Bieguni
Bieguni – powieść Olgi Tokarczuk, wydana przez Wydawnictwo Literackie w 2007 r., w 2008 r. nagrodzona Nagrodą literacką Nike.
Głównym tematem powieści jest sytuacja egzystencjalna człowieka w podróży.
Tytuł nawiązuje do odłamu rosyjskich staroobrzędowców, biegunów (bieżeńców), wierzących, iż świat jest przesiąknięty złem, które ma do człowieka łatwiejszy dostęp, gdy nie pozostaje on w ciągłym ruchu. Aby złu nie ulec, koniecznym jest nieustanne przemieszczanie się.
Fabuła utworu skonstruowana jest w formie przeplatających się, niepowiązanych ze sobą na pierwszy rzut oka, wątków. Obok wątku podróżowania (podróże samej autorki oraz kilkorga bohaterów), jest tu także obecny temat pragnienia unieśmiertelnienia człowieka, tym razem nie w aspekcie duszy, ale poprzez konserwację jego martwego ciała (historia XVII-wiecznego anatoma, Verheyena oraz XXI-wiecznego lekarza, Blaua).
W powieści pojawia się także temat Wikipedii – jako cudownego, ale niemożliwego do zrealizowania projektu spisania całej ludzkiej wiedzy i sumy ludzkiego doświadczenia.
| „ |
Wikipedia. Wydaje mi się najuczciwszym projektem poznawczym człowieka. Przypomina wprost, że cała wiedza o świecie pochodzi z jego głowy, jak Atena z boskiej głowy. Ludzie wnoszą do Wikipedii wszystko, co sami wiedzą. Jeżeli projekt się uda, to encyklopedia, która wciąż powstaje, będzie największym cudem świata. Znajdzie się w niej wszystko, co wiemy, każda rzecz, definicja, wydarzenie, problem, którym zajął się nasz mózg; będziemy cytować źródła i podawać linki. W ten sposób zaczniemy dziergać swoją wersję świata, otulać kulę ziemską naszą własną opowieścią. Umieścimy w niej wszystko. Bierzmy się do roboty! Niech każdy napisze choć jedno zdanie o tym, na czym zna się najlepiej. Czasami jednak wątpię, czy to się uda. Bo przecież może tam być tylko to, co potrafimy wypowiedzieć, na co istnieją słowa. W tym sensie taka encyklopedia wcale nie będzie zawierała wszystkiego. |
” |
| — O. Tokarczuk, Bieguni, Kraków 2008, str. 83 | ||
Olga Tokarczuk na okładce książki mówi[styl do poprawy] o Biegunach następująco:
| „ |
Ta książka stara się być lojalna wobec kakofonii i dysonansu naszego doświadczania świata, wobec niemożliwości jego ujednolicenia, wobec jego chaosu, rozpadania się i ponownego tworzenia nowych konfiguracji. Jestem w niej wierna peryferiom, obszarom niedopowiedzianym, zamazanym. Powtarzam w niej własne błędy i wydaje mi się to absolutnie konieczne. |
” |
| — O. Tokarczuk, Bieguni, Kraków 2008 | ||
