Festiwal szachowy w Biel/Bienne – najstarszy i najsilniej obsadzony cykliczny turniej szachowy organizowany w Szwajcarii. Pierwsza edycja odbyła się w roku 1968 w formule otwartej. Od roku 1977 rozgrywany jest główny turniej kołowy w obsadzie arcymistrzowskiej. W dotychczasowej historii festiwalu w turnieju głównym triumfowali mistrzowie świata Anatolij Karpow i Viswanathan Anand oraz wicemistrzowie: Wiktor Korcznoj, Wasilij Iwanczuk, Jan Timman i Aleksiej Szyrow. W turniejach otwartych wielokrotnie startowali polscy zawodnicy, z których największy sukces odniósł w roku 2006 Bartosz Soćko, zajmując I miejsce.
Od 2011 r. zwycięzcę turnieju głównego zaczęto wyłaniać na podstawie punktacji preferującej jak najwięcej wygranych partii (3 pkt za zwycięstwo, 1 pkt za remis i 0 pkt za porażkę).
W Biel zorganizowano również trzy turnieje międzystrefowe (eliminacje mistrzostw świata): w roku 1976 zwyciężył Bent Larsen, w 1985 – Rafael Waganian, a w 1993 – Borys Gelfand. W latach tych nie rozegrano turniejów arcymistrzowskich, ich rolę pełniły niejako turnieje międzystrefowe.
Zwycięzcy dotychczasowych turniejów [edytuj]
| Lp |
Rok |
Turniej arcymistrzowski |
Główny turniej otwarty |
| 1 |
1968 |
|
Edwin Bhend |
| 2 |
1969 |
|
Jan Timman |
| 3 |
1970 |
|
Predrag Ostojić |
| 4 |
1971 |
|
Stanimir Nikolić |
| 5 |
1972 |
|
Milan Vukić |
| 6 |
1973 |
|
Milan Vukić, Janos Flesch |
| 7 |
1974 |
|
Bela Soos |
| 8 |
1975 |
|
Miso Cebalo, John Pigott, David Parr |
| 9 |
1976 |
|
Dragutin Sahović, Radovan Govedarica |
| 10 |
1977 |
Anthony Miles |
Miguel Quinteros |
| 11 |
1978 |
|
Charles Partos |
| 12 |
1979 |
Wiktor Korcznoj |
Yehuda Gruenfeld, Jean Hebert |
| 13 |
1980 |
Yehuda Gruenfeld |
Israel Zilber, Josip Rukavina
Beat Züger, Peter Scheeren |
| 14 |
1981 |
Eric Lobron, Vlastimil Hort |
Nathan Birnboim, Laszlo Karsa
Ron Henley, Eduard Meduna |
| 15 |
1982 |
John Nunn, Florin Gheorghiu |
Ivan Nemet |
| 16 |
1983 |
Anthony Miles, John Nunn |
Jaan Eslon |
| 17 |
1984 |
Vlastimil Hort, Robert Hübner |
Carlos Garcia Palermo |
| 18 |
1985 |
|
Ian Rogers, Alon Greenfeld |
| 19 |
1986 |
Lew Poługajewski, Eric Lobron |
Daniel Campora |
| 20 |
1987 |
Borys Gulko |
Lew Gutman |
| 21 |
1988 |
Ivan Sokolov, Borys Gulko |
Giennadij Kuźmin |
| 22 |
1989 |
Wasilij Iwanczuk |
Matthias Wahls |
| 23 |
1990 |
Anatolij Karpow |
Wiktor Gawrikow |
| 24 |
1991 |
Aleksiej Szyrow |
Zurab Sturua |
| 25 |
1992 |
Anatolij Karpow |
Aleksander Szabałow |
| 26 |
1993 |
|
Wadim Miłow |
| 27 |
1994 |
Wiktor Gawrikow |
Utut Adianto |
| 28 |
1995 |
Aleksiej Driejew |
Igor Glek |
| 29 |
1996 |
Anatolij Karpow |
Zurab Sturua |
| 30 |
1997 |
Viswanathan Anand |
Ildar Ibragimow |
| 31 |
1998 |
Mladen Palac |
Milos Pavlović |
| 32 |
1999 |
Jeroen Piket |
Wadim Miłow |
| 33 |
2000 |
Piotr Swidler |
Borys Awruch |
| 34 |
2001 |
Wiktor Korcznoj |
Borys Awruch |
| 35 |
2002 |
Ilia Smirin |
Milos Pavlović, Dan Zoler, Borys Awruch
Christian Bauer, Julen Luís Arizmendi Martínez |
| 36 |
2003 |
Aleksander Morozewicz |
Michaił Ułybin |
| 37 |
2004 |
Aleksander Morozewicz |
Christian Bauer |
| 38 |
2005 |
Borys Gelfand, Andriej Wołokitin |
Michaił Kobalija |
| 39 |
2006 |
Aleksander Morozewicz |
Bartosz Soćko, Borys Awruch
Laurent Fressinet, Leonid Kritz |
| 40 |
2007 |
Magnus Carlsen, Aleksander Oniszczuk |
Michaił Ułybin |
| 41 |
2008 |
Jewgienij Aleksiejew, Leinier Dominguez |
Władimir Biełow |
| 42 |
2009 |
Maxime Vachier-Lagrave |
Borys Graczew |
| 43 |
2010 |
Fabiano Caruana, Nguyễn Ngọc Trường Sơn
Maxime Vachier-Lagrave |
Aleksander Riazancew, Nadjeżda Kosincewa
Leonid Kritz, Sebastien Feller, Christian Bauer
Witalij Gołod, Sebastien Maze |
| 44 |
2011 |
Magnus Carlsen |
Ni Hua |
| 45 |
2012 |
Wang Hao |
Igor Kurnosow, Siergiej Mowsesjan, Romain Edouard |
Linki zewnętrzne [edytuj]