Biegus łyżkodzioby
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Biegus łyżkodzioby | |
| Eurynorhynchus pygmeus[1] | |
| (Linneaus, 1758) | |
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | siewkowe |
| Rodzina | bekasowate |
| Podrodzina | słonki |
| Rodzaj | Eurynorhynchus[2] Nilsson, 1821 |
| Gatunek | biegus łyżkodzioby |
| Kategoria zagrożenia (CzKGZ)[3] | |
Biegus łyżkodzioby (Eurynorhynchus pygmeus) – gatunek małego ptaka z rodziny bekasowatych (Scolopacidae), podrodziny biegusów (Calidrinae). Ptak wędrowny. Występuje w północno-wschodniej Rosji - lęgowy, oraz w południowo-wschodniej Azji - zimuje. W Azji wzdłuż wybrzeża, w Rosji także w głębi kraju. Zalatuje także do USA i Kanady[3]. Jest krytyczne zagrożony.
- Cechy gatunku
- Wielkości wróbla. Ma wyjątkowy, spłaszczony na końcu dziób (podobny do dziobów warzęch). Od dzioba warzęch jego dziób różni się tym, iż na samym końcu ma jeszcze króciutki, nie rozszerzony odcinek. Jest on czarny i błyszczący. W szacie godowej ma rdzawą pierś i głowę, aż do karku, tam się "rozpływa". Przez oko biegnie czarny pasek, ze pokrywami usznymi zakręca w dół i tam się kończy. Tył głowy jest w dość grube, czarne pasy. Czoło jest bez plam, jasnopomarańczowokremowe. Boki i dolny środek piersi w małe, rzadko rozmieszczone plamki. Są kształtu pionowej, cienkiej kreski i wychodzą nieznacznie za rudą pierś. Po bokach są już na brązowopomarańczowym tle i są znacznie grubsze i większe. Na grzbiecie czarne pióra z żółtopomarańczowymi brzegami, tak jak i lotki, ale te najbardziej ostatnie są czarne. Spód ciała cały biały. Nogi czarne. Sterówki brązowe. W szacie spoczynkowej ciemię szare w okrągłe, czarne plamki. Na karku bardzo jasnoszara półobroża, a pod nią rozmyta, ciemnoszarobrązowawa plamka. Cały spód ciała biały, od okolic dzioba, poprzez pierś aż do pokryw podogonowych. Ogon brązowy. Na karku i w jego okolicach pióra szare z białym brzegami, wyglądają jak łuski. W dalszej części, na wierzchu ciała przez środek chorągiewki biegnie prawie czarna, pionowa linia. Przy samym brzegu skrzydła wnętrze piór ciemniejsze, bez kreski. Lotki także czarne, ale na brzegu żółtokremowe.
- Wymiary
- długość ciała: 15 cm
- długość dzioba: 1.9-2.4cm
- długość ogona: 3.7–3.9cm
- rozpiętość skrzydeł: 41cm
- masa ciała: 31-34g
- Biotop
- W czasie lęgów morskie wybrzeża z piaszczystymi wzniesieniami, które są porośnięte rzadką trawą, w bliskości słodkowodnych zbiorników i mokradeł. Zimuje na morskich teresach (tak było w książce) zalewowych.
- Zachowanie
- W czasie żerowanie "zamiata" dziobem na boki w mule albo w wodzie.
- Głos
- Ciche "priip" albo przenikliwe "łiit". Piosenka to opadające i bzyczące "priir-prr-prr".
- Pożywienie
- Są to głównie owady, również małe skorupiaki i nasiona.
- Lęgi
- Wyprowadza 1 lęg. Gniazdo jest płytkie, ma kształ miseczki; zrobione z mchu i wyściełane liśćmi. Składa 4 jaja inkubowane przez 18-20 dni. Po 17-19 dniach pisklęta latają.
- Stan populacji i zagrożenie
- Populacja jest szacowana na ok. 450-1.000 biegusów, a zasięg występowania na 351.000 km2[4]. Zagraża mu kłusownictwo, niepokojenie i stracenie wielu miejsc zamieszkania (biotopów).
- Ciekawostka
- W swoim Systema Naturae Carl von Linne (spolszczenie Karol Linneusz) opisał go pod nazwą łac. Platalea pygmea.
Przypisy
- ↑ Eurynorhynchus pygmeus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Eurynorhynchus. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 22 stycznia 2011]
- ↑ 3,0 3,1 Eurynorhynchus pygmeus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ wg www.birdlife.org
[edytuj] Bibliografia
- David Chandler, Dominic Couzens, Euan Dunn, Jonathan Elphic, Rob Hume i inni: Fakty o zwierzętach świata: Ptaki. Warszawa: MULTICO, 2008. ISBN 9788370735838.