5]. Do roślin żywicielskich należą: buk, grab, dęby, klony, jarzębiny, leszczyna, głogi, róże, żarnowce[5], morwy[3] i inne krzewy i drzewa. Cykl rozwojowy trwa od roku do trzech lat[5][3], w zależności od warunków klimatycznych i wilgotności materiału. Larwy najpierw żerują pod korą, a następnie schodzą w biel i drewno[5], na głębokość do 10 cm[3]. Zimują larwy i poczwarki[3].

Rozprzestrzenienie[edytuj | edytuj kod]

Gatunek zasiedla Europę po południowy Ural na wschodzie[3], Kaukaz[5], Zakaukazie[3], Armenię[5], północny Iran[3][5] i Turkmenistan[5]. W Polsce na terenie całego kraju z wyjątkiem wyższych położeń górskich[5][3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się 3 podgatunki tego chrząszcza[2]:

  • Clytus arietis arietis (Linnaeus, 1758)
  • Clytus arietis lederi Ganglbauer, 1882
  • Clytus arietis oblitus Roubal, 1932

Przypisy

  1. Jacek Kurzawa: Polskie nazwy kózkowatych. [dostęp 2014-07-05].
  2. 2,0 2,1 C. arietis na Cerambycidae of the World. [dostęp 2014-07-05].
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 Jiri Zahradnik: Przewodnik: Kózkowate. Warszawa: Multico, 2001, s. 72.
  4. 4,0 4,1 4,2 Roland Gerstmeier, przeł. Henryk Grabarczyk: Chrząszcze. Rozpoznawanie i oznaczanie. s. 76, seria: Przewodnik kieszonkowy. ISBN 8370731058.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 5,8 C. arietis w Coleoptera Poloniae. [dostęp 2014-07-05].